ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ပထမဆုံးကျင့်သုံးခဲ့သည့် အာမေးနီးယား Armenia

ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ပထမဆုံးကျင့်သုံးခဲ့သည့် အာမေးနီးယား

Written and Photo by Dr. Nu Myat Theingi Oo


အာမေးနီးယားနိုင်ငံသည် ရှည်လျားသော သမိုင်းကြောင်း၊ လှပသောရှုခင်းများနှင့်ပြည့်စုံသည့် အာရှတိုက်အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံငယ်လေး ဖြစ်သည်။ အနောက်ဘက်တွင် တူရကီ၊ မြောက်ဘက်တွင် ဂျော်ဂျီယာ၊ တောင်ဘက်တွင် အီရန်၊ အရှေ့ဘက်တွင် အဇာဘိုင်ဂျန်၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် အဇာဘိုင်ဂျန်၏ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ Nakhchivan တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေပါသည်။

အာမေးနီးယားသည် ကော့ကေးဆပ်တောင်တန်းကြီး၏ တောင်ဘက်တွင်တည်ရှိကာ တောင်ထူထပ်သောနိုင်ငံဖြစ်သည်။ ပျမ်းမျှအမြင့်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပေ ၅၉၀၀ ဖြစ်ကာ မြေနိမ့်နိမ့်မရှိပါ။ တောင်ထူထပ်သောနိုင်ငံဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ ရှုခင်းအမျိုးမျိုးနှင့် အသေးစား ရာသီဥတုအမျိုးမျိုးကို ဖန်တီးပေးနေသည်။ နိုင်ငံ၏အကျယ်အဝန်းမှာမူ ၁၁၄၈၄ စတုရန်းမိုင်သာ ကျယ်ဝန်းပါသည်။
အာမေးနီးယားသည် လူမျိုးစုတစ်စုတည်းဖြင့်သာ ဖွဲ့စည်းထားသည့် နိုင်ငံအနည်းငယ်အနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ လူဦးရေ၏ ၃% မှလွဲ၍ ကျန်လူဦးရေသည် အာမေးနီးယန်းလူမျိုးများဖြစ်သည်။ အာမေးနီးယားတွင် လူဦးရေပေါင်း ၃ သန်းရှိပြီး လက်ရှိတွင် နိုင်ငံတွင်းနေထိုင်သော အာမေးနီးယန်း လူမျိုးများထက် ပြင်ပသို့သွားရောက်နေထိုင်သူများ ပိုများပါသည်။ ၁၉၁၅ ခုနှစ် အာမေးနီးယား လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုတွင် အားမေးနီးယားလူမျိုး တစ်သန်းကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီးနောက် ပထမကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် လူအများအပြားသည် နိုင်ငံတွင်းမှ ထွက်ပြေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အာမေးနီးယားလူမျိုးများသည် ချောမောလှပကာ ဆွဲဆောင်မှုရှိကြပြီး ကမ္ဘာကျော် ကာဒစ်ရှန်ညီအစ်မများသည် အာမေနီးယန်းသွေးနှောများဖြစ်ကြသည်။


အာမေးနီးယားသည် နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာ တည်ရှိခဲ့သည့် သက်တမ်းအရင့်ဆုံး ရှေးဟောင်းနိုင်ငံများအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ အာမေးနီးယားတွင် တွေ့ရှိခဲ့သည့် ကမ္ဘာ့သက်တမ်းအရင့်ဆုံး သားရေဖိနပ်သည် ဘီစီ ၃၅၀၀ ကတည်းက ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ အာမေးနီးယားသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ပထမဆုံးကျင့်သုံးခဲ့သောနိုင်ငံဖြစ်ပြီး ယနေ့ထိတိုင် ခရစ်ယာန်နိုင်ငံဖြစ်ဆဲဖြစ်သည်။ အေဒီ ၃၀၁ တွင် အာမေးနီးယား၌ ခရစ်ယာန်ဘာသာကို နိုင်ငံဘာသာအဖြစ် ပထမဆုံးသတ်မှတ်ခဲ့သည်။


ထောင်စုနှစ်များစွာသက်တမ်းရှိ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများမှသည် ပြိုလဲနေသော ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများအထိ အာမေးနီးယားတွင် ခရစ်ယာန်ဘာသာ ဝတ်ပြုပူဇော်ရာ ကျောင်းပေါင်းများစွာ ရှိပါသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း “ဘုရားကျောင်းများရှိရာမြေ” ဟုခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ ဘုရားကျောင်းများ အားလုံးသည် ခမ်းနားလှပလှပြီး ထိုဘုရားကျောင်းများအနက် ၉ ရာစုက ဆောက်ထားသည့် Tatev ဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ လှပသည့်ရှုမျှော်ခင်းများ ဝန်းရံထားသည့် ရှေးဟောင်းအဆောက်အဦး တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုဘုန်းကြီးကျောင်းနှင့် Halizor ရွာကို ဆက်သွယ်ထားသည့် ကောင်းကင်ရထားလမ်းသည် ကမ္ဘာ့အရှည်ဆုံး တစ်ဆက်တည်းသွားသော ကောင်းကင်ရထားလုံး အဖြစ် ဂင်းနစ်စံချိန်ချိုးထားပါသည်။


အာမေးနီးယားတွင် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာသုံးခုရှိပြီး ယင်းတို့မှာ Geghard ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း၊ Sanahin နှင့် Haghpat ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများနှင့် ကမ္ဘာ့သက်တမ်းအရှည်ဆုံး ဘုရားကျောင်း တစ်ခုဖြစ်သည့် Echmiadzin ဘုရားကျောင်း တို့ဖြစ်သည်။ အာမေးနီးယား၏ အမျိုးသားသင်္ကေတတစ်ခုဖြစ်ပြီး မြင့်မြတ်သည်ဟု ယူမှတ်ကြသည့် တူရကီနိုင်ငံရှိ အာရာရက်တောင်ရှုခင်းကိုကောင်းစွာ လှမ်းမြင်နိုင်သည့် Khor Virap ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းနှင့် Zvartnots ဘုရားကျောင်း၊ Garni ဘုရားကျောင်းနှင့် Noravnak ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတို့မှာလည်း ထင်ရှားသည်။ အာမေးနီးယားတွင် ယူနက်စကို ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်အဖြစ် စာရင်းသွင်းခံခဲ့ရသည့် အစားအစာလည်းရှိကာ အာမေးနီးယား ရိုးရာအစားအစာဖြစ်သည့် Lavash ပေါင်မုန့်အပြားဖြစ်ပါသည်။


အာမေးနီးယားတွင် ဆာဗန်အမည်ရှိ ရေကန်ကြီးက နိုင်ငံ၏ ၆ ပုံတစ်ပုံခန့်ကိုနေရာယူထားပါသည်။ စိမ်းပြာကြည်လင်နေသော ရေပြင်၊ ကမ်းခြေကဲ့သို့ဖြစ်နေသော မြစ်ကမ်းတို့ကြောင့် အာမေးနီးယားလို ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံအတွက် ပင်လယ်သဖွယ်ဖြစ်နေကာ အပန်းဖြေသူများနှင့် စည်ကားလျှက်ရှိပါသည်။ တောင်များသည့် အာမေးနီးယားတွင် နှင်းလျှောစီးစခန်းများရှိပြီး နာမည်အကျော်ဆုံးမှာ Tsakhkadzor နှင်းလျှောစီးအပန်းဖြေစခန်းဖြစ်သည်။ Dilijin အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ Aragats တောင်၊ Arpi ရေကန်၊ Shaki ရေတံခွန်တို့မှာ အာမေးနီးယားရှိ ထင်ရှားသည့် သဘာဝအလှတရားတချို့ဖြစ်သည်။


အာမေးနီးယား၏မြို့တော်မှာ ယာရာဗန် (Yeravan) မြို့ဖြစ်ကာ ကမ္ဘာ့သက်တမ်းအရှည်ဆုံး မြို့ကြီးများအနက် တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ မြို့ထဲ အဆောက်အအုံအတော်များများက ပန်းရောင်သန်းသဖြင့် “ပန်းရောင်မြို့တော်”ဟုလည်း ရည်ညွှန်းကြပါသည်။ ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံများစွာရှိသည့် ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ Gyumri၊ ရေပူစမ်းများစွာရှိသည့် Spa မြို့ Jermuk၊ အရသာရှိသည့်ဝိုင်များစွာ ထုတ်လုပ်ရာ Areni ရွာ၊ သက်တမ်းနှစ်ပေါင်း ၁၆၀၀ ရှိ အာမေးနီးယားအက္ခရာ အမှတ်တရအဖြစ် ဖန်တီးထားသော အာမေးနီးယားအက္ခရာပုံသဏ္ဏာန်ရုပ်တုများ၊ Amberd ခံတပ်ကြီး၊ ဗြိတိန်နိုင်ငံရှိ Stonehenge ကဲ့သို့ ကျောက်တုံးပေါင်း ၂၂၃ ခုကို စက်ဝိုင်းသဏ္ဏာန်ထောင်ထားသည့် Karahunj Observatory တို့မှာ အာမေးနီးယားရောက် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များ သွားရောက်လည်ပတ်လေ့ရှိသည့်နေရာများဖြစ်ကြသည်။

ဒေါက်တာနုမြတ်သိင်္ဂီဦး

ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံး ရဲတိုက်နိုင်ငံငယ်လေး လူဇင်ဘတ် (Luxembourg)

 

ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံး ရဲတိုက်နိုင်ငံငယ်လေး လူဇင်ဘတ်

Dr.Nu Myat Theingi Oo 

လူဇင်ဘတ်(Luxembourg) နိုင်ငံက ဥရောပက နိုင်ငံငယ်လေးဖြစ်ပေမဲ့ အထင်သေးလို့မရပါဘူး။ နိုင်ငံလေးသေးပေမဲ့ ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံးနိုင်ငံထဲမှာပါနေပါတယ်။ ဒီနိုင်ငံငယ်လေးကို 2019 နှစ်က ဥရောပနိုင်ငံတွေ သွားလည်ရင်း ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံမြို့တော် ဘရက်ဆဲလ်(စ်) (Brussels)ကနေ နေ့ချင်းပြန်ခရီး သွားဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီ Day Trip က အသွားအပြန် ၁၁ နာရီလောက်ကြာပြီး Brussels ကနေ လူဇင်ဘတ်မြို့တော် အပြင် လမ်းမှာလည်း ဘယ်လ်ဂျီယမ် နယ်မြို့လေးတစ်မြို့ဖြစ်တဲ့ ဒီးနန့်(Dinant) မြို့လေးကိုပါ ဝင်ပေးပါတယ်။

2019_10_20_20_20_IMG_1505

ဘယ်မှာရှိတာလဲ
ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံလေး လူဇင်ဘတ် (Luxembourg)က ဥရောပအနောက်ပိုင်းမှာရှိပြီးတော့ အနောက်နဲ့မြောက်ဘက်မှာ ဘယ်(လ်)ဂျီယမ်၊ အရှေ့ဘက်မှာ ဂျာမနီ၊ တောင်ဘက်မှာ ပြင်သစ်တို့နဲ့ နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေပါတယ်။
လူဇင်ဘတ်မြို့တော်ကို Belgiumနိုင်ငံ Brussels မြို့ကနေ ၂နာရီကျော်ကျော်၊ ဂျာမနီနိုင်ငံ Frankfurt မြို့ကနေ ၂နာရီခွဲကျော်နဲ့ ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပဲရစ်မြို့ကနေဆိုရင် ၃နာရီကျော်မောင်းရုံနဲ့ ရောက်ပါတယ်။

2019_10_20_20_09_IMG_1477

ဘာသာစကား ၄-၅မျိုးပြောတတ်တဲ့နိုင်ငံ
နိုင်ငံရဲ့ ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ ဘာသာစကားတွေက အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေနဲ့ ရောယှက်နေကာ အထူးသဖြင့် ပြင်သစ်နဲ့ ဂျာမနီတို့ရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုကို ခံရပါတယ်။ ဒါကြောင့် လူဇင်ဘတ်မှာ ရုံးသုံးဘာသာစကား (၃)မျိုးတောင်ရှိပါတယ်။ သူတို့ကိုယ်ပိုင် လူဇင်ဘတ်ဘာသာ၊ ဂျာမာန်ဘာသာ၊ ပြင်သစ်ဘာသာစတဲ့ ဘာသာစကားသုံးမျိုးအပြင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ (သို့) ဒတ်(ချ်) ဘာသာတွေပါပြောတတ်တော့ နိုင်ငံသားတိုင်းလိုလို ဘာသာစကား ၄-၅မျိုးလောက်ပြောတတ်ကြပါတယ်။ ကျောင်းတွေမှာဆိုလည်း မူကြိုကျောင်းတွေမှာ လူဇင်ဘတ်ဘာသာစကားနဲ့သင်ပြီး Primary ကျောင်းမှာ ဂျာမာန်ဘာသာနဲ့သင်ကာ Secondary ကျောင်းမှာ ပြင်သစ်ဘာသာနဲ့သင်ပါတယ်။

လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံလေးကတော်တော်သေးပါတယ်။ အကျယ်အဝန်း စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၁၆၀၀ ကျော်ပဲလို့ ကမ္ဘာမှာ ၂၀မြောက် အသေးဆုံးနိုင်ငံပါ။ နိုင်ငံကသေးရတဲ့အထဲ သုံးပုံတစ်ပုံက တောတွေဆိုတော့ လူဦးရေလည်း နည်းပါတယ်။ တစ်နိုင်ငံလုံးရဲ့ လူဦးရေက ၆သိန်းကျော်ပဲရှိတော့ ရန်ကုန်မြို့လူဦးရေရဲ့ ၁၀ ပုံ တစ်ပုံပဲရှိပါတယ်။ အဲ့ဒီထဲကမှ တစ်ဝက်လောက်က တစ်ခြားနိုင်ငံကနေလာအလုပ်လုပ်တဲ့ လူမျိုးခြားတွေပါ။ လူမျိုးပေါင်း ၁၇၀လောက် အလုပ်လာလုပ်ကြပြီး ပေါ်တူဂီလူမျိုးတွေက အများဆုံးဖြစ်ကာ လူဦးရေရဲ့ ၁၅ရာခိုင်နှုန်းကျော်တောင်ရှိပါတယ်။ လစာကောင်းတော့လည်း အလုပ်လာလုပ်သူတွေများတာပေါ့။ ဥရောပမှာ လူမျိုးခြားတွေ အလုပ်လုပ်တဲ့ ရာခိုင်နှုန်း အများဆုံးနိုင်ငံပါတဲ့လေ။

2019_10_20_21_48_IMG_2173

ချမ်းသာတဲ့နိုင်ငံ
လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံက နိုင်ငံသေးငယ်ပေမဲ့ ချမ်းသာပါတယ်။ လူတစ်ယောက်ချင်းစီရဲ့ GDP at Normina Values အရဆိုရင် ၂၀၁၉ခုနှစ်မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၁၃၁၉၆ ဒေါ်လာရှိလို့ ကမ္ဘာမှာထိပ်ဆုံးကနေရာယူထားပြီး လူတစ်ယောက်ချင်းစီရဲ့ ဝယ်လိုအား GDP အရ ဆိုရင်တော့ ကာတာနိုင်ငံနဲ့ မကာအိုပြီးရင် ကမ္ဘာ့တတိယအချမ်းသာဆုံးလို့ပြောကြတယ်။ နိုင်ငံရဲ့ အဓိကစီးပွားရေးက ဘဏ်လုပ်ငန်းနဲ့ စတီးလုပ်ငန်းပါ။

လစာကောင်းတဲ့နိုင်ငံ
ဥရောပမှာ အနိမ့်ဆုံးလစာ အများဆုံးရတဲ့နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာမှာဆိုရင် ဒုတိယအများဆုံးပါ။ နိုင်ငံတွင်းနေထိုင်သူတို့ရဲ့ အနိမ့်ဆုံးလစာက ယူရို ၂၀၀၀ ဝန်းကျင်ရှိလို့ မြန်မာငွေကျပ် သိန်း ၃၀ ဝန်းကျင်လောက်ရပါတယ်။ လစာကောင်းသလို ဥရောပတခွင်မှာ အလုပ်လက်မဲ့ဦးရေ အနည်းဆုံးနိုင်ငံလည်းပဲ ဖြစ်လို့နေပါတယ်။

2019_10_20_19_49_IMG_1494

Safe ဖြစ်တဲ့ နိုင်ငံ
အကုန်လုံးက ချမ်းသာကြတော့ လုံခြုံမှုအရှိဆုံး နိုင်ငံတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ရဲပေါင်း ထောင်ကျော်သာရှိပြီး ရဲစခန်းကလည်း နှစ်ခုသာရှိပါတယ်။

ကားအများကြီးပိုင်တဲ့ နိုင်ငံ
ကမ္ဘာပေါ်မှာ ကားအများဆုံးပိုင်နှုန်းရှိတဲ့နိုင်ငံတွေထဲက တစ်နိုင်ငံလည်းပဲဖြစ်ပါတယ်။ လူအယောက်တစ်ထောင်မှာ ကား ၆၇၀စီးလောက်ပိုင်ပါတယ်။

2019_10_20_23_00_IMG_2185

ကမ္ဘာ့ပဉ္စမအကောင်းဆုံး Passport
၂၀၂၀ခုနှစ်မှာ လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံသားတွေအနေနဲ့ နိုင်ငံပေါင်း ၁၈၇နိုင်ငံကို ဗီဇာမလို (သို့) ဆိုက်ရောက်ဗီဇာနဲ့ ဝင်ရောက်နိုင်တာကြောင့် လူဇင်ဘတ်ပတ်(စ်)ပို့က ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံး Passport ထဲပါနေတာပါ။

Grand Duchy နိုင်ငံ
လူဇင်ဘတ်က ကမ္ဘာပေါ်မှာတစ်ခုတည်းသော Grand Duchy နိုင်ငံပါ။ Grand Duchy က ဘာလဲဆိုတော့ ဘုရင်၊ ဘုရင်မတွေအစား သူကောင်းမျိုးနွယ်တွေက အုပ်ချုပ်တဲ့စနစ်ပါ။ အရင်တုန်းက တချို့နိုင်ငံတွေမှာလည်း ဒီလိုအုပ်ချုပ်တဲ့စနစ်ရှိခဲ့ပေမဲ့ လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံတစ်ခုထဲမှာသာ အခုချိန်ထိကျင့်သုံးဆဲဖြစ်နေတာပါ။

2019_10_20_22_14_IMG_2182

ရဲတိုက်နိုင်ငံ
ခေတ်အဆက်ဆက်က လူချမ်းသာတွေနေထိုင်ခဲ့တဲ့ လူဇင်ဘတ်မှာ ခမ်းနားတဲ့ ရဲတိုက်တွေလည်း အများကြီးရှိလို့နေပါတယ်။ လူဇင်ဘတ်ဆိုတဲ့နာမည်ကိုက “ရဲတိုက်လေး” လို့ အဓိပါယ်ရနေတာပါ။ လူဇင်ဘတ်တစ်မြို့ထဲမှာတင်ရဲတိုက်ပေါင်း ၁၀၀ ကျော်ရှိခဲ့တာပါ။ အခုခေတ်မှာတော့ ရဲတိုက်(၇၅)ခုက မပျက်စီးပဲ ကျန်ရှိနေပါသေးတယ်။ ရဲတိုက်(၇)ခုကို တစ်စုတစည်းထဲတွေ့နိုင်တဲ့ ရဲတိုက်(၇)တိုက်တောင်ကြားဆိုတဲ့နေရာလည်းရှိပါသေးတယ်။

ကမ္ဘာ့အရှည်ဆုံးဝိုင်စာရင်းရှိတဲ့နိုင်ငံ
ကမ္ဘာ့အရှည်ဆုံးဝိုင်စာရင်းရှိတဲ့ စားသောက်ဆိုင်က လူဇင်ဘတ်မြို့မှာရှိနေပါတယ်။ Chiggeri စားသောက်ဆိုင်မှာ ဝိုင်အမျိုးအစားပေါင်း ၁၇၄၆မျိုးနဲ့ ၂၀၀၉ခုနှစ်မှာ ဂင်းနစ်စံချိန်တင်ခဲ့ပါတယ်။

2019_10_20_20_09_IMG_1477

လူဇင်ဘတ်မြို့တော်
လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံမှာ မြို့ပေါင်း (၁၂)မြို့ရှိပြီး နုမြတ်တို့ရောက်ခဲ့တဲ့ မြို့တော် လူဇင်ဘတ်မြို့ (Luxembourg City) က ယူနက်စကိုက ကမ္ဘာ့ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားတဲ့မြို့ပါ။ မြို့ထဲမှာရှိတဲ့ ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံတွေ၊ ရဲတိုက်တွေနဲ့အတူ မ္ဘာ့အမွေအနှစ်မြို့တော်အဖြစ်အသိအမှတ်ပြုခံရတာပါ။ ဥရောပရဲ့ အလှဆုံးလသာဆောင်ကလည်း လူဇင်ဘတ်မှာရှိပါတယ်။ Corniche ဆိုတဲ့ လသာဆောင်ကနေ လူဇင်ဘတ်တစ်မြို့လုံးကို အမြင့်ပေ ၁၀၀ကျော်ကနေလှမ်းမြင်ရတာကြောင့်ပါ။

2019_10_20_23_28_IMG_2180
မြို့အောက်မှာ ကျောက်သားထုတစ်ခုထဲကို ထွင်းဖောက်ထားတဲ့ ၁၀မိုင်ခွဲအရှည်ရှိ မြေအောက်ဥမင်လှိုဏ်ခေါင်းရှိပါတယ်။ တချို့အပိုင်းတွေမှာဆို ပေပေါင်း ၁၃၀ကျော်တောင်နက်ပါတယ်။ Casemates လို့ခေါ်ပြီး ၁၇ရာစု-၁၈ရာစုလောက်က မြို့ကို ကာကွယ်ဖို့ခံတပ်အနေနဲ့ ဖောက်ထားတာပါ။ လူအယောက် ၃၅၀၀၀ ဆန့်ပြီး ကမ္ဘာစစ်တုန်းက ဗုံးခိုရာအဖြစ်အသုံးပြုခဲ့ကြပါတယ်။ အခုခေတ်မှာတော့ ဒီဥမင်လှိုဏ်ခေါင်းတွေကို အများပြည်သူလေ့လာခွင့်ပြုထားပြီး ယူနက်စကိုကမ္ဘ့အမွေအနှစ်နေရာအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံထားရပါတယ်။

လူဇင်ဘတ်မြို့ရဲ့ အိမ်တိုင်းလိုလိုကလည်း အရောင်နုနု ဖျော့ဖျော့လေးတွေသာ သုတ်ထားပါတယ်။ ကျောက်စရစ်ခင်းတဲ့ လမ်းကြားလေးတွေ ဘေးတစ်ဖက်စီမှာ အရောင်နုအိမ်လေးတွေနဲ့ဆိုတော့ ဓာတ်ပုံလှလှရိုက်လိုသူတွေအကြိုက်ပေါ့။
လူဇင်ဘတ်မြို့ထဲမှာ ဘယ်နေရာပဲဖြစ်ဖြစ် စက်ဘီးကို မိနစ် (၃၀) အခမဲ့ပေးစီးပါတယ်။

ပုံပြင်ထဲရောက်သွားသလို ခံစားခဲ့ရသော Estonia မြို့တော် Tallinn မြို့ဟောင်းကြီး

ပုံပြင်ထဲရောက်သွားသလို ခံစားခဲ့ရသော

Estonia မြို့တော် Tallinn မြို့ဟောင်းကြီး


ဒေါက်တာနုမြတ်သိင်္ဂီဦး

ဥရောပတိုက်မြောက်ပိုင်းမှာရှိတဲ့ အက်(စ်)တိုးနီးယား(Estonia) နိုင်ငံဟာ ဆိုဗီယက်ယူနီယံကနေကွဲထွက်လာတဲ့နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ကုန်းမြေမကြီးအပြင် ဘယ်(လ်)တစ်ပင်လယ်(Baltic Sea) ထဲမှာလည်း နိုင်ငံပိုင်ကျွန်းတွေရှိနေပါတယ်။ မြောက်ဘက်မှာ ဖင်လန်၊ အနောက်ဘက်မှာ ဆွီဒင်၊ တောင်ဘက်မှာ လက်(သ်)ဗီးယားနဲ့ အရှေ့ဘက်မှာ ရုရှားနိုင်ငံတို့နဲ့ နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေပါတယ်။ အက်(စ်)တိုးနီးယားနိုင်ငံရဲ့ မြို့တော်နဲ့ အကြီးဆုံးမြို့ တယ်လင်း(Tallinn)က နိုင်ငံရဲ့ အနောက်မြောက်ပိုင်းမှာရှိပြီး ဘယ်(လ်)တစ်ပင်လယ်ပေါ်မေးတင်နေတဲ့ ကမ်းခြေမြို့ဖြစ်တာကြောင့် နွေရာသီဆိုရင် ကမ်းခြေတွေမှာ အနားယူအပန်းဖြေသူတွေနဲ့ စည်ကားနေပါတယ်။ ဆောင်းတွင်းမှာဆိုရင်လည်း နှင်းတွေဖုံးနေတဲ့ ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံလေးတွေနဲ့ မြို့ဟောင်းကြီးက ပုံပြင်တွေထဲ ရောက်နေသလို ခံစားစေရမှာပါ။


စာရေးသူတို့ ဇန်နဝါရီလတုန်းက တယ်(လ်)လင်းမြို့ကိုသွားရောက်ကာ မြို့ရဲ့ ဆောင်းရာသီအလှကို ခံစားခဲ့ပါတယ်။ ဖင်လန်နိုင်ငံ(Finland) သွားလည်ရင်းနဲ့ ဖင်လန်ကနေ အက်(စ်)တိုးနီးယား(Estonia) နိုင်ငံကို နေ့ချင်းပြန်သွားခဲ့တာပါ။ အက်(စ်)တိုးနီးယားနိုင်ငံရဲ့ မြို့တော် တယ်လင်း(Tallinn) က ဖင်လန်နိုင်ငံရဲ့ တောင်ပိုင်းမှာ ရှိတာကြောင့် ဖင်လန်နိုင်ငံမြို့တော် ဟယ်ဆင်ကီမြို့(Helsinki)ကနေ နိုင်ငံကူးသင်္ဘောနဲ့ သွားနိုင်ပါတယ်။ နှစ်နိုင်ငံကြားပြေးဆွဲနေတဲ့ သင်္ဘောလိုင်းပေါင်း သုံးလိုင်းရှိပြီး သင်္ဘောစီးချိန်က ၂နာရီကျော်ပဲကြာပါတယ်။


လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်၈၀၀ကျော်ကတည်းက တည်ထောင်ခဲ့တဲ့ တယ်(လ်)လင်းမြို့ကို နဂိုက Reveal ဆိုတဲ့ အမည်နဲ့ပဲသိခဲ့ကြတာပါ။ ၁၃ရာစုကနေ ၁၉၁၈ခုနှစ်မတိုင်ခင်က လွတ်လပ်ရေးမရခင်အထိ Reveal ဆိုတဲ့ ဂျာမန်အမည်သုံးခဲ့ကြပြီး လွတ်လပ်ရေးရပြီး နောက်ပိုင်းမှသာ တယ်(လ်)လင်းဆိုတဲ့ အမည်ကိုပြောင်းခဲ့ကြတာပါ။ တယ်(လ်)လင်းမြို့မှာ အက်စတိုးနီးယားနိုင်ငံရဲ့ အမြင့်ဆုံးအဆောက်အအုံရှိဖြစ်တဲ့ Teletorn ရုပ်မြင်သံကြားတာဝါရှိပြီး တာဝါပေါ်ကနေ တစ်မြို့လုံးကို လှမ်းမြင်နိုင်ပါတယ်။ မြူကင်းစင်တဲ့နေ့တွေမှာဆို ဖင်လန်နိုင်ငံရဲ့ ကမ်းရိုးတန်းကိုတောင် လှမ်းမြင်ရနိုင်ပါတယ်။


တယ်(လ်)လင်းမြို့ကို ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်တွေ လာရောက်ကြတဲ့ အကြောင်းပြချက်တစ်ခုကတော့ မြို့လည်မှာရှိတဲ့အလယ်ပိုင်းခေတ်မြို့ဟောင်းကြီးကြောင့်ပါ။ ရဲတိုက်တွေ၊ ခံတပ်တွေ၊ မျှော်စင်တွေနဲ့ ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံတွေ ပြည့်နေတဲ့ မြို့ဟောင်းကြီးက လေ့လာစရာတွေများလွန်းတာကြောင့် လဟာပြင်ပြတိုက်ကြီးလိုပါပဲ။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မှာ ဗုံးဒဏ်တွေခံခဲ့ရပေမဲ့ ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံတွေရှိနေဆဲဖြစ်လို့ ဥရောပမှာ အကောင်းဆုံးထိန်းသိမ်းထားနိုင်တဲ့ အလယ်ခေတ်မြို့တော်ကြီးအပြင် ယူနက်စကိုကနေ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာအဖြစ်လည်း အသိအမှတ်ပြုထားပါတယ်။


မြို့ဟောင်းကြီးမှာ ၁၄ရာစုနှစ် အလယ်ခေတ်ကခံတပ်ကြီးကို လူကြိုက်များပါတယ်။ မူလက အရှည် ၁မိုင်ခွဲ အမြင့် ၅၂ပေခွဲနဲ့ အထူ၁၀ပေနီးပါးရှိတဲ့ ခံတပ်ကြီးမှာ မျှော်စင်ကြီးတွေ ၄၆ခုတောင်ရှိပါတယ်။ အခုလက်ရှိမှာတော့ ခံတပ်ကြီးက ၁မိုင်ကျော်အရှည်သာ ကျန်တော့ပြီး မျှော်စင်လည်း အခု၂၀သာ အကောင်းအတိုင်းကျန်နေပါတော့တယ်။ ကမ္ဘာလှည့်ဧည့်သည်တွေအနေနဲ့ တချို့မျှော်စင်ပေါ်တောင် တက်ကြည့်လို့ရပါတယ်။ မြို့ဟောင်းအောက်မှာတော့ ၁၇ရာစုက မြေအောက်ဥမင်တွေရှိနေပါတယ်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တုန်းက ဗုံးခိုရာအဖြစ်အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး ၂၀၁၀ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမှ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်တွေကို ဝင်ရောက်လေ့လာခွင့်ပြုလိုက်တာပါ။


မြို့ဟောင်းကြီးမှာ ကျောက်စရစ်ခင်းတဲ့လမ်းကြိုလမ်းကြားလေးတွေထဲ လျှောက်သွားရတာ ရှေးခေတ်ပြန်ရောက်သွားသလိုလို ပုံပြင်တွေထဲ ပြန်ရောက်သွားသလိုလိုပါ။ အိမ်လေးတွေ အဆောက်အအုံတွေသာမက ကော်ဖီဆိုင်လေးတွေ ဘားတွေကလည်း ရှေးခေတ်အပြင်အဆင်တွေနဲ့ပါ။ မြို့ဟောင်းမှာ မြို့လည်ရင်ပြင်၊ မြို့တော်ခန်းမ၊ လွှတ်တော်အဆောက်အအုံ၊ Aleksander Nevsky ဘုရားကျောင်း၊ Kadriorg ပန်းခြံနှင့်နန်းတော်၊ Toompea ရဲတိုက်နဲ့ တခြားနေရာတွေ သွားရောက်လေ့လာနိုင်ပါတယ်။ မြို့ဟောင်းကို အပေါ်စီးကနေမြင်ရနိုင်တဲ့ Toompea တောင်ကုန်းပေါ်က Viewing Platform တွေကိုတော့ မဖြစ်မနေ သွားသင့်ပါတယ်။

ရေပူစမ်းမြို့တော် Budapest

ရေပူစမ်းမြို့တော် Budapest


ဒေါက်တာနုမြတ်သိင်္ဂ ီဦး


ဒန်ညု(Danube)မြစ်ကမ်းဘေးက တောင်ကုန်းလေးပေါ်မှာ ရဲတိုက်ကြီးတွေနဲ့ သိပ်လှတဲ့ ဘူဒါပက်စ် (Budapest) မြို့က ဥရောပအလယ်ပိုင်းရှိ ဟန်ဂေရီ (Hungary) နိုင်ငံရဲ့မြို့တော်ပဲဖြစ်ပါတယ်။ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၂၀၃စတုရန်းမိုင်ရှိကာ လူဦးရေ ၁.၈သန်းနီးပါးရှိပြီး ဟန်ဂေရီရဲ့ လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးမြို့လည်းဖြစ်ပါတယ်။ ဟန်ဂေရီနိုင်ငံလူဦးရေရဲ့ ၅ပုံတစ်ပုံက ဘူဒါပက်စ်မှာနေထိုင်ကြပါတယ်။
တကယ်တမ်းတော့ ဘူဒါပက်စ်ဆိုတာ ဘူဒါနဲ့ ပက်စ်ဆိုတဲ့ နှစ်မြို့ကိုပေါင်းခေါ်ထားတာပါ။ ဒီနှစ်မြို့အပြင် အိုဘူဒါ (Obuda)ဆိုတဲ့မြို့ပါ သုံးမြို့ပေါင်းပြီး ၁၈၇၃ခုနှစ်က ဘူဒါပက်စ်ဆိုတဲ့မြို့အဖြစ်အမည်မှည့်ခေါ်ကာ ဟန်ဂေရီနိုင်ငံရဲ့မြို့တော်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြတာပါ။ ဘူဒါက ဒန်ညုမြစ်ရဲ့အနောက်ဘက်တောင်ပေါ်မှာရှိပြီး သမိုင်းဝင်အဆောက်အအုံတွေများကာ ပက်စ်ကတော့ မြစ်အရှေ့ဘက် မြေပြန့်ဒေသမှာရှိပြီး ခေတ်မီအဆောက်အအုံတွေများပါတယ်။


ဘူဒါပက်စ် မြို့ရဲ့ ထူးခြားတဲ့အချက်က မြို့အောက်မှာ မြေအောက်လှိုဏ်ဂူပေါင်း ၂၀၀ကျော်တောင်ရှိနေတာပါ။ ဒါဟာ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး မြေအောက်ရေပူစမ်းဂူစနစ်လည်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ မြေအောက်လှိုဏ်ဂူအများစုက အန္တရာယ်မရှိလို့ အများသူငါလေ့လာနိုင်အောင် ဖွင့်ပေးထားပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ စိတ်ဝင်စားစရာအကောင်းဆုံးကတော့ မြို့ဟောင်းဘက်ရှိ ရဲတိုက်တောင်ကုန်းအောက်မှာရှိတဲ့ မြေအောက်လှိုဏ်ခေါင်းဝင်္ကပါပါ။ ၆မိုင်အရှည်ရှိတဲ့ Budavari Labirintus ဝင်္ကပါက သမိုင်းတလျှောက်မှာ အရေးပါခဲ့ပါတယ်။ ကျောက်ခေတ်က ကျောက်ခေတ်လူသားတွေခိုအောင်းရာ၊ အလယ်ပိုင်းခေတ်က အကျဉ်းထောင်၊ ပထမကမ္ဘာစစ်က ဗုံးခိုကျင်းနဲ့ စစ်ဆေးရုံ၊ မျက်မှောက်ခေတ်မှာတော့ ပြတိုက်အဖြစ် အမျိုးမျိုး အသုံးပြုခဲ့ကြတာပါ။ ဥရောပအကြီးဆုံး မြေအောက်ရေအိုင်ကလည်း ဘူဒါပက်စ် ရှိ ဂဲလတ် (Gellert)တောင်ကုန်းအောက်မှာရှိပါတယ်။


ဟန်ဂေရီနိုင်ငံမှာ သဘာဝရေပူစမ်းထွက်ရာနေရာတွေ အများကြီးရှိပြီး ဘူဒါပက်စ် မှာ ရေပူစမ်းစိမ်တဲ့နေရာတွေ အများကြီးရှိလို့ ရေပူစမ်းမြို့တော်(City of Baths) လို့ခေါ်ကြပါတယ်။ ရေပူစမ်းစိမ်တဲ့ ရေချိုးအိမ်တွေကို အဆောက်အအုံတွေနဲ့ ခမ်းခမ်းနားနားကြီး တည်ဆောက်ထားပြီး နွေရာသီဆို DJ တွေဖိတ်ခေါ်ကာ ပါတီတွေတောင် ကျင်းပကြတာပါ။ ရေပူစမ်းတွေမှာ ပါဝင်တဲ့ သတ္တုဓာတ်အချိုးအစားတွေကလည်း တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ကွဲပြားနေပါတယ်။ ဘူဒါပက်စ် ရောက်ရင် ဥရောပရဲ့အကြီးဆုံး ရေချိုးကန် Szechenyi Medicinal Bath ကို သွားပြီး ရေပူစမ်း စိမ်ဖြစ်အောင်စိမ်သင့်ပါတယ်။


ဘူဒါပက်စ် က ဥရောပမှာ ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ သမိုင်းအမွေအနှစ်အရ အရေးပါသလို ယူနက်စကိုက အသိအမှတ်ပြုထားတဲ့ ကမ္ဘာ့အမွေအနစ်နေရာတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ ဒါညုမြစ်၊ သူရဲကောင်းများရင်ပြင်၊ ဘူဒါရဲတိုက်နဲ့ အခြားအဆောက်အအုံတွေအပြင် အခြားလည်ပတ်လေ့လာစရာနေရာတွေ များစွာပြည့်နှက်နေလို့ ကမ္ဘာ့အလှဆုံးမြို့တွေထဲ တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်နေပါတယ်။ အရှေ့ပိုင်းရဲ့ ပဲရစ်မြို့လို့တောင် တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြပါတယ်။


မြို့ထဲမှာ ရှေးဟောင်းနဲ့ခေတ်မီအဆောက်အအုံတွေရောနေပေမဲ့ မိုးမျှော်တိုက်တွေမတွေ့ရနိုင်ပါဘူး။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဟန်ဂေရီနိုင်ငံစတည်ထောင်တဲ့ ၈၉၆ ခုနှစ်ကို အစွဲပြုပြီး ဘယ်အဆောက်အအုံမှ ၉၆မီတာထက်အမြင့်မဆောက်ရတာကြောင့်ပါ။ အမြင့်ဆုံးအဆောက်အအုံတွေက Szent Istvan ဘုရားကျောင်းနဲ့ဟန်ဂေရီလွှတ်တော်အဆောက်အအုံတို့ဖြစ်ပြီး နှစ်ခုလုံးရဲ့ အမြင်က ၉၆မီတာပဲဖြစ်ပါတယ်။


ဘူဒါပက်စ် မှာ ကမ္ဘာ့တတိယအကြီးဆုံး လွှတ်တော်အဆောက်အအုံနဲ့ ကမ္ဘာ့ဒုတိယအကြီးဆုံးရဟူဒီဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီး ရှိပါတယ်။ မြို့ထဲက တိရစ္ဆာန်ရုံက ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး တိရစ္ဆာန်ရုံတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၈၆၅ခုနှစ်ကစဖွင့်ခဲ့တာပါ။ ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး မြေအောက်ရထားလိုင်းတွေထဲက တစ်ခုလည်း ဘူဒါပက်စ် မှာရှိနေပါတယ်။ ၁၈၉၆ခုနှစ် ဘူဒါပက်စ်မြို့သက်တမ်း နှစ် ၁၀၀၀ ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အနေနဲ့ စတင်ပြေးဆွဲခဲ့တာပါ။

ခရစ္စမတ်ဘိုးဘိုးကြီးရဲ့ ဇာတိမြို့လေး Rovaniemi

ခရစ္စမတ်ဘိုးဘိုးကြီးရဲ့ ဇာတိမြို့လေး

Rovaniemi


ပုံပြင်တွေထဲကလို နှင်းတွေတဖွဲဖွဲကျနေတဲ့နေရာလေး၊ အစိမ်းနုရောင် ဥတ္တရအလင်းတန်းတွေ ကောင်းကင်ပေါ် ကခုန်နေကျနေရာလေး၊ နှင်းတွေကြားက ဖန်လုံအိမ်ခုံးခုံးလေးတွေမှာ အိပ်လို့ရတဲ့နေရာလေး၊ အာတိတ်စက်ဝိုင်းဖြတ်သွားတဲ့နေရာလေးကတော့ ဥရောပမြောက်ပိုင်းနိုင်ငံဖြစ်တဲ့ ဖင်လန်(Finland) နိုင်ငံက Lapland ပါ။ Lapland ဆိုတာ နိုင်ငံမဟုတ်သလိုမြို့လည်း မဟုတ်ပါဘူး။ အာတိတ်စက်ဝိုင်းထဲမှာရှိတဲ့ ဥရောပမြောက်ပိုင်းဒေသတွေပါ။ Lapland မှာ ဖင်လန်အပြင် ဆွီဒင်၊ နော်ဝေးနဲ့ ရုရှားမြောက်ဖျားပိုင်းတွေလည်း ပါပါတယ်။ အာတိတ်ဒေသမှာ နှစ်ပေါင်း ၅၀၀၀ထက် မနည်းနေထိုင်ခဲ့တဲ့ Lapp လို့ခေါ်တဲ့ ဆာမိ (Sami) တိုင်းရင်းသားတွေ နေထိုင်ခဲ့တဲ့ဒေသဖြစ်လို့ Lapland လို့ အမည်တွင်နေတာပါ။


Lapland က ခရစမတ်ဘိုးဘိုးကြီး တရားဝင်နေတဲ့နေရာဖြစ်ပြီး အဲ့ဒီထဲကမှ ဖင်လန်မှာရှိတဲ့ ရိုဗီနီယာမီ (Rovaniemi) မြို့ကိုတော့ ခရစ္စမတ်ဘိုးဘိုးကြီးရဲ့ ဇာတိမြို့လေးအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ Kemijoki မြစ်နဲ့ Ounasjoki မြစ်ဆုံတဲ့နေရာရှိတဲ့ ဒီမြို့က အာတိတ်စက်ဝိုင်းပေါ်တည်ရှိနေပါတယ်။ တစ်နှစ်ကို ဧည့်သည် ၅သိန်းကျော်လာလည်ကြလို့ ခရီးသွားအလာများတဲ့မြို့ဖြစ်သလို စီးပွားရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ ပညာရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အချက်အချာကြတဲ့နေရာလည်းဖြစ်လို့ Lapland ဒေသရဲ့ မြို့တော်လည်းဖြစ်နေပါတယ်။


ဒီဒေသက ခရစမတ်ဘိုးဘိုးကြီး ခရစ္စမတ်လက်ဆောင်တွေ လိုက်ဝေတဲ့အခါ စွပ်ဖားလှည်းဆွဲပေးတဲ့ တန်ဒြာဒေသသမင်(Reindeer)လေးတွေရဲ့ ဇာတိမြေလည်းဖြစ်ပါတယ်။ Lapland မှာ သမင်တွေ ဘယ်လောက်များလဲဆိုရင် သမင်ကောင်ရေနဲ့ လူဦးရေ အတူတူပါပဲ။ ကားလမ်းတွေကိုလည်း မကြာမကြာ ဖြတ်ကူးတတ်လို့ သတိပေးဆိုင်းဘုတ်တွေတောင် ထောင်ထားရပါတယ်။ ဒီသမင်တွေကို ဆာမိ (Sami) လူမျိုးတွေကသာ ထိန်းကျောင်းနိုင်ပြီး အရိုင်းကောင်တွေလည်းမရှိပါဘူး။ အကောင်တိုင်းမှာ ပိုင်ရှင်တွေရှိကြပြီး အကောင်တွေကိုယ်ပေါ်မှာ အမှတ်အသားတွေ ပြုလုပ်ထားကြပါတယ်။


Lapland က ဖင်လန်နိုင်ငံရဲ့ ၃ပုံတစ်ပုံလောက်ကို နေရာယူထားပေမဲ့ ဖင်လန်နိုင်ငံသား၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းသာ အခြေချနေထိုင်ကြတာကြောင့် လူနေမထူထပ်ပါဘူး။ လူနည်းတော့ သဘာဝအလှတရားတွေကို ကောင်းကောင်းခံစားနိုင်ပါတယ်။ ဆောင်းတွင်းမှာ နှင်းတွေဖုံးနေတဲ့ Lapland က ဆောင်းတွင်းကာလတွေဖြစ်တဲ့ နိုဝင်ဘာလကနေ မတ်လအထိ နေ့တာတိုပြီး နေရောင်ခြည်သိပ်မမြင်ရပေမဲ့ နွေရာသီမှာတော့ နေ့တာရှည်လွန်းလို့ တစ်နေကုန်နေမဝင်တဲ့ ရက်တွေတောင် ရှိသေးပါတယ်။ တစ်နှစ်မှာ ၇၃ရက်လောက်က ညဆိုတာမျိုးမရှိပါဘူး။ အထူးသဖြင့် ဇွန်လမှာ တစ်နေ့ကို နေရောင် ၂၁နာရီကနေ ၂၄နာရီအထိမြင်နေရပါတယ်။


ဆောင်းတွင်းမှာတော့ Lapland က ညဘက်ကောင်းကင်ယံမှာ အစိမ်းရောင်အလင်းတန်းတွေအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာလေ့ရှိတဲ့ ဥတ္တရအလင်းတန်းကြည့်ဖို့ကောင်းတဲ့နေရာအဖြစ် နာမည်ကြီးပါတယ်။ အဲ့ဒီအထဲမှာမှ Abisko အမျိုးသားဥယျာဉ်ကြီးကတော့ ဥတ္တရအလင်းတန်းကြည့်ဖို့အကောင်းဆုံးနေရာပါ။ Lapland ကို ဥတ္တရအလင်းတန်းကြည့်ချင်လို့လာကြတဲ့ ဧည့်သည်တွေအတွက် ဟိုတယ်အခန်းထဲ အိပ်ယာပေါ်ကနေ နွေးနွေးထွေးထွေးနဲ့ အလွယ်တကူမြင်နိုင်အောင် တချို့ဟိုတယ်တွေကို မှန်အမိုး၊ မှန်နံရံတွေနဲ့ဆောက်ထားပါတယ်။ အက်စကီးမိုးလေးတွေနေတဲ့ ရေခဲတုံး Igloo အိမ်လေးတွေလို ဖန်လုံအိမ်ခုံးခုံးတွေလည်း ဆောက်ပေးထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဆောင်းတွင်းမှာ ရေခဲေ တွနဲ့ထုဆစ်တည်ဆောက်ထားတဲ့ ရေခဲဟိုတယ်တွေလည်းရှိပြီး နွေရာသီမှာတော့ အရည်ပျော်သွားတတ်ကြပါတယ်။ စာရေးသူတို့ကတော့ မှန်အမိုးနဲ့ ဆာမိရိုးရာအိမ်လေးတွေလိုဆောက်ထားတဲ့ Apukka Resort မှာတည်းခဲ့တာပါ။


စာရေးသူတို့နောက်ထပ်တည်းခဲ့တဲ့ Santa Claus Village မှာတော့ ခရစ္စမတ်ဘိုးဘိုးကြီးနဲ့ တွေ့ဆုံစကားပြော အမှတ်တရဓာတ်ပုံရိုက်တာ၊ ကိုယ်ချစ်သူတွေဆီ ခရစ္စမတ်ကတ်တွေ ပို့ပေးတာ၊ ဒရယ်လေးတွေမောင်းတဲ့ စွပ်ဖားလှည်းစီးတာ၊ အာတိတ်စက်ဝိုင်းအမှတ်အသားထောင်ထားတဲ့တိုင်တွေနဲ့ ဓာတ်ပုံရိုက်တာတို့ကို ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် နှင်းခွေး(Husky)လေးတွေမွေးထားတဲ့ ခြံတွေထဲသွားလည်နိုင်ကာ နှင်းခွေးလေးတွေဆွဲတဲ့ စွပ်ဖားလှည်းလေးတွေစီးနိုင်သလို ထင်းရူးတောတွေကြား နှင်းတောထဲ Snow Mobile မောင်းတာ၊ နှင်းတောလျှောက်ဖိနပ်နဲ့လမ်းလျှောက်တာ၊ ရေခဲပြင် ငါးမျှားတာ၊ ရေခဲပြင်ခွဲ သင်္ဘောကြီးနဲ့ ဆွီဒင်နိုင်ငံဘက်ကူးတာမျိုးတွေလည်း ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်။

ဒီလို ဆန်းကြယ်တဲ့သဘာဝတရားတွေနဲ့ အတွေ့အကြုံသစ်တွေရနိုင်တဲ့ နေရာလေးက ပျော်ရွှင်စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ်ရာ ဘဝအမှတ်တရတွေကို ပေးစွမ်းနိုင်လို့ ညွှန်းဆိုလိုက်ရပါတယ်။


ဒေါက်တာနုမြတ်သိင်္ဂ ီဦး

ဝိုင်အစပြုရာ ဂျော်ဂျီယာမှ လည်စရာများ (Attractions of Georgia)

ဝိုင်အစပြုရာ ဂျော်ဂျီယာမှ လည်စရာများ


အာရှတိုက်နဲ့ ဥရောပတိုက်အကြား ကော့ကေးဆပ်တောင်တန်းတွေပေါ်မှာ တည်ရှိတဲ့ ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံလေးက မြို့တော်ဟောင်းတွေ၊ ယူနက်စကို အသိအမှတ်ပြုထားတဲ့ နေရာတွေ၊ နှင်းဖုံးတဲ့တောင်တန်းတွေ၊ လှပတဲ့ရှုမျှော်ခင်းတွေ၊ အရသာရှိလှတဲ့ဝိုင်တွေကြောင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားတွေ လာရောက်ရာ နိုင်ငံလေးဖြစ်လို့နေပါတယ်။


ဂျော်ဂျီယာက ကမ္ဘာပေါ်မှာ ရှေးအကျဆုံးဝိုင်ထုတ်လုပ်တဲ့ နိုင်ငံပါ။ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၁သောင်းလောက်ကစပြီး ဝိုင်ချက်ခဲ့ကြပါတယ်။ မြေအောက်အိုးထဲ သိမ်းထားတဲ့ စပျစ်သီးတွေ မတော်တဆ အချဉ်ဖောက်သွားရာကနေ ဝိုင်အရသာကို စတင်သိရှိခဲ့ကြတာတဲ့လေ။ ဂျော်ဂျီယာဝိုင်ဖောက်နည်းကလည်း သူများထက်ထူးတဲ့ ရှေးကျတဲ့သဘာဝနည်းပါ။ မြေအိုးထဲ စပျစ်သီးအရည်တွေညှစ်ထည့်ကာ အခွံတွေ၊ အရိုးတွေ၊ အစေ့တွေပါထည့်ပြီး မြေအောက်ထဲ ၅လ ၆လလောက်ထည့်မြှုပ်ပြီး အချဉ်ဖောက်တဲ့နည်းပါ။ ထည့်မြှုပ်တဲ့ မြေအိုးပုံကလည်း ဆန်းပါတယ်။ မြေထဲထည့်မြှုပ်ရ အဆင်ပြေအောင် ဘဲဥပုံကို ဖင်နေရာမှာ ချွန်ထားပါတယ်။ အဲ့ဒီလိုဖင်ချွန်းမြေအိုးဝိုင်းကို သူတို့ဘာသာစကားနဲ့ Kvevri လို့ ခေါ်ပါသတဲ့။ ဒီလို Kvevri လို့ခေါ်တဲ့ ရိုးရာဝိုင်ဖောက်နည်းက ယူနက်စကိုက အသိအမှတ်ပြုရတဲ့အထိ ရှေးကျပါတယ် ။ ဝိုင်ပေါတဲ့နိုင်ငံဖြစ်တဲ့အလျှောက် ဝိုင်ခြံတွေကို သွားလေ့လာလို့ရပြီး ဝိုင်အလကားအမြည်းတိုက်တဲ့ဆိုင်တွေ အများကြီးကိုလည်း စာရေးသူတို့ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံ သွားလည်ခဲ့တုန်းက တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။


ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံရဲ့မြို့တော်ကတော့ တီဘလီဆီ(Tiblisi)ဖြစ်ပြီး ဂျော်ဂျီယာဘာသာစကားနဲ့ဆိုရင် နွေးထွေးတဲ့မြို့လို့ အဓိပါယ်ရပါတယ်။ မြို့သူမြို့သားတွေက ပြုံးရွှင်ပြီး တကယ်လည်း နွေးထွေးကြပါတယ်။ မြစ်ကမ်းဘေးမှာရှိပြီး တောင်တွေဝန်းရံနေတဲ့ တီဘလီဆီမြို့က သိပ်လှပါတယ်။ ဥရောပ၊ အာရှနဲ့ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွေရဲ့ ဟန်ပန်ယဉ်ကျေးမှုတွေ ရောနှောနေတဲ့မြို့လေးပါ။ မြို့ဟောင်းဘက်က လမ်းတွေထဲ လျှောက်ကြည့်ရင် အရောင်အသွေးစုံတဲ့ အိမ်လေးတွေ၊ ရိုးရာအစားအစာတွေရောင်းတဲ့ စားသောက်ဆိုင်တွေအပြင် ရှေးခေတ် ဘုရင်တွေ ရေချိုးတဲ့ ရှေးဟောင်းအမိုးခုံး ရေပူစမ်း ရေချိုးဆောင်တွေပါ တွေ့ရမှာပါ။ မြို့လည်က တောင်ပေါ်ကို ကောင်းကင်ရထား Cable Car နဲ့တက်ကြည့်ရင်တော့ တောင်ပေါ်ကနေ မြို့ဟောင်းရော မြို့သစ်ရောရှုခင်း လှမ်းမြင်ရမှာပါ။


သဘာဝအလှတွေခံစားချင်ရင်တော့ မြို့တော်ရဲ့မြောက်ဘက်ကို သုံးနာရီပိုင်းလောက်မောင်းရတဲ့ Kazbegi တောင်ပေါ်မြို့လေးဆီကို သွားသင့်ပါတယ်။ အနားက Gergiti Trinity ဘုရားကျောင်းလေးက တောင်အထပ်ထပ်ကြားက တောင်ပေါ်မှာတည်ရှိပြီး ရှုခင်းသိပ်လှလို့ ကမ္ဘာကျော်ပါတယ်။ လမ်းမှာ Gudauri နှင်းလျှောစီးစခန်းမြို့လည်းရှိပြီး လမ်းတလျှောက်မြင်ရတဲ့ ရှုခင်းတွေကလည်း သိပ်သာယာပါတယ်။ ဂျော်ဂျီယာမှာ ရေခဲတောင်တွေရှိသလို ကမ်းခြေလည်းရှိပါသေးတယ်။ ကမ်းခြေတွေထဲမှာ ပင်လယ်နက်ကမ်းရိုးတန်းမှာရှိတဲ့ Batumi ကမ်းခြေက သွားလည်ဖို့အကောင်းဆုံးပါ။ သဘာဝအလှတွေပြည့်နေတဲ့ ဂျော်ဂျီယာမှာ ကမ္ဘာ့အနက်ဆုံးဂူလည်းရှိပြီး Veryovkina ဂူလို့ခေါ်ပါတယ်။ အနက်ပေပေါင်း ၇၂၅၇ ပေရှိတာကြောင့် ဂူအောက်ခြေထိရောက်ဖို့ဆိုရင် ၂၇ရက်လောက်ကြာပါတယ်။


ဂျော်ဂျီယာမှာ လှပတဲ့ရှုခင်းတွေ၊ ဂူတွေအပြင် အလယ်ပိုင်းခေတ်က ဘုရားကျောင်းတွေနဲ့ ယူနက်စကိုက အသိအမှတ်ပြုထားတဲ့ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာတွေလည်း ရှိပါတယ်။ Bagrati နဲ့ Gelati ဘုရားကျောင်းတွေရှိတဲ့ ရှေးဟောင်းမြို့တော် Mtskheta က ဘာသာရေးမြို့တော်အဖြစ်လည်း ကျော်ကြားပါတယ်။ အဲ့ဒီမြို့မှာရှိပြီး မြစ်နှစ်စင်းဆုံရာကို တောင်ပေါ်ကနေလှမ်းမြင်ရတဲ့ Jvari Monastery က ယူနက်စကိုကအသိအမှတ်ပြုထားတဲ့နေရာပါ။ Aragvi မြစ်ကမ်းဘေးက Anauri ရှေးဟောင်းရဲတိုက်ကြီးကတော့ ၁၃ရာစုကတည်းက ဆောက်လုပ်ခဲ့တာဆိုတော့ အတော်ကို ရှေးကျတဲ့ သမိုင်းဝင်အဆောက်အအုံကြီးပါ။


ကျောက်ဂူမြို့တော်Uplistsikhe ကလည်း လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၃၀၀၀ ခန့်က ကျောက်ဂူတွေ ဥမင်လှိုဏ်ခေါင်းတွေထဲ လူပေါင်း နှစ်သောင်းကျော် နေထိုင်ခဲ့ကြတဲ့နေရာဖြစ်လို့ စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းပါတယ်။ အနီအနားက ဂိုရီမြို့လေးကတော့ ဆိုဗီယက်ခေါင်းဆောင်ကြီး စတာလင်ရဲ့ ဇာတိမြို့လေးအဖြစ် ကျော်ကြားပြီး စတာလင်ပြတိုက်နဲ့ စတာလင်မွေးရာအိမ်လေးဆီကိုပါ သွားလေ့လာနိုင်ပါတယ်။


ဒီနေရာတွေကတော့ ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံရောက်ခဲ့စဉ်က စာရေးသူတို့ သွားရောက်လည်ပတ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့နေရာတွေနဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာ နေရာတွေပါ။ တောလမ်းလျှောက်၊ တောင်တက်၊ နှင်းလျှောစီး၊ မြင်းစီးတို့လို သဘာဝနဲ့ဆက်စပ်နေတဲ့ ခရီးစဉ်တွေကနေ ရဲတိုက်ကြီးတွေ ရှေးဟောင်းဘုရားကျောင်းကြီးတွေ သွားလည်ရတဲ့ခရီးစဉ်တွေအထိ ဂျော်ဂျီယာက ခရီးသည်တိုင်းကို ကျေနပ်စေမှာပါ။

မိုစတာမြို့၏ အထင်ကရ ရှေးဟောင်းတံတားကြီး

မိုစတာမြို့၏ အထင်ကရ ရှေးဟောင်းတံတားကြီး


ဒေါက်တာနုမြတ်သိင်္ဂ ီဦး


ကမ္ဘာပေါ်ရှိမြို့အသီးသီးမှာ မြို့သူမြို့သားတွေ ဂုဏ်ယူရတဲ့ စေတီ၊ ကျောင်းဆောင်၊ ရိုးရာဓလေ့၊ အစားအစာ စသဖြင့်ရှိနေတဲ့အထဲ ဥရောပမြို့လေး မိုစတာ(Mostar)ရဲ့ ဂုဏ်ယူရတဲ့ အထင်ကရနေရာကတော့ မြို့ကိုဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေတဲ့ နာရီတာမြစ်ကို ဖြတ်ဆောက်ထားတဲ့ စတာရီမို့စ် (Stari Most) အမည်ရှိတဲ့ တံတားကြီးပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတံတားကြီးက မိုစတာမြို့ရဲ့ ရတနာတစ်ပါးဖြစ်လို့နေတာ နှစ်ပေါင်း ၄၀၀ ကျော်ရှိနေပါပြီ။ မိုစတာဆိုတဲ့မြို့အမည်တောင်မှ ဒီတံတားကနေရခဲ့တဲ့နာမည်တာပါတဲ့။ မိုစတာရီလို့ခေါ်တဲ့ တံတားစောင့်တွေကနေ ဒီမြို့အမည်တွင်ခဲ့တာပါ။


မိုစတာ (Mostar)မြို့ဆိုတာတော့ ဘောစနီးနဲ့ ဟာဇီဂိုဗီးနား(Bosnia and Herzegovina) နိုင်ငံမှာရှိတဲ့ မြို့လေးပါ။ ဥရောပတိုက် အရှေ့တောင်ပိုင်း ဘော်ကန်ကျွန်းဆွယ်မှာရှိတဲ့ နိုင်ငံတွေကို ဘော်ကန်နိုင်ငံ(Balkan) နိုင်ငံလို့ခေါ်ပြီး ဘေ့စနီးယားနဲ့ ဟာဇီဂိုဗီးနားကလည်း ဘော်ကန်နိုင်ငံတစ်ခုပဲဖြစ်ပါတယ်။ အသည်းနှလုံးပုံစံမြေပုံရှိတဲ့ ဒီနိုင်ငံက တောင်တန်းတွေများတဲ့နိုင်ငံဖြစ်ပြီး မြို့တော်ကတော့ ဆာရာဂျေးဗိုးပါ။ မိုစတာကတော့ မြို့တော်ဆာရာဂျေးဗိုးကနေ ပေါ်လ်စီမြို့ကိုပြေးဆွဲနေတဲ့ရထားလိုင်း လမ်းကြောင်းပေါ်မှာတည်ရှိကာ နိုင်ငံရဲ့ ပဉ္စမမြောက်အကြီးဆုံးမြို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ရှေးတုန်းကတော့ ဟာဇီဂိုဗားနားရဲ့ မြို့တော်နဲ့ အချက်အချာကျတဲ့မြို့ဖြစ်ခဲ့ဖူးပါတယ်။


မိုစတာမြို့က ၁၄၅၂ခုနှစ်ကစပြီးသမိုင်းမှာစပါခဲ့ကာ ၁၆ရာစုမှာတော့ တူရကီတို့ရဲ့ အော်တမန်အင်ပါယာအောက်ကျရောက်ခဲ့ကာ တူရကီတို့ရဲ့ ခံတပ်မြို့ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၅၆၆ခုနှစ်မှာ တူရကီတို့က မြို့လည်က သစ်သားတံတားကို ကျောက်ခင်းတံတားအခုံးအဖြစ် ပြောင်းလဲတည်ဆောက်ခဲ့ကြပါတယ်။ အော်တမန်တွေတည်ဆောက်ခဲ့တဲ့ စတာရီမို့စ်တံတားကြီးက ဘော်လ်ကန်နိုင်ငံမှာမြင်တွေ့နိုင်တဲ့ စံနမူနာယူစရာ အစ္စလာမ်ဗိသုကာလက်ရာတစ်ခုပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတံတားကြီးက မိုစတာမြို့ရဲ့ ရတနာတစ်ပါး ဖြစ်လို့နေတာ နှစ်ပေါင်း ၄၀၀ ကျော်ကြာနေပါပြီ။ ၁၉၉၃ခုနှစ်က ဘော့စနီးယားပြည်တွင်းစစ်မှာ ဗုံးထိလို့ပျက်စီးသွားပြီးနောက် ၂၀၀၄ခုနှစ်မှာ မူလအတိုင်းပြန်ဆောက်ခဲ့ကြပါတယ်။


တံတားကြီးက ၁၃ပေအကျယ်ရှိပြီး ၉၈ပေရှည်ကာ မြစ်မျက်နှာပြင်ကနေ အမြင့်ဆုံးနေရာအထိ ၇၉ပေနီးပါး မြင့်ပါတယ်။ တံတားပေါ်က ရေထဲခုန်ဆင်းတဲ့ ဓလေ့က ရှေးကတည်းကရှိခဲ့ပြီး အခုထက်ထိလည်း ရှိနေဆဲပါ။ နွေရာသီဆို တံတားကနေမြစ်ထဲခုန်ချတဲ့ အားကစား (Cliff Diving) လာလုပ်တဲ့လူငယ်တွေနဲ့ပြည့်နေပြီး နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ဇူလိုင်လမှာ Cliff Diving ပြိုင်ပွဲကျင်းပလေ့ရှိပါတယ်။


တံတားနားတဝိုက်မှာလည်း စားသောက်ဆိုင်တွေ၊ ကော်ဖီဆိုင်တွေ၊ အမှတ်တရပစ္စည်းဆိုင်တွေနဲ့ စည်ကားနေပါတယ်။ ဒီဆိုင်လေးတွေက ရှေးမူမပျက်တဲ့ ဗိသုကာလက်ရာအစုံနဲ့ဆိုတော့ ရှေးခေတ်ပြန်ရောက်သွားသလို ခံစားခဲ့ရပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း တံတားနဲ့ အနီးတဝိုက်နေရာတွေက ၂၀၀၅ခုနှစ်မှာ ယူနက်စကိုရဲ့ကမ္ဘာ့သမိုင်းဝင်အမွေအနှစ်စာရင်းထဲ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။


မိုစတာမြို့နားမှာရှိတဲ့ အခြားအထင်ကရနေရာတွေကတော့ နိုင်ငံရဲ့ ဘာသာရေးအရအထွတ်အမြတ်ထားရာ Blagaj Tekija ဆိုတဲ့နေရာ၊ ခရာဗီကာ (Kravica) ရေတံခွန်ကြီး၊ ဥရောပရဲ့ အလှဆုံးရွာလေးတစ်ရွာဖြစ်တဲ့ Počitelj ရှေးဟောင်းရွာလေး၊ စစ်အထိမ်းအမှတ်ပြတိုက်နဲ့ ကျောက်တုံးတွေနဲ့ဆောက်ထားတဲ့ Hamam တူရကီရေချိုးအိမ်ပြတိုက်တို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဟာဇီဂိုဗီးနားမှာအလှဆုံးဖြစ်တဲ့ Koski Mehmed Pasha ဗလီလေးကလည်း မြစ်ကမ်းဘေး တောင်စောင်းပေါ်မှာရှိပြီး ဗလီမျှော်စင်ပေါ်ကကြည့်ရင် မြို့ဟောင်းတစ်ခုလုံးကို လှမ်းမြင်ရပါတယ်။


မိုစတာကို မြို့တော် ဆာရာဂျေးဗိုးကနေသွားနိုင်သလို အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံဖြစ်တဲ့ ခရိုအေးရှား(Croatia) နိုင်ငံ ဒူဘရိုနစ်(ခ်)မြို့ (Dubrovnik) နဲ့ စပလစ်(Split)မြို့ ကနေလည်း နေ့ချင်းပြန်သွားနိုင်ပါတယ်။ စာရေးသူတို့လည်း ဒူဘရိုနစ်(ခ်)မြို့ကနေ နေ့ချင်းပြန် သွားခဲ့တာပဲဖြစ်ပါတယ်။

ဒဏ္ဏာရီထဲက ကမ်းခြေမြို့လေး ဒူဘရိုနစ်(ခ်) (Dubvronik, Croatia)

ဒဏ္ဏာရီထဲက ကမ်းခြေမြို့လေး

ဒူဘရိုနစ်(ခ်) (Dubvronik)


Written by Nu Myat Theingi Oo


ဥရောပတိုက်ရှိ ဘော်လ်ကန် (Balkan) ကျွန်းဆွယ် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်တဲ့ ခရိုအေးရှား(Croatia) နိုင်ငံရဲ့ မြို့တော်က ဇာဂရက်(Zagreb)မြို့ဖြစ်ပေမဲ့ တောင်ဘက်ပိုင်းကမ်းခြေမြို့ ဒူဘရိုနစ်(ခ်) (Dubrovnik) ဟာလည်း ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်တွေအကြား နာမည်ကျော်ပါတယ်။ ဒူဘရိုနစ်(ခ်)က မြေထဲပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်ပြီး အဒရီယဲတစ်ပင်လယ်ကမ်းခြေပေါ်မေးတင်နေတဲ့ ရှေးဟောင်းမြို့ကြီးက အရမ်းကို လှပလွန်းလို့ ကမ္ဘာ့အလှဆုံးမြို့တွေထဲ ပါဝင်နေပါတယ်။


၇ရာစုကတည်းက စပြီးလူတွေအခြေချနေထိုင်ခဲ့ကာ ၁၃၅၈ခုနှစ်ကနေ ၁၈၀၈ခုနှစ်အထိ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ သမ္မတနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၅ရာစုနဲ့ ၁၆ရာစုအတွင်း ကုန်သွယ်ရေးမှာ ထိပ်ဆုံးရောက်ခဲ့ပါတယ်။ မြို့ရဲ့ နာမည်အကြီးဆုံးနေရာကတော့ ခိုင်ခံ့တဲ့ မြို့ရိုးတံတိုင်းကြီးတွေ ကာရံထားတဲ့ မြို့ဟောင်းကြီးပါ။ မြို့ဟောင်းထဲဝင်လိုက်တာနဲ့ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၅၀၀ ကို ပြန်ရောက်သွားသလို ခံစားခဲ့ရတာပါ။ ကျောက်ခင်းလမ်းမကြီးတွေ၊ ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံတွေ၊ ရုပ်တုကြီးတွေနဲ့ မြို့ဟောင်းကြီးက တကယ့်လေဟာပြင်ပြတိုက်ကြီးပါ။ ဒီမြို့ဟောင်းကြီးကို ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှာ ယူနက်စကိုက ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စင်တာအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပါတယ်။


မြို့ဟောင်းထဲမှာ ဥရောပရဲ့ ရှေးအကျဆုံး ဆေးဆိုင်ရှိပါတယ်။ ၁၃၁၇ခုနှစ်ကတည်းက အခုထိဖွင့်နေဆဲမလို့ သက်တမ်းအရှည်ကြာဆုံး ဆေးဆိုင်လို့ဆိုရမှာပါ။ အလယ်ပိုင်းခေတ် မိလ္လာစနစ်တွေကိုလည်း ဒီမြို့မှာပဲ အစောဆုံးအသုံးပြုခဲ့တာပါ။ မြို့ဟောင်းထဲက ရေပန်းတွေကခုထိ အသုံးပြုလို့ရတုန်းဖြစ်သလို သောက်ရေသန့်တွေလည်း ပန်းထွက်ပေးနေပါတယ်။ မြို့ဟောင်းထဲက Onofrio ဆိုတဲ့ ရေပန်းကြီးကတော့ အလှဆုံးနဲ့ နာမည်အကြီးဆုံးပေါ့။ မြို့ကိုပတ်လည်ဝိုင်းထားတဲ့ တံတိုင်းကြီးတွေက တအားကိုခိုင်ခံ့ပြီး တချို့နေရာတွေမှာဆို ပေ ၂၀လောက်ထိ အထူရှိပါတယ်။ စစ်ဒဏ်ခံခဲ့ရတာတောင်မှ ရန်သူတွေဒဏ်ကနေ အပေါက်ရာတစ်နေရာတောင်မရှိခဲ့တဲ့အထိ ခိုင်မာခဲ့တာပါ။
ဒူဘရိုနစ်(ခ်)မြို့လေးက စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၈.၂၄မိုင်သာ အကျယ်ရှိလို့ မြို့သေးလေးတစ်မြို့ပါပဲ။ မြို့လေးကသေးတော့ တစ်နေရာနဲ့တစ်နေရာ လမ်းလျှောက်သွားနိုင်ပါတယ်။ မြို့သေးပေမဲ့ ဒဏာရီထဲက ကမ်းခြေမြို့လေးလိုလှပလွန်းတော့ ကမ္ဘာကျော် ဇာတ်လမ်းတွဲဖြစ်တဲ့ Game of Thrones (GOT) ရဲ့ အပိုင်းအတော်များများကို ဒီမြို့လေးမှာ ရိုက်ကူးခဲ့တာပါ။ ရိုက်ကွင်းနေရာကို လာရောက်လေ့လာတဲ့ ခရီးသည်တွေသန်းချီရှိလို့ ရိုက်ကွင်းနေရာတွေလိုက်ပြတဲ့ ခရီးစဉ်သက်သက်တောင် ရောင်းချနေတာကို တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။


မြို့ဟောင်းအနောက်နားမှာရှိတဲ့ ဆာ့ဂျ်(Srdj) တောင်ပေါ်ကနေ မြို့ဟောင်းနဲ့ အနီးအနားကကျွန်းတွေကို လှမ်းမြင်ရသလို အနောက်ဘက်ကိုကြည့်လိုက်ရင် Bosnia and Herzegovina နိုင်ငံကိုတောင်လှမ်းမြင်နိုင်ပါတယ်။ ရှုခင်းအရမ်းလှလို့ တောင်ပေါ်ကို မဖြစ်မနေသွားသင့်ပါတယ်။ တောင်ထိပ်ကို ကားလမ်းကနေသွားနိုင်သလို Cable Car စီးပြီးလည်း သွားနိုင်ပါတယ်။


ပင်လယ်ကမ်းစပ်မြို့ဆိုတော့ အနီးအနားမှာ ကျွန်းတွေရှိသလို စက်လှေတွေနဲ့ ကျွန်းပတ်လို့လည်းရပါတယ်။ လှေလှော်ကြ၊ ရွက်လွှင့်ကြနဲ့ ပင်လယ်ပျော်တွေအကြိုက်ပါ။ ဒူဘရိုနစ်ခ်မြို့နားက လိုခရမ် (Lokrum) ကျွန်းက သာယာလှပတဲ့ သဘာဝကျွန်းလေးဖြစ်ပြီး ဘုရင်တွေရဲ့ကျွန်းလို့လည်း အမည်ရပါတယ်။ မြို့အနီးမှာ မာကိုပိုလိုရဲ့ မွေးရပ်မြေ ကောကူလာ (Korcula) ကျွန်းလည်းရှိပြီး သူမွေးခဲ့တဲ့အိမ်ကို ခုထက်တိုင် သွားလည်နိုင်ပါတယ်။ Mljet ကျွန်းရဲ့ အမျိုးသားဥယျာဉ်ကတော့ အရမ်းကိုလှပပြီး Elafite ကျွန်းတွေကလည်း လှပပါတယ်။
ခရိုအေးရှားနိုင်ငံရဲ့ တခြားမြို့တွေကနေ ဒီမြို့ကိုလာဖို့ဆိုရင် တခြားနိုင်ငံကို ဖြတ်ပြီးမှ လာရပါမယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဒူဘရိုနစ်(ခ်)မြို့နဲ့ တခြားမြို့သေးလေးတွေရှိတဲ့ တောင်ဘက်အစွန်းပိုင်းက ခရိုအေးရှားနိုင်ငံပြည်မကြီးနဲ့ ထိစပ်မနေဘဲ ကြားမှာ ဘော့စ်နီးယားနဲ့ ဟာဇီဂိုးနီးယားနိုင်ငံ (Bosnia & Hazegonia) ခြားထားတာကြောင့်ပါ။ ဒူဘရိုနစ်(ခ်)က နယ်စပ်နားမှာရှိတော့ အဲ့ဒီကနေ ဘော့စ်နီးယားနဲ့ ဟာဇီဂိုးနီးယားနိုင်ငံ (Bosnia & Hazegonia) အပြင် မွန်တီနီဂရိုးနိုင်ငံ (Montenegro)ကိုပါ နေ့ချင်းပြန် သွားရောက်လည်ပတ်နိုင်ပါတယ်။


ဒူဘရိုနစ်(ခ်)မြို့က ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်ကနေ ဆယ်ပေလောက်သာမြင့်ပြီး စိမ်းပြာလဲ့နေတဲ့ရေပြင်ကျယ်ကြီးနဲ့အတူ ကမ်းခြေအလှတွေလည်းရှိကာ နေရောင်ခြည်များများရတဲ့နိုင်ငံမလို့ ဥရောပတိုက်ရှိ တခြားနိုင်ငံကလူတွေ လာရောက်အပန်းဖြေလေ့ရှိကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် အရှေ့ဥရောပရဲ့ နိဗာန်လိုဖြစ်နေတဲ့ ဒူဘရိုနစ်(ခ်)မြို့လေးဟာ အရှေ့ဥရောပနိုင်ငံတွေ သွားလည်မယ်ဆိုရင် မဖြစ်မနေသွားရောက်လည်ပတ်သင့်တဲ့မြို့လေးပါ။

အိုက်စလန်မှာ ဥတ္တရအလင်းတန်း ရှာပုံတော် ဖွင့်ခဲ့တုန်းက… (Northern Light Hunt in Iceland)

Iceland မှာ

ဥတ္တရအလင်းတန်း ရှာပုံတော် ဖွင့်ခဲ့တုန်းက…

ဥတ္တရအလင်းတန်းလို့ခေါ်တဲ့ Northern Light ကိုမြင်ရဖို့ဆိုတာ Traveller အတော်များများရဲ့ အိပ်မက်ပါ… ခရီးသွားအများစုရဲ့ Bucket List ထဲမှာ ပါလေ့ရှိကြပါတယ်။
Northern Light မြင်ရဖို့ဆိုတာ အင်မတန်ကံကောင်းမှ ဖြစ်မှာပါ။ Northern Light ပေါ်တဲ့ နိုင်ငံနဲ့ နေရာ ဖြစ်ရမယ့်အပြင် မြင်ရတဲ့ ရာသီလည်းဖြစ်ရပါမယ်။ ဒါတောင်သူက ပေါ်ချင်မှပေါ်ဦးမှာပါ။ တိမ်ကင်းစင်ပြီး သံလိုက်လှိုင်းတွေလည်း အားကောင်းနေရပါဦးမယ်။ အဲ့လိုအားကောင်းဖို့ကလည်း အတော်ရှားပါတယ်။ ဆိုတော့ကာ အင်မတန် ကံကောင်းမှ မြင်ရနိုင်တဲ့အရာပါ။

2019_10_25_08_19_IMG_4572.JPG

နုမြတ်ကတော့ အရင်လက Iceland ရောက်တုန်းက ကံကောင်းထောက်မစွာနဲ့ မြင်ရခဲတဲ့ ဒီ Northern Light ကြီးကို အားရပါးရတွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ Iceland ရောက်နေတဲ့ ငါးရက်တာကာလအတွင်း ၃-၄ရက်လောက်မှာကို ပေါ်နေတာပါ။ နောက်ဆုံးရက်မှာဆိုရင် မိုးတောင်မချုပ်သေးဘူး Northern Light ကို မှောင်စပျိုးနေတဲ့ ကောင်းကင်ပြာပြာပေါ်မှာ ကားစီးနေရင်းနဲ့ လှမ်းမြင်ရတဲ့အထိ ကံကောင်းခဲ့ပါတယ်။

2019_10_27_08_03_IMG_4580.jpg

နုမြတ် Iceland ကိုသွားခဲ့တာ ထူးခြားတဲ့ မြေမျက်နှာသွင်ပြင်တွေကြောင့်ဖြစ်သလို Northern Light မြင်ဖူးချင်တာကြောင့်လည်း ပါပါတယ်။ Iceland ဘယ်လောက်ဈေးကြီးကြီး နုမြတ်တော့ Northern Light ကို မြင်လိုက်ရတာနဲ့ Iceland လာရကျိုးနပ်သွားပါပြီ 😍

 

Northern Light ဆိုတာ 

————————————–

Northern Light ဆိုတာဟာ ညဉ့်ကောင်းကင်ယံမှာ ဖြာထွက်တောက်ပနေတတ်တဲ့ ရောင်စုံ အလင်းတန်းတွေပါပဲ။ Northern Lights ကို Aurora Borealis လို့လည်း ခေါ်ကြပါသေးတယ်။ အတိုကောက်ကတော့ Aurora ပေါ့နော်။
Northern Lights တွေဟာ ကမ္ဘာမြေမြင် အထက် မိုင် ၆၀ နဲ့ ၁၅၀ လောက်မှာ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိကြပါတယ်။ Nothern Light က ပေါ်ဖို့ခက်သလို ပေါ်ပြီဆိုရင်လည်း အမြဲပေါ်နေတာမျိုးလည်းမဟုတ်ပါဘူး။ တစ်ခါပေါ် အကြာဆုံးနာရီဝက်လောက်ပါ။ ပေါ်တဲ့အခါမှာလည်း ကောင်းကင်ထဲမှာ ကနေသလို၊ လွင့်နေသလို ပေါ်လိုက်ပျောက်လိုက်ဖြစ်နေတာပါ။ သဘာဝတရားကြီးက ဆန်းကြယ်သားနော်။ မှော်ပညာနဲ့ ဖန်တီးထားသလားတောင် ထင်မှတ်မှားရလောက်ပါပေတယ်။

ဘာအရောင်တွေရှိလဲ 

——————————-

Northern Light ကို အဓိကအားဖြင့် အစိမ်းရောင်အနေနဲ့မြင်ရပေမဲ့ တစ်ခါတလေ အစိမ်းရောင်နဲ့အတူ အနီလေးတွေ ခရမ်းလေးတွေပါ ပေါ်တတ်တယ်တဲ့။ အပြာရောင်လေးတွေလည်း ရှားရှားပါးပါး ပါလာတတ်သေးတဲ့။ ကိုယ်တွေတွေ့ခဲ့တာကတော့ အစိမ်းရောင်ပါ။

Colorful Aurora over Jokulsarlon
Colorful Aurora over Jokulsarlon Photo – Credit

ဘယ်လိုဖြစ်ပေါ်လာတာလဲ 
——————————–

Aurora (သို့) Northern Lights တွေက တကယ်တော့ လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းတွေပါ။ Solar Wind ဖြစ်စဉ်ကြောင့် နေမှာရှိတဲ့ လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆောင်အမှုန်လေးတွေက ကမ္ဘာ့လေထုထဲကို ရောက်ရှိလာပြီး လေထုထဲက ဓာတ်ငွေ့အမှုန်တွေနဲ့ ပွတ်တိုက်တာကြောင့် လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းတွေ ဖြစ်ပေါ်လာတာပါ။

Solar Wind ဖြစ်စဉ်ကတော့ ဒီလိုပါ။ နေရဲ့ မျက်နှာပြင် အပူချိန်က ၅၈၀၀ ကယ်ဗင်ထိ ပူပြင်းပါတယ်။ နေကအရမ်းပူပြင်းသလို နေမှာရှိတဲ့ ဓာတ်ငွေ့မော်လီကျူးတွေဟာ အချင်းချင်း အကြိမ်များစွာပွတ်တိုက်ပြီး ပြင်းပြင်းထန်ထန် ပေါက်ကွဲတတ်ကြပါတယ်။ အဲ့လိုပေါက်ကွဲမှုဖြစ်တဲ့အခါ အီလက်ထရွန်နဲ့ ပရိုတွန်အမှုန်တွေဟာ နေကနေလွတ်ထွက်ကာ အာကာသကို လွင့်စင်သွားကြပါတယ်။ အဲ့ဒီအခါမှာ ကမ္ဘာလေထုထဲကိုပါ ဒီအမှုန်တွေ ရောက်ရှိလာကြပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ကမ္ဘာ့သံလိုက်စက်ကွင်းကလည်း အားပြင်းတော့ ဒီအမှုန်တွေက ကမ္ဘာမြေပေါ် တိုက်ရိုက်မကျရောက်နိုင်ဘဲ သံလိုက်စက်ကွင်း အားအပျော့ဆုံးဖြစ်တဲ့ ဝင်ရိုးစွန်းဒေသတွေဆီ လမ်းကြောင်းသွေဖယ်သွားကြပါတယ်။ ဝင်ရိုးစွန်းဒေသတွေဆီ ရောက်ရှိတဲ့အခါမှာတော့ ကမ္ဘာပေါ်မှာရှိတဲ့ ဓာတ်ငွေ့အမှုန်တွေနဲ့ နေကနေ လွင့်စင်လာတဲ့ လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆောင် အမှုန်တွေ ပွတ်တိုက်ကြပြီး လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းတွေဖြစ်ပေါ်ကာ ဥတ္တရအလင်းတန်းအဖြစ် မြင်တွေ့ရတာပါ။

2019_10_25_01_31_IMG_2653.JPG

Northern Light မြင်ရတဲ့နေရာတွေ ‼️
——————————————

Northern Lights ကို ကမ္ဘာ့ဝင်ရိုးစွန်းဒေသတွေဖြစ်တဲ့ ကမ္ဘာ့မြောက်ဖက်စွန်းပိုင်းနဲ့ ကမ္ဘာ့တောင်ဖက်စွန်းပိုင်းတွေမှာသာ တွေ့ရတာပါ။ အဓိကမြင်တွေ့နိုင်တဲ့နေရာတွေကတော့ Alaska နဲ့ ကနေဒါနိုင်ငံပါ။ ဥရောပနိုင်ငံတွေထဲမှာဆိုရင်တော့ နုမြတ်ရောက်ခဲ့တဲ့ Iceland အပြင် Greenland နဲ့စကင်ဒီနေးဗီးယားနိုင်ငံတွေဖြစ်တဲ့ နော်ဝေ၊ ဆွီဒင်၊ ဖင်လန်နဲ့ ဒိန်းမတ်တို့မှာ တွေ့ရမှာပါ။ ရုရှားနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းတွေမှာလည်း တွေ့နိုင်ပါတယ်။ အဲဒီထဲကမှ ဓာတ်ပုံရိုက်ဖို့ အကောင်းဆုံးနေရာက နော်ဝေနိုင်ငံထဲက Lofoten ကျွန်းစုတဲ့လေ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ Lofoten ကျွန်းကဆောင်းရာသီတွေမှာ တအားမအေးလို့ပါ။ ကိုယ်တွေ သွားခဲ့တဲ့ Iceland ကတော့ ကျွန်းနိုင်ငံမို့လို့လေတအားကြမ်းပါတယ်။ အေးရတဲ့ကြားထဲ လေကလည်း တအားတိုက်တော့ အေးအေးဆေးဆေးကြည့်လို့ မရတဲ့အတွက် Northern Light ကို အဓိကထားကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် Iceland ကို Recommend မပေးချင်ပါဘူး။

NORWAY-NATURE-ARCTIC-AURORA-BOREALIS
Northern lights (aurora borealis) illuminate the sky over Reinfjorden in Reine, on Lofoten Islands, Arctic Circle, on September 8, 2017. / AFP PHOTO / Jonathan NACKSTRAND (Photo credit should read JONATHAN NACKSTRAND/AFP/Getty Images)

ဘယ်အချိန်မှာ အမြင်ရဆုံးလဲ 
——————————————

Northern Light ကို မြင်ရဖို့ဆိုတာ မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံတွေဖြစ်ဖို့လိုသလို ဆောင်းတွင်းဖြစ်ဖို့လည်း လိုပါသေးတယ်။ ဆောင်းတွင်းကာလတွေဖြစ်တဲ့ အောက်တိုဘာလကနေ မတ်လအထိက Northern Light ရာသီပါ။ ဆောင်းတွင်းညတွေမှာ ညမှောင်တာနဲ့ မြင်ရနိုင်ပေမဲ့ ည၁၀နာရီနဲ့ မနက်၁နာရီကြားကတော့ ဓာတ်ပုံရိုက်လို့အကောင်းဆုံးပါ။ ဒါပေမဲ့ ညတိုင်းလည်း မမြင်နိုင်ပါဘူး။ တိမ်ကင်းစင်တဲ့ညဖြစ်ဖို့လိုသလို အလင်းတန်းတွေ ကွန့်မြူးအားကောင်းနေမှသာ ကောင်းကောင်းမြင်ရမှာပါ။

shutterstock_536321737-by-thampitakkull-jakkree
Aurora Dancing over Iceland landmark Kirkjufell mountain Photo Credit – hampitakkull-jakkree

ပေါ်မပေါ် ကြိုသိနိုင်လား
——————————-

Northern Light ကို ၃ရက်ပဲ ကြိုပြီးခန့်မှန်းလို့ရတာပါ။ ဘယ်နေရာတွေမှာ ပြင်းအားဘယ်လောက်ပေါ်မလဲဆိုတာကို ခန့်မှန်းလို့ရတဲ့ Website တွေ App တွေရှိပါတယ်။ Aurora လို့ခေါ်တဲ့ App လေးကို ဖုန်းထဲသွင်းထားလိုက်ပါ။ သံလိုက်လှိုင်းအား အပြင်းအပျော့ပေါ်မူတည်ပြီး Level 1 to 7 အထိရှိပါတယ်။ Level 7 ဆို လျှပ်စစ် သံလိုက်လှိုင်းတွေ အားအပြင်းဆုံးပေါ့။ ကိုယ်တွေကြည့်တဲ့ညက Level 5 ဆိုတော့ အတော်ကို ကံကောင်းပါတယ်။ ပုံမှန်က Level 1-2 လောက်ပဲမြင်ရတာတဲ့။ 6-7 ကမရှိသလောက်ပဲတဲ့။ 5 ဆိုတာတော်တော်ကောင်းနေပြီတဲ့လေ။ တကယ်လည်း ကောင်းကင်ကြီးတစ်ခုလုံး စိမ်းနေတာ ပုံထဲမှာသာကြည့်ကြည့်ပါတော့။ ဒါတောင်ရိုက်ခါနီး ကင်မရာအဆင်မပြေလို့ ဖုန်းကို လက်နဲ့ကိုင်ရိုက်ထားတာပါ။ ကင်မရာနဲ့ Tripod နဲ့ဆို ပိုတောင်ကောင်းပါဦးမယ်။

2019_10_25_14_27_IMG_2690.JPG

Northern Light ရှာပုံတော် Tour တွေ
—————————————–

Iceland မှာက Northern Light Hunting လို့ခေါ်တဲ့ ဥတ္တရအလင်းတန်း ရှာပုံတော် Tour တွေ ညဘက်မှာ ထွက်လေ့ရှိပါတယ်။ Northern Light ထွက်မထွက်က အစောကြီး ကြိုမသိနိုင်တော့ Tour ကို အစောကြီးကြိုမဝယ်ရဲပါဘူး။ ရောက်တဲ့အခါမှ Northern Light ခန့်မှန်းတဲ့ Website တွေကြည့်ပြီး အားအပြင်းဆုံးရက်ကို ရွေးပြီး Tour ဝယ်ခဲ့ပါတယ်။
Northern Light ကြည့်တဲ့ Northern Light Hunting Tour တွေကလည်း Company အမျိုးမျိုး ဈေးအမျိုးမျိုးရှိပါတယ်။ $50 ကနေ $100 ကျော်ထိ အစားစားရှိပါတယ်။ တချို့ Tour တွေဆို Northern Light နဲ့ နောက်ခံထားပြီး ဓာတ်ပုံပါရိုက်ပေးတဲ့ Service တောင် ပါပါတယ်။ Northern Light က မီးအလင်းရောင်တွေ မရှိ မဲမှောင်နေတဲ့ ကွင်းပြင်ထဲသွားပြီး ကြည့်ရတာဆိုတော့ နုမြတ်တို့တည်းတဲ့ မြို့တော် Reykjavik ကနေ မြို့ပြင်ကို နာရီဝက်တစ်နာရီလောက်မောင်းသွားရပါတယ်။ အဲ့ဒီတော့ Tour တွေက ည၈နာရီ-၉နာရီလောက်မှာ စထွက်တတ်ပြီး စုစုပေါင်း ၃-၄နာရီလောက်ကြာတတ်ပါတယ်။

ကိုယ်တွေ့အတွေ့အကြုံ
—————————

နုမြတ်တို့က တည်းတဲ့ ဟိုတယ်ကနေ ရောင်းတဲ့ Tour ကို Booking တင်ခဲ့ပါတယ်။ Tour အရ ည ၈နာရီ ဟိုတယ်ကို လာခေါ်ရမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ ရာသီဥတုအကြောင်းပြပြီး Tour cancel ဖြစ်ကာ မထွက်ဖြစ်ကြောင်းကို ညနေလောက်မှာမှ Email လှမ်းပို့ပါတယ်။ အဲ့နေ့ကတစ်နေကုန် လျှောက်လည်နေတော့ ဖေဖေက Email ဝင်တာကို မသိလိုက်ပါဘူး။ ညဘက်လာကြိုခါနီးမှတွေ့လိုက်ပြီး အားလုံးစိတ်ပူသွားကြပါတယ်။ Website တွေ App တွေမှာတော့ ဒီညမှာ Northern Light ပေါ်မယ့်အပြင် အားတောင်မှ ကောင်းနေတာဆိုတော့ ကိုယ်တွေလည်း ဇဝေဇဝါဖြစ်သွားတာပေါ့။ ဟိုတယ်က ဝန်ထမ်းတွေကို မေးကြည့်တော့လည်း ရာသီဥတုကောင်းနေတာကို ဘာလို့ Tour Cancel လဲမသိ ထူးဆန်းတယ်ဆိုပြီး ပြောပါတယ်။

ဟိုတယ်က တခြားဧည့်သည်တွေကို တခြား Tour car တွေကလည်း တစ်စီးပြီးတစ်စီးလာခေါ်နေပါပြီ။ ကိုယ်တွေသာ ဘာလုပ်ရမှန်းမသိ ခေါင်းမီးတောက်နေရော။ Hotel မှာ ဧည့်သည်လာခေါ်တဲ့ Tour တွေကို ခုမှဝယ်ပြီးလိုက်မယ် လုပ်ပြန်တော့လည်း နေရာပြည့်နေလို့ လက်မခံကြပါဘူး။ Online မှာကလည်း အချိန်နောက်ကျနေလို့ Tour တွေဝယ်လို့မရတော့ပါဘူး။ Taxi ကို မေးကြည့်တော့လည်း စီးလုံးငှားတဲ့ဈေးကများပါတယ်။ ဘာလုပ်လို့ ဘာကိုင်ရမှန်းမသိဖြစ်နေတုန်း ကံတရားက ကိုယ့်ဘက်ပါပြီး ည၉နာရီထွက်တဲ့ Tour တစ်ခုမှာ နေရာရှိနေပါတယ်။ ဟိုတယ်ကိုလာခေါ်တဲ့ Tour Car တစ်ခုမှာပေါ့။ အဲဒါနဲ့ ကိုယ်တွေလည်း ဝမ်းသာအားရ လိုက်သွားခဲ့ကြပါတယ်။

2019_10_25_14_27_IMG_2691

ကားကမြို့ပြင်နည်းနည်းထွက်လိုက်တာနဲ့ ကားပေါ်ကနေ Northern Light တွေကို စမြင်နေရပါပြီ။ ကားဆရာက လမ်းကြားတစ်ခုထဲချိုးပြီး အလင်းရောင် ပိုပြီးမြင်ရမယ့် လူလည်းရှင်းမယ့် ကွင်းပြင်တစ်ခုစီ မောင်းခေါ်သွားပါတယ်။

ကားပေါ်ကဆင်းလည်း ဆင်းရော အားလားလား လေတွေလေတွေ တိုက်တယ်ဆိုတာ လူတောင်လွင့်ထွက်မတတ်ပါပဲ။ Iceland ကလေပြင်းရတဲ့အထဲ ကွင်းပြင်ကြီးထဲဆိုတော့ လေတအားထန်နေတာပေါ့။ ဒီရက်ပိုင်းကလည်း လေထန်တဲ့ရက်ဖြစ်နေတော့ အရမ်းဆိုးပေါ့။ တစ်နာရီမိုင်၇၀ ကျော်နှုန်း အရှိန်ပြင်းပြင်းနဲ့တိုက်နေတာပါ။ လေထန်ရတဲ့အထဲ ရာသီဥတုကလည်း တအားအေးတာပဲ။ အပူချိန်က အနှုတ်ပြနေတော့ ရာသီဥတု တအားဆိုးပါတယ်။ မှောင်မှောင်မဲမဲထဲ လေအေးကြီးတွေ ဖြတ်ဖြတ်တိုက်တာဆိုတော့ စဉ်းစားသာကြည့်ပါတော့။

ဒါပေမဲ့လည်းလေ ကောင်းကင်ကြီးတစ်ခုလုံးအပြည့် ဥတ္တရအလင်းတန်းတွေ ကွန့်မြူးနေတော့ ရာသီဥတုဆိုးတာလည်း ဂရုမစိုက်နိုင်ပါဘူး။ မြင်ရခဲတဲ့၊ ထူးဆန်းတဲ့ သဘာဝတရားကြီးကို တအံ့တအော ငေးကြည့်မိတာပါပဲ။ အမယ် ဥတ္တရအလင်တန်းလေးတွေက ငြိမ်ငြိမ်မနေဘူးတော့။ ပေါ်လိုက်ပျောက်လိုက်နဲ့ ကပြဖျော်ဖြေနေသလိုလို…

တကယ်တော့ Northern Light က ဓာတ်ပုံတွေထဲမှာ မြင်ရသလို အစိမ်းတောက်တောက်မဟုတ်ပါဘူး။ အစိမ်းနုနုဖျော့ဖျော့လေးတွေ ကောင်းကင်မှာ ပေါ်နေတာပါ။ တိမ်လွှာလေးတွေမှာ အစိမ်းနုလေး သန်းနေသလိုလေးပေါ့။ အစိမ်းဖန့်ဖန့်လေးတွေက ကင်မရာထဲရောက်သွားတဲ့အခါ အစိမ်းရင့်ရင့်တောက်တောက်လေးတွေဖြစ်သွားပြီး သိပ်လှတဲ့ ပုံရိပ်တွေ ဖြစ်ပေါ်လာတာပါ။

 

အထင်နဲ့အမြင်
—————–

အရင်ကတွေးထားတာတော့ Northern Light သွားကြည့်တဲ့အခါ ဖြူဖြူဖွေးတဲ့နှင်းတောထဲ ချောကလက်ခွက်ပူပူလေးကိုင်ပြီး ကောင်းကင်မှာကနေတဲ့ ဥတ္တရအလင်းတန်းလေးကို အေးအေးဆေးဆေး ငေးကြည့်မယ်ပေါ့။ တကယ့်လက်တွေ့မှာတော့ ကမ္ဘာပျက်နေတဲ့ အတိုင်းပါပဲ။

Northern Light က ပေါ်တာရှားသလို ပေါ်ရင်လည်း အမြဲပေါ်နေတာမဟုတ်တော့ ပေါ်တုန်းလေးကို ဓာတ်ပုံတွေ အသည်းအသန် လုရိုက်ကြရတာပါ။ ညကြီးသန်းခေါင် မှောင်မဲသဲနေတဲ့ နေရာမှာ ကင်မရာတွေ Tripod တွေထောင်ရ Setting ချိန်ရတာလည်း ထင်သလောက်မလွယ်ပါဘူး။ ရိုက်နေကြမှ အဆင်ပြေမှာပါ။ ကိုယ်တော့ စိတ်မရှည်လို့ ဖုန်းနဲ့ရိုက်ကြည့်တာ အဆင်ပြေနေလို့ ဖုန်းပဲရိုက်လိုက်ပါတော့တယ်။ Night Mode ရိုက်လို့ရတဲ့ ကင်မရာကောင်းတဲ့ဖုန်းဖြစ်ဖိုကတော့ လိုပါလိမ့်မယ်။

အပူချိန်ကလည်း အနှုတ်ပြနေတော့ အေးလွန်းလို့ လက်အိတ်ချွတ်လိုက်ရင် လက်တွေကျင်တက်၊ နားတွေပါကိုက်၊ နှာရည်တွေပါကျပါတယ်။ လေကလည်း တစ်နာရီမိုင်၇၀ ကျော်နှုန်း အရှိန်ပြင်းပြင်းနဲ့တိုက်နေပါသေးတယ်။ အရှိန်ပြင်းလွန်းလို့ ကိုယ်လို ကိုယ်လုံးထွားတဲ့လူပါ လွင့်လွင့်ထွက်နေတာပါ။ ဖုန်းကိုဆို မနည်းငြိမ်အောင်ကိုင်ရပါတယ်။ အခုလိုပုံတွေကို Tripod မပါဘဲ ဖုန်းနဲ့ရိုက်ဖို့ဆိုတာတော်တော့်ကိုမလွယ်တာပါ။ ဒါပေမဲ့ ပုံလေးတွေ မဆိုးလို့တော်ပါသေးတယ်။

2019_10_25_13_11_IMG_2696.JPG

Northern Light ဓာတ်ပုံရိုက်နည်း
——————————————

Northern Light ဓာတ်ပုံရကောင်းကောင်းလိုချင်တယ်ဆိုရင်တော့ ရိုးရိုးကင်မရာနဲ့ ရိုက်လို့မရပါဘူး။ DSLR တို့ Mirrorless Camera တို့လို Setting ပြောင်းလို့ရတဲ့ ကင်မရာနဲ့မှ ရမှာပါ။ Wide lens နဲ့ဆိုပိုကောင်းပါတယ်။ Tripod လည်းလိုပါမယ်။ ဘက်ထရီအပိုလည်း လိုလိုမယ်မယ်ဆောင်ထားပါ။ အမှောင်ထဲ ခြေမချော်အောင်နဲ့ လူကိုပါရိုက်ရင် အလင်းရောင်ရအောင် ဓာတ်မီးလည်းလိုပါမယ်။ Headlight ဆို လက်မှာကိုင်စရာ မလိုတော့ပါဘူး။

ရိုက်ရမယ့် ကင်မရာ Setting ကတော့…
ISO – 800-1600
Aperture – 3.5 နဲ့ အောက်
Exposure 10-20 စက္ကန့်နဲ့
Focus က Manual ပါ။
Timer ပေးပြီးရိုက်ရင် Handshake မဖြစ်တော့ပါဘူး။

အဲ့လို ကင်မရာတွေမဟုတ်ဘဲ နောက်ဆုံးပေါ်ဖုန်းတွေနဲ့ဆိုလည်း ကောင်းကောင်းရိုက်လို့ရပါပြီ။ ဒါပေမဲ့ Night Mode နဲ့တော့ ရိုက်ရမှာပါ။ Exposure ကြာကြာချိန်နိုင်တဲ့ Manual setting နဲ့ ရိုက်နိုင်တဲ့ ဖုန်းတွေဆိုလည်း ဖုန်းနဲ့တင် အဆင်ပြေနေပါပြီ။ နုမြတ်ပုံတွေဆိုရင် Iph 11 Max Pro ရယ်၊ Galaxy Note 10 ရယ်နဲ့ ရိုက်ထားတာပါ။ Tripod တောင်မပါပါဘူး။ လက်နဲ့ကိုင်ရိုက်ထားတာပါ။

Aurora Show in Perlan Museum
Aurora Show in Perlan Museum Photo – Perlan Museum

******
Tips
******

Northern Light ကြည့်မယ့်သူတွေ ဒီအချက်လေးတွေ သတိထားပါနော်။
☑️အနွေးထည်ထူထူလိုပါမယ်။ နုမြတ်ကတော့ Uni Qlo က Heattech အင်္ကျ ီနှစ်ထပ်ပေါ် လေကာအင်္ကျ ီ ထပ်ဝတ်ထားပြီး ဘောင်းဘီကိုလည်း ဂျင်းဘောင်းဘီအောက် Heattech Stocking ခံဝတ်ထားပါတယ်။ နားလုံတဲ့ သိုးမွှေးဦးထုပ်နဲ့ လက်အိတ်ထူထူလည်း လိုပါလိမ့်မယ်။ နားမလုံရင် နားထဲလေတိုးလို့ balance တောင်မမှန်တဲ့ အထိဖြစ်တတ်ပါတယ်နော်။

☑️နုမြတ်တို့ သွားခဲ့တဲ့ကားက ၁၂ယောက်လောက်ဆန့်တဲ့ ကားပါ။ လူအများကြီးပါတဲ့ ဘတ်စ်ကားတွေလည်း တခြား Tour တွေကနေ ထွက်ပါတယ်။ ကားသေးလေ ဈေးပိုကြီးလေပါ။ ဘာလို့လည်းဆိုတော့ ကားသေးတွေက ကားကြီးတွေက ဝင်မရတဲ့ လမ်းကိုဝင်နိုင်လို့ Northern Light ရှာပုံတော် ဖွင့်ရာမှာ ပိုအဆင်ပြေပါတယ်။ ကားကြီးတွေက လမ်းမကြီးဘေးမှာပဲ ကပ်ရပ်ကြရတာဆိုတော့ ကားတွေဖြတ်သွားတဲ့အခါ ဓာတ်ပုံရိုက်ရတာ သိပ်မကောင်းပါဘူး။

☑️Northern Light အလှကို အပြင်မှာကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျခံစားသလို သူများရိုက်ထားပြီးသားအသင့်ကို အရုပ်ရောအသံနဲ့ပါခံစားကြည့်လိုက်ပါ။ Reykjavik မြို့ထဲက Perlan ပြတိုက်မှာ Aurora Show ရှိပါတယ်။ အမိုးခုံးခန်းမကြီးမှာ အမိုးအပြည့် Screen ကြီးထဲ Iceland နိုင်ငံအနှံ့ရိုက်ထားတဲ့ Northern Light Video ကို ကြည့်ရတာ တကယ်ပျော်ဖို့ကောင်းပါတယ်။ သီချင်းတွေရော ရိုက်ချက်တွေရော ကောင်းလွန်းလို့ အပြင်မှာ ကိုယ်တိုင်ကြည့်နေရသလို ခံစားရပါတယ်။ Northern Light ဖြစ်ပေါ်လာပုံတွေရော ဒဏာရီပုံပြင်တွေပါ ရှင်းပြထားတာ တစ်ချက်မှ မပျင်းရပါဘူး။ အဲ့ Show ကို သွားကြည့်ဖို့တော့ Recommend ပေးပါတယ်။

☑️ မြို့ထဲမှာ Aurora Reykjavikဆိုတဲ့ ပြတိုက်လည်းရှိပါသေးတယ်။ အဲ့ကိုတော့ မရောက်ခဲ့ရလို့ သေချာမသိပါဘူး။ စိတ်ဝင်စားရင် သွားကြည့်လို့လည်း ရပါတယ်နော်။

2019_10_25_06_52_IMG_4570.jpg

ဒါကတော့ ဥတ္တရအလင်းတန်းလို့ခေါ်တဲ့ Northern Light (Aurora) အကြောင်းနဲ့ ကိုယ်တိုင်ကြုံခဲ့ရတဲ့ အတွေ့အကြုံတွေ၊ တကယ်သွားကြည့်မယ့်သူတွေအတွက် လိုအပ်မယ့် အချက်အလက်တွေကို သိသလောက် ပြောပြထားတာပါ။ ဗဟုသုတ တစ်ခုခုရရှိသွားမယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။
Northern Light အလှကို အားလုံးမြင်ရအောင် အင်တာနက်က ပုံလေးတွေကိုပါ ရှာထည့်ပေးလိုက်ပါတယ်နော်။

ကြိုက်ရင် Like နဲ့ Share လုပ်ပေးပါဦးနော်။ နောက်ထပ်လည်း စိတ်ဝင်စားစရာနေရာတွေ အကြောင်းအရာတွေ တင်ဆက်ပေးသွားဦးမှာပါ…

ချစ်ခင်လျှက်
Dr.Nu Myat

တူရကီက ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး စိတ်ရောဂါကုဆေးရုံကြီး (World’s First Psychiatric Hospital in Turkey)

တူရကီက ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး စိတ်ရောဂါကုဆေးရုံကြီး

ရှေးခေတ်က ယဉ်ကျေးမှုအဆင့်အတန်းမြင့်မားခဲ့တဲ့ တူရကီနိုင်ငံမှာ ရှေးဟောင်းမြို့ကြီးတွေ အဆောက်အအုံကြီးတွေရှိနေသလို ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး စိတ်ရောဂါကု ဆေးရုံကြီးလည်း ရှိနေပါတယ်။
ဒီဆေးရုံကြီးကတော့ တူရကီအနောက်ပိုင်း Izmir ပြည်နယ် Bergama မြို့နားက Pergamon မြို့ဟောင်းမှာရှိတဲ့ Asklepion (အက်စ်ကလီပီယွန်)ဆိုတဲ့ ရှေးဟောင်း ဂရိဆေးရုံကြီးပါ။

2019_04_16_22_04_IMG_7489.JPG

ဘယ်လောက်တောင်ရှေးကျလည်းဆိုရင် ဘီစီ ၄ရာစုကတည်းက တည်ဆောက်ခဲ့တာဆိုတော့ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ကျော် သက်တမ်းရှိနေပါပြီ။ ရှေးခေတ်က ဂရိတွေရဲ့နာမည်ကြီး ဆေးကုသမှုစင်တာဖြစ်ပြီး ကုသမှုဆိုင်ရာ ဂရိနတ်ဘုရား Asklepio ကို ရည်စူးပြီးဆောက်လုပ်ခဲ့တာတဲ့လေ။ တူရကီနိုင်ငံ ရောမလက်အောက်ရောက်နေတဲ့ အေဒီ ၂ရာစုမှာ ရောမလူမျိုးတွေအကြား အကောင်းဆုံး ဆေးကုသမှုစင်တာတစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားလာခဲ့ပါတယ်။

2019_04_16_23_07_IMG_7481.JPG

ဘယ်လိုကုထုံးတွေနဲ့ ကုတာလဲ
————————————-
နုမြတ်တို့ တူရကီနိုင်ငံသွားလည်ခဲ့တုန်းက ဒီဆေးရုံကြီးကိုရောက်ခဲ့ပါသေးတယ်။ Asklepion ကြီးက ဆေးရုံ ဆေးခန်းထက်စာရင် Wellness Center တို့ Spa နဲ့တောင်တူနေပါသေးတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ကုထုံးတွေက ရွှံ့ရည်စိမ်ရတာတို့၊ တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲတို့၊ နှိပ်နယ်တာတို့ဆိုတော့လေ။ မိုက်တယ်နော်… အဲ့ဒီကုထုံးတွေအပြင် အစားအစာကုထုံး၊ စိတ်ရောဂါကုထုံး၊ ဆေးဘက်ဝင်အပင်ကုထုံး၊ ရေစိမ်ကုထုံး၊ အိပ်မက်ဖတ်ကုထုံးစတဲ့ ကုထုံးတွေကိုလည်း အသုံးပြုခဲ့ကြတာတဲ့။ ဒါကြောင့်လည်း အခုခေတ်လိုမဟုတ်ဘဲ အဲ့ဒီခေတ်က ဆေးရုံတက်ချင်သူတွေ များမှများပဲလို့ သိရပါတယ်။

2018_03_03_12_51_IMG_75552019_04_16_23_15_IMG_7466

ဘယ်လိုပုံစံရှိလဲ
——————
ဆေးရုံကြီးက တောင်ကုန်းတွေကြားမှာရှိတော့ တည်နေရာကတင် အေးချမ်းသာယာလှပါတယ်။ေ ဆးကုသမှုခံယူလိုသူတွေအနေနဲ့ ဆေးရုံကြီးဆီကို ၂၆၉၀ပေရှည်ပြီး တိုင်တွေစီတန်းပြီးရှိနေတဲ့ ခမ်းနားလှတဲ့ လမ်းကြောင်းကနေ ဝင်ရပါတယ်။ ဒီလမ်းကြောင်းကြီးက ရှေးခေတ်ဂရိတောင်ပေါ်မြို့နဲ့ ဆေးရုံကြီးကြားဆက်သွယ်ပေးတဲ့ လမ်းကြောင်းကြီးပေါ့။ လမ်းကြောင်းအဆုံးမှာ ပြိုကျနေတဲ့ ဂိတ်ဝကြီးရှိပါတယ်။

2019_04_16_22_17_IMG_7222.JPG

ဂိတ်ပေါက်ကနေ ဝင်ဝင်ချင်းတွေ့ရတဲ့ ဝင်းထဲမှာတော့ အခုခေတ်ဆေးပညာရဲ့ သင်္ကေတအမှတ်တံဆိပ် မြွေရုပ်ပုံ ထွင်းထုထားတဲ့တိုင်လုံးကြီးရှိပါတယ်။ ဝင်းရဲ့ ညာဘက်က အင်ပါယာဘုရင်အခန်းဖြစ်ပြီး စာကြည့်တိုက်အဖြစ်လည်း သုံးခဲ့ကြပါတယ်။ အနီးအနားမှာ စက်ဝိုင်းပုံ အမိုးခုံး ကျောင်းဆောင်ကြီး ရှိခဲ့တယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။

အိပ်မက်ဥမင်
————-
အဲဒီကနေဆက်သွားရင် မြေအောက်ဥမင်လှိုဏ်ခေါင်းကြီးရှိပါတယ်။ ဥမင်လှိုဏ်ခေါင်းကို ကုထုံးအခန်းတွေ အဖြစ်ရော အိပ်ခန်းတွေအဖြစ်ပါ သုံးခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီအိပ်ခန်းတွေက အိပ်မက်တွေကို ဖမ်းဆုပ်နိုင်တဲ့ အိပ်ခန်းတွေဖြစ်ပြီး ညကမက်တဲ့ အိပ်မက်တွေကို အဓိပ္ပါယ်တွေကောက်ကာ သင့်တော်တဲ့ ကုထုံးတွေ ရွေးချယ်ပေးပါတယ်။ ရှေးခေတ်ဂရိတွေက Asklepios နတ်ဘုရားက အိပ်မက်လာပေးတာလို့ ယူဆတာကြောင့် အိပ်မက်တွေဟာ ရောဂါကုသရာမှာအရေးပါတယ်လို့ မှတ်ယူထားကြပါတယ်။

2019_04_16_22_36_IMG_7503

အစွမ်းထက်ရေ
——————
ဝန်းထဲမှာ ရေကန်နဲ့ ရေပန်းပေါင်း ၃ခုရှိပြီး ဒီရေတွေကို သောက်ရေ၊ စိမ်ရေအပြင်၊ ကုထုံးတွေမှာ သုံးခဲ့ကြပါတယ်။ အဆောက်အအုံတွေ ပြိုကျပျက်စီးနေပေမဲ့ ရေပူစမ်းရေပန်းက ရေတွေ ခုထိစိမ့်ထွက်စီးဆင်းနေတုန်းပဲလေ။ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အသုံးပြုခဲ့တဲ့ ဒီရေပူစမ်းက ရေတွေက ရေဒီယိုသတ္တုကြွဂုဏ်သတ္တိရှိတယ်ဆိုတာကို နောက်ပိုင်းမှာ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး အခုချိန်ထိ တချို့ရောဂါတွေကို ကုသပေးနိုင်တုန်းပဲတဲ့လေ။ ရေစိမ် ရွှံ့စိမ်တဲ့ Bathtub တွေကလည်း မိုက်မှမိုက်။ ရေစိမ်ကန်တွေကိုဆောက်ထားတဲ့ အုတ်တွေဆိုအကြီးကြီးတွေပဲ…

ဂီတကုထုံး
————
စာကြည့်တိုက်နဲ့ ကဇာတ်ရုံကြားထဲ တိုင်ကြီးတွေ စီတန်းပြီးရှိနေပါတယ်။ ကဇာတ်ရုံဆိုတာကြီးကလည်း အကြီးကြီးပဲရော။ လူပေါင်းထောင်ချီပြီး ကြည့်လို့ရတာတဲ့လေ။ တောင်စောင်းမှာရှိတာဆိုတော့ တောင်စောင်းအဆင့်ဆင့်ထိုင်ခုံတွေ စီတန်းထားတာ အခုထိအကောင်းတိုင်းရှိနေဆဲပဲ။ ဂီတကုထုံးနဲ့ ကုသဖို့အတွက် ဂီတဖျော်ဖြေပွဲတွေ လုပ်ပေးတယ်တဲ့လေ။ ဆေးရ့ုလာတက်တာ စတိတ်ရှိုးပါ ကြည့်ရတယ်။ မိုက်တယ်ရော…

ရှေးခေတ်ဂရိတွေက စိတ်ရောကိုယ်ပါကျန်းမာမှ ကျန်းမာရေးကောင်းမယ်လို့ ယူဆထားကြလို့ ဒီလို ကုထုံးတွေအသုံးပြုခဲ့ကြတာတဲ့လေ။ တချို့ကုထုံးတွေဆိုရင် အခုခေတ်မှာ တဖန်ပြန်လည်ခေတ်စားလာတာကြောင့် တကယ် အစွမ်းထက်မယ်ဆိုတာ မယုံမရှိပေါ့လေ။
အဲ့ဒီလိုသာ အိပ်လိုက်စားလိုက်၊ ရေစိမ်လိုက်၊ အနှိပ်ခံလိုက်၊ သီချင်းနားထောင်လိုက်နဲ့ ကုသရမယ်ဆိုရင် စိတ်ချမ်းသာတာနဲ့ ရောဂါတစ်ဝက်လောက်ပျောက်နေပြီနော်… ဟုတ်တယ်ဟုတ် ???

ချစ်တဲ့

Dr.Nu Myat

ထူးဆန်းသော သဘာဝတရားများ၊ မြင့်မားသော သမိုင်းကြောင်းများနှင့် တူရကီ (Turkey, a Unique Country)

ထူးဆန်းသော သဘာဝတရားများ၊
မြင့်မားသော သမိုင်းကြောင်းများနှင့်
တူရကီ

_MG_4953

တူရကီနိုင်ငံက သမိုင်းဝင်အဆောက်အအုံတွေ၊ မြေအောက်မြို့တွေ၊ နန်းတော်တွေ၊ ရှေးဟောင်း မြို့ပျက်ကြီးတွေနဲ့ ပြည့်နေတဲ့နိုင်ငံပါ။ အရောင်အသွေးစုံတဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတွေ၊ အရသာရှိတဲ့ စားသောက်ဖွယ်ရာတွေ၊ အံ့သြဖွယ်ရာ ဆန်းပြားလှတဲ့ ရှုမျော်ခင်းတွေကိုလည်း တွေ့မြင်ရနိုင်ပါတယ်။ ရှေးခေတ် ကုန်သွယ်ရေးမှာ အရေးပါခဲ့တဲ့ ပိုးလမ်းမလမ်းတလျှောက်မှာ အင်မတန် အချက်အချာကျတဲ့ နေရာမှာရှိတဲ့ နိုင်ငံပါ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အာရှနဲ့ ဥရောပတိုက် (၂)တိုက်လုံးမှာ ရှိတဲ့ နိုင်ငံဖြစ်နေလို့ပါ။ နိုင်ငံရဲ့ ၉၇%က အာရှမှာရှိပြီး ၃%က ဥရောပမှာရှိနေပါတယ်။ တိုက်နှစ်တိုက်ကြားမှာရှိတဲ့ ဘော့စ်စဖရပ်ရေလက်ကြားမှာ အာရှနဲ့ ဥရောပကိုဆက်သွယ်ပေးတဲ့ တံတား(၃)စင်းနဲ့ ရေအောက် ဥမင်လှိုဏ်ခေါင်း (၂)ခုရှိပါတယ်။

2018_03_01_16_38_IMG_64212019_04_14_12_52_IMG_5856
အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်တဲ့ အစ္စတန်ဘူလ်မြို့(Istanbul)ကလည်း တိုက်နှစ်တိုက်ကို ခွထားတဲ့မြို့ပါ။ အစ္စတန်ဘူလ်က နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော်ကြာ ရောမ၊ အော်တမန်နဲ့ ဘိုင်ဇန်တိုင်း အင်ပါယာသုံးဆက်တိုင်အောင် မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့ဖူးတဲ့ နာမည်ကျော်မြို့ပါ။ အခုလက်ရှိမှာတော့ မြို့တော်က အန်ကာရာ(Ankara)ဖြစ်ပြီး အစ္စတန်ဘူလ်မြိုကတော့ အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်နေပါတယ်။ တတိယအကြီးဆုံးမြို့ကတော့ အစ်ဇမဲမြို့(Izmir)ပါ။

တူရကီမှာကမ္ဘာ့ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်နေရာပေါင်း (၁၀)ခုကျော်ပိုင်ဆိုင်ထားပြီး ကမ္ဘာ့ရှေးဟောင်းအံ့ဖွယ်(၇)ခုထဲက နှစ်ခုလည်း ရှိပါတယ်။ အဲ့ဒီထဲကမှ တစ်ခုဖြစ်တဲ့ Temple of Artemis ကျောင်းဆောင်ကြီးရှိရာ ရှေးဟောင်းဂရိမြို့တော်ကြီး Ephesus က ကြီးကျယ်ခမ်းနားလှပါတယ်။  ကမ္ဘာ့တတိယအကြီးဆုံး စာကြည့်တိုက်ကြီးဖြစ်ခဲ့ဖူးတဲ့ Library of Celsius၊ လူပေါင်း ၂၄၀၀၀ ကျော်ဆန့်တဲ့ ကဇာတ်ရုံကြီး၊ ရှေးခေတ်က အကြီးဆုံး ဈေးဝယ်စင်တာကြီးတွေလည်း မြို့ထဲမှာ ရှိခဲ့ဖူးတာတဲ့လေ။

အပျိုစင်မယ်တော်မာရီရဲ့ နောက်ဆုံးရက်တွေကို ကုန်ဆုံးခဲ့တဲ့ ဘုရားကျောင်းလည်း ဒီမြို့မှာ ရှိပါတယ်။ ဘာဂမာမြို့ (Bergama)မှာတော့ ရှေးခေတ်က ရောမတို့ရဲ့ဆေးရုံဖြစ်ခဲ့တဲ့ ကမ္ဘာ့ပထမဆုံးစိတ်ရောဂါကုဆေးရုံရှိပါတယ်။

တူရကီမှာ ရှေးဟောင်း အမွေအနှစ်တွေအပြင် ဆန်းကြယ်တဲ့ သဘာဝတရားတွေလည်း ရှိလို့နေပါတယ်။ ထုံးရေပြာအိုင်လေးတွေ အဆင့်ဆင့်ဖြစ်နေတဲ့ Pamukkale နယ်မှာရှိတဲ့ Cotton Castle လေးက သိပ်လှပြီး တူရကီမှာ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်အလာအများဆုံးနေရာပါ။ ဟိုးရှေးတုန်းက မီးတောင်ကြောင့် တောင်စောင်းမှာ ကန်လေးတွေ အဆင့်ဆင့်ဖြစ်နေတဲ့အပြင် တောင်ပေါ်ကရေပူစမ်းကနေ စီးကျနေတဲ့ ရေတွေက ကန်လေးတွေထဲစိမ့်ဝင်တော့ ရေအိုင်လေးတွေ အဆင့်ဆင့်ဖြစ်နေတာပါ။ ရေထဲမှာ ထုံးဓာတ်လည်းပါတော့ အနည်ထိုင်ပြီး ရေအိုင်လေးတွေဖြူနေတာကလည်း ဒီနေရာကို ပိုပြီးဆန်းသစ်စေပါတယ်။

2019_04_18_02_51_IMG_82892019_04_18_02_34_IMG_82972019_04_18_11_54_IMG_9347

ရှေးနှစ်သန်းပေါင်းများစွာက မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုတွေကြောင့် တစ်နယ်လုံး ကျောက်တောင်အချွန်းတွေနဲ့ ဆန်းကြယ်လှတဲ့ Cappadocia နယ်ကလည်း ကမ္ဘာပေါ်မှာ မီးပုံးပျံစီးဖို့ အလှဆုံးနေရာအဖြစ်ထင်ရှားပါတယ်။ ထူးဆန်းလှတဲ့ကျောက်ဆောင်ချွန်ချွန်ကြီးတွေ ပြန့်ကျဲနေတဲ့အပေါ်မှာ ရောင်စုံမီးပုံးပျံတွေ ရာနဲ့ချီ ပျံသန်းတာ အတော်ကိုလှတဲ့ မြင်ကွင်းပါ။ Cappadocia မှာ ကျောက်ဂူထဲထွင်းဆောက်ထားတဲ့ဘုရားကျောင်းပေါင်း၂၀၀ လောက်ရှိတဲ့ထဲက Göreme Open Air Museum မှာတော့ ကျောင်းပေါင်း ၁၀ကျောင်းကို တစုတဝေးထဲတွေ့ရမှာပါ။ ကျောက်ဂူတွေမှာနေထိုင်ခဲ့တဲ့ ကျောက်ဂူလူသားတွေအတိုင်း နေထိုင်နိုင်မယ့် ကျောက်ဂူဟိုတယ်တွေလည်း များစွာရှိပါတယ်။

ကမ္ဘာအနှံ့မှာ မြေအောက်မြို့တွေအနှံ့အပြားရှိပေမဲ့ တူရကီမှာ မြေအောက်မြို့ပေါင်း ၂၀၀ ကျော်တောင်ရှိတာတဲ့လေ။ အဲ့ထဲက Derinkuyu မြို့ဆိုရင် လူပေါင်း ၂၀,၀၀၀ ကျော်တောင် နေခဲ့တဲ့
အကြီးဆုံးမြေအောက်လှိုဏ်ဂူမြို့ကြီးပေါ့။ မြေအောက် ၁၈ထပ်၊ ပေ ၂၀၀ ကျော်ထိနက်ပြီး မြေပြင်ပေါ်ကနေ ဝင်ပေါက်ကလည်း ၆၀၀ ကျော်တောင် ရှိတာတဲ့။ မြေအောက်မြို့ထဲမှာ ဘုရားကျောင်းတွေရော စာသင်ကျောင်းတွေပါတစ်ခါထဲထည့်ဆောက်ထားလို့ သိရပါတယ်။

ဒီလို ထူးခြားဆန်းပြားလှတဲ့ နေရာတွေ၊ အဆင့်အတန်းမြင့်မားခဲ့တဲ့ သမိုင်းကြောင်းတွေကြောင့်လည်း တူရကီနိုင်ငံက ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်တွေ အလာများတဲ့ နိုင်ငံဖြစ်လို့နေတာပဲဖြစ်ပါတယ်။

ဒေါက်တာနုမြတ်သိင်္ဂ ီဦး

အနုပညာမြို့တော် ဗီယာနာသို့ Vienna, the City of Art

အနုပညာမြို့တော် ဗီယာနာသို့

ဒေါက်တာနုမြတ်သိင်္ဂီဦး

Snapseed-15

ဥေရာပအလယ္ပိုင္း ကုန္းတြင္းပိတ္ႏိုင္ငံတစ္ခုျဖစ္တဲ့ ၾသစၾတီးယား (Austria) ႏိုင္ငံရဲ႕ ျမိဳ႕ေတာ္ ဗီယာနာကို ဂီတျမိဳ႕ေတာ္လို႕ အသိမ်ားပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ အျခားျမိဳ႕ေတြထက္စာရင္ ဗီယာနာမွာ နာမည္ေက်ာ္ဂီတပညာရွင္ေတြ ေနထိုင္ခဲ့ၾကလို႕ပါ။ ဂီတသမိုင္းတေလွ်ာက္ နာမည္အေက်ာ္ၾကားဆံုး ဂႏၳ၀င္ဂီတပညာရွင္ ၁၀ေယာက္မွာ ၄ေယာက္က ဗီယာနာျမိဳ႕မွာ  ေနထိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ မိုးဇက္၊ ဗီသိုဗင္၊ ဂ်ိုးဇက္ေဟဒန္၊ ဖရန္႕ဇ္ရွဳဘတ္ဇ္စတဲ့ ဂီတပညာရွင္ ေတြဟာ ေရွးကတည္းက ၾသဇာၾကီးခဲ့တဲ့ ဗီယာနာျမိဳ႕မွာ အလုပ္လုပ္ရင္း ကမၻာ႕ဂႏၳ၀င္သီခ်င္းၾကီးေတြကို ေရးစပ္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ဗီယာနာျမိဳ႕ဖြား ကမၻာေက်ာ္တစ္ေယာက္ရွိပါေသးတယ္။ အိပ္မက္ေတြအေၾကာင္းထဲထဲ၀င္၀င္ေလ့လာခဲ့တဲ့၊ စိတ္စိစစ္မႈကို စတင္ေဖာ္ေဆာင္ေပးခဲ့တဲ့  ဦးေႏွာက္ႏွင့္အာရံုေၾကာပါရဂူ ဆစ္ဂမန္ဖရက္ပါ။ ဒါေၾကာင့္လည္း သူ႕ကို အစြဲျပဳျပီး အိပ္မက္ျမိဳ႕ေတာ္လို႕လည္း ေခၚၾကပါတယ္။

 

ဗီယာနာက ဂီတျမိဳ႕ေတာ္ အျပင္ အကျမိဳ႕ေတာ္လို႕လည္း ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ ဗီယာနာျမိဳ႕ရဲ႕ Ball Dance အကက သိပ္ကိုနာမည္ၾကီးတာပါပဲ။ ခမ္းနားထည္၀ါလွတဲ့ ခန္းမက်ယ္ၾကီးမွာ ၀တ္စုံျပည့္၀တ္ထားျပီး စံုတြဲအလိုက္ စည္ခ်က္ညီညီကရတဲ့ ball dance က သိပ္ၾကည့္ေကာင္းပါတယ္။ တစ္ႏွစ္ကို ကပြဲေပါင္း ၄၀၀ေက်ာ္ က်င္းပေလ့ရွိျပီး ႏွစ္စဥ္ အေရွ႕ပိုင္း၃လမွာ ကပြဲေတြပိုျပီး က်င္းပေလ့ရွိပါတယ္။ သံစံုတီး၀ိုင္းေတြ ျမိဳင္ျမိဳင္ဆိုင္ဆိုင္ေနာက္ခံျပီး ျမဴးျမဴးၾကြၾကြကေလ့ရွိတဲ့ ဒီWaltz အကဟာ ယေန႔ထက္တိုင္ထိန္းသိမ္းထားဆဲ ၾသစၾတီးယားရိုးရာ ယဥ္ေက်းမႈတစ္ရပ္ပါပဲ။

6c5e9869b5c6333562406f78571f38d2

ဗီယာနာကို ၀ိုင္ျမိဳ႕ေတာ္လို႕လည္းေျပာၾကပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဗီယာနာဟာ ကမၻာ့တစ္ျမိဳ႕တည္းေသာ ျမိဳ႕ေတာ္တြင္း ၀ိုင္ခ်က္လုပ္ရာျမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ပါ။ တစ္ႏွစ္ကို ၀ိုင္လီတာေပါင္း၂.၅သန္းေတာင္ခ်က္လုပ္ႏိုင္ပါသတဲ့။ ဗီယာနာ၀ိုင္လိုပဲ ဗီယာနာေကာ္ဖီလည္း သိပ္ေကာင္းပါတယ္။ ေရွးကတည္းကစခဲ့တဲ့ ေကာ္ဖီဆိုင္ယဥ္ေက်းမႈက ယေန႔တိုင္ပါပဲ။ ျမိဳ႕ၾကီးရဲ႕ လမ္းမေတြ လမ္းသြယ္ေတြမွာ ေကာ္ဖီဆိုင္မ်ားစြာေတြ႕ရမွာပါ။ ေကာ္ဖီနဲ႔အတူ တြဲဖက္စားေလ့ရွိတာကေတာ့  ဗီယာနာျမိဳ႕ရဲ႕ အထင္ကရ Sacher tote လို႕ေခၚတဲ့ ေခ်ာကလက္ကိတ္ပါ။

ဗီယာနာဟာ အႏုပညာ၊ အစားအေသာက္မွာသာမက ဗိသုကာလက္ရာေတြလည္း ၾကြယ္၀ခ်မ္းသာပါတယ္။ ျမိဳ႕လည္ရွိ City Center မွာ ေရွးေဟာင္းအေဆာက္အအံုမ်ားစြာကိုေတြ႔ရမွာပါ။ ျမိဳ႕လည္မွာ St.Stephen ဘုရားေက်ာင္း၊ ျမိဳ႕ေတာ္ခန္းမ၊ လႊတ္ေတာ္၊ ေအာ္ပရာကဇာတ္ရံု၊ Hofburg နန္းေတာ္၊ Volksgarten ပန္းျခံအစရွိတဲ့ ခမ္းနားတဲ့ အေဆာက္အအံုေတြ က်ယ္၀န္းတဲ့ပန္းျခံေတြ မ်ားစြာရွိေနပါတယ္။ ဂီတပညာရွင္ မိုးဇက္ေနသြားခဲ့တဲ့အိမ္၊ စိတ္ပညာရွင္ ဆစ္ဂမန္ဖေရာ့ေနသြားခဲ့တဲ့ အိမ္ေတြကိုလည္း ျပတိုက္အျဖစ္ျပသထားလို႕ေလ့လာႏိုင္ပါတယ္။

ဗီယာနာျမိဳ႕ရဲ႕ အေက်ာ္ၾကားဆံုး အေဆာက္အအံုကေတာ့ ရႊန္းဘရြန္း (Schonbrunn) နန္းေတာ္ၾကီးပဲျဖစ္ပါတယ္။ အခန္းေပါင္း ၁၄၄၁ခန္းပါ၀င္ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ ဒီနန္းေတာ္ၾကီးဟာ က်ယ္၀န္းလွတဲ့ ဥယ်ာဥ္ေတာ္ၾကီးအလယ္မွာ ခန္႕ညားထည္၀ါစြာရွိေနပါတယ္။ UNESCO အသိအမွတ္ျပဳ ဒီနန္းေတာ္၀င္းၾကီးထဲ လက္မွတ္၀ယ္ကာ သြားေရာက္ေလ့လာႏိုင္ပါတယ္။ နန္းေတာ္၀င္းထဲရွိ တိရစ ၦာန္ရံုကလည္း ၁၇၅၂ခုႏွစ္မွာ ဖြင့္လွစ္ခဲ့တာမို႕ ကမၻာ့သက္တမ္းအရင့္ဆံုး တိရစၦာန္ရံုျဖစ္ျပီး ယခုထက္တိုင္ဖြင့္လွစ္ထားဆဲျဖစ္လို႕ သြားေရာက္ေလ့လာႏိုင္ပါတယ္။ ကမၻာ့သက္တမ္းအရင့္ဆံုး ခ်ားရဟတ္လည္း ဗီယာနာျမိဳ႕မွာ ရွိပါေသးတယ္။ Vienna Giant Wheel လို႕ေခၚျပီး ယေန႔ထက္တိုင္ ေျပးဆြဲေနတုန္းပါ။ ဥေရာပရဲ႕ ဒုတိယအၾကီးဆံုး သခ်ၤ ိဳင္းကုန္းလည္းရွိျပီး ရုပ္အေလာင္းေပါင္း ၂.၅သန္း ျမွဳပ္ႏွံထားလို႕ ဗီယာနာျမိဳ႕လူဦးေရထက္ေတာင္ ပိုမ်ားေနတယ္လို႕သိရပါတယ္။

maxresdefault

ေနာက္ထူးျခားတာတစ္ခုက ဂ်ာမနီႏိုင္ငံ ဘာလင္ျမိဳ႕လိုပဲ ဗီယာနာျမိဳ႕ဟာလည္း ဒုတိယကမၻာစစ္ျပီးေနာက္ ၁၉၅၅ခုနွစ္အထိ ၄ပိုင္းပိုင္းခံရျပီး အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ျပင္သစ္၊ ယူေက၊ ဆိုဗီယက္ယူနီွယံတို႕က တစ္ပိုင္းစီခြဲအုပ္ခ်ဳပ္ခံခဲ့ရတယ္လို႕သိရပါတယ္။ လြတ္လပ္ေရးရျပီးေနာက္ ဗီယာနာဟာ တျဖည္းျဖည္ူၾကိဳးစားခဲ့ရာ ယခုဆိုရင္ ေရႊထီးျပန္ေဆာင္းေနျပီလို႕ေျပာလို႕ရပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ႏွစ္စဥ္စစ္တမ္းေကာက္ယူခ်က္အရ ဗီယာနာျမိဳ႕ဟာ ကမၻာ့ေနခ်င္စဖြယ္အေကာင္းဆံုးျမိဳ႕ ဘ၀အရည္အေသြးအျပည့္မီဆံုးျမိဳ႕အျဖစ္ ၂၀၀၉ခုႏွစ္ကစျပီး ၈ႏွစ္ဆက္တိုက္ သတ္မွတ္ခံခဲ့ရတာေၾကာင့္ပါ။

ေဒါက္တာႏုျမတ္သိဂႌဦး

#NuMyat

Snapseed-3