ကမ္ဘာ့စိန်မြို့တော်ရှိရာ ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ


ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံသည် ဥရောပအနောက်နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်ကာ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများမှာ ပြင်သစ်၊ လူဇင်ဘက်၊ ဂျာမနီနှင့် နယ်သာလန်နိုင်ငံတို့ဖြစ်ပါသည်။ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၁၁၇၈၇မိုင် ကျယ်ဝန်းကာ လူဦးရေပေါင်း ၁၁ သန်းကျော်နေထိုင်သဖြင့် ကမ္ဘာ့လူဦးရေ အထူထပ်ဆုံးနိုင်ငံများအနက် တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ဘယ်လ်ဂျီယမ်လူမျိုးအများစုက မြို့ပြမှာ နေထိုင်လေ့ရှိကြပြီး မြို့နေလူဦးရေမှာ ၉၇%ကျော်သဖြင့် ဥရောပတွင် မြို့နေလူဦးရေအများဆုံးနိုင်ငံတစ်ခုဟု ဆိုရပေမည်။

မြို့တော် ဘရပ်ဆဲလ်(စ်)


မြို့တော်မှာ ဘရပ်ဆဲလ်(စ်)မြို့ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမြို့လည်းဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၁.၂သန်းကျော် နေထိုင်နေပါသည်။ အီးယူ၏မြို့တော်လည်းဖြစ်ကာ နေတိုး(NATO) ရုံးချုပ်ရှိရာ မြို့လည်းဖြစ်ပါသည်။ ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံမှာ ဘရပ်ဆဲလ်(စ်)အပြင် အခြားထင်ရှားသည့်မြို့များလည်း ရှိပါသည်။ Antwerp မြို့သည် ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သလို စိန်ပေါင်းများစွာ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားရာမြို့ဖြစ်သဖြင့် ကမ္ဘာ့စိန်မြို့တော်အဖြစ် နာမည်ကျော်ပါသည်။ တူးမြောင်းများဖြင့် လှပလှသည့် Bruges မြို့၊ ရဲတိုက်ကြီးများဖြင့် ခမ်းနားလှသည့် Ghent မြို့၊ လူဦးရေ ၅၀၀သာ နေထိုင်သည့် ကမ္ဘာ့အသေးဆုံး Durbuy မြို့၊ ရှေးခေတ်က ရောမလူမျိုးများလာရောက်ကာရေချိုး၊ ရေစိမ်ရင်း Spa ဟုအမည်တွင်ခဲ့သည့် ယခုခေတ် Spa အမည်အစပြုရာ Spa မြို့၊ ဆက်ဆိုဖုန်းတူရိယာ စတင်တီထွင်ခဲ့သူ၏ မွေးရပ်မြေ Dinant မြို့တို့မှာ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များ သွားရောက်လည်ပတ်လေ့ရှိရာမြို့များပင်ဖြစ်ပါသည်။

ဆက်ဆိုဖုန်းတူရိယာ စတင်တီထွင်ခဲ့သူ၏ မွေးရပ်မြေ Dinant မြို့

တူးမြောင်းများဖြင့် လှပလှသည့် Bruges မြို့


ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံမှာ ရုံးသုံးစကား သုံးမျိုးတောင်ရှိပြီး ဘယ်လ်ဂျီယမ်ဘာသာစကားဟူ၍မရှိပါ။ နယ်ပယ်ဒေသပေါ်မူတည်ပြီး ဒတ်(ချ်)၊ ပြင်သစ်နှင့် ဂျာမာန်ဘာသာစကားများကိုသာ အသုံးပြုကြပါသည်။


ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံသည် ရွေးကောက်ခံအစိုးရမရှိဘဲ အချိန်အကြာဆုံးရပ်တည်ခဲ့သည့် ဒီမိုကရက်တစ်နိုင်ငံအဖြစ် ကမ္ဘာ့စံချိန်တင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်ကြား ရက်ပေါင်း ၅၈၉ ရက်ကြာခဲ့ပါသည်။ ဘရပ်ဆဲလ်(စ်)မြို့ရှိ တရားရုံးက ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးတရားရုံးကြီးဖြစ်ကာ စတုရန်းကီလိုမီတာပေါင်း ၂၆၀၀၀ ဝန်းကျင် ကျယ်ဝန်းပါသည်။ ကမ္ဘာ့အရှည်ဆုံးဓာတ်ရထားလမ်းလည်းရှိကာ နယ်သာလန်နယ်စပ်ကနေ ပြင်သစ်နယ်စပ်အထိ ၄၂မိုင် ရှည်လျားပါသည်။ ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ၏ အဝေးပြေးလမ်းမကြီးများမှာ လမ်းမီးများစွာ လင်းထိန်နေသဖြင့် ညအခါ အာကာသမှ လှမ်းမြင်နိုင်သည်ဟု သိရပါသည်။

ဘယ်လ်ဂျီယမ်ဘီယာ


ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံသည် ဘီယာ၊ ချောကလက်နှင့် ဝေဖာစသည့် အစားအသောက်များနှင့် နာမည်ကျော်ပါသည်။ ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံထုတ် ဘီယာအမျိုးအစားပေါင်း ၁၁၀၀ ကျော်ရှိပြီး နိုင်ငံတကာဆုရထားသည့် အမျိုးအစားများပင်ရှိပါသည်။ ချောကလက်နှင့်လည်းနာမည်ကျော်သည့် ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့ဒုတိယချောကလက်အတင်ပို့ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ကာ ဘရပ်ဆဲလ်(စ်)လေဆိပ်ရှိ ချောကလက်ဆိုင်များသည် ကမ္ဘာ့ချောကလက်အရောင်းရဆုံးနေရာဖြစ်ပါသည်။ ဘိလိယက်ဘောလုံးများကို အများဆုံးတင်ပို့ရောင်းချသည့်နိုင်ငံဖြစ်ကာ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်၏ ၈၀ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဘယ်ဂျီယမ်နိုင်ငံထုတ်များဟု သိရပါသည်။

ဘယ်လ်ဂျီယမ်ဝေဖာ
Chocolate Shop in Brussels


ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့နာမည်အကျော်ဆုံး ဂီတဖျော်ဖြေပွဲများကျင်းပရာနိုင်ငံလည်း ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့အကြီးကျယ်ဆုံး အီလက်ထရောနစ်ဂီတဖျော်ဖြေပွဲ Tomorrowland အပါအဝင် နာမည်ကျော် ဂီတဖျော်ဖြေပွဲများ၊ ရိုးရာပွဲတော်များ များစွာကျင်းပလေ့ရှိပါသည်။ ရဲတိုက်ပေါင်းများစွာရှိသည့် နိုင်ငံလည်းဖြစ်ကာ Ghent မြို့ရှိ Gravensteen ရဲတိုက်ကြီးက ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံတွင် အလှဆုံးနှင့်သမိုင်းအဝင်ဆုံး ရဲတိုက်ကြီးပင် ဖြစ်ပါသည်။

Tomorrow Land (Photo-Credit)


ဘယ်လ်ဂျီယမ်လူမျိုးများက ပွင့်လင်းသဘောထားကြီးပြီး လွတ်လပ်ကာ အစွန်းမရောက်သောစိတ်ပိုင်ရှင်များ ဖြစ်ကြပါသည်။ လိင်တူလက်ထပ်ခွင့်ကို ကမ္ဘာ့ဒုတိယမြောက် တရားဝင်ခွင့်ပြုခဲ့သောနိုင်ငံဖြစ်ပြီး ညင်သာစွာဇီဝန်ခြွေခြင်းကိုလည်း ၂၀၀၂ခုနှစ်မှစတင်ကာ တရားဝင်ခွင့်ပြုထားပါသည်။ ဘယ်လ်ဂျီယမ်လူမျိုးများက တီထွင်ဖန်တီးနိုင်စွမ်းလည်းရှိကြကာ ပလတ်စတစ်၊ ဆက်ဆိုဖုန်းတူရိယာ၊ ခန္ဓာကိုယ်ထုထည်ပြကိန်းညွှန်း (BMI)၊ ဝမ်းလျှောသက်သာဆေး Imodium၊ ပဋိသန္ဓေတားဆေးစသည်တို့ကို တီထွင်ခဲ့ကြပါသည်။ ဘယ်လ်ဂျီယမ်လူမျိုးကာတွန်းဆရာများစွာလည်းရှိပြီး Tin Tin ကဲ့သို့ ကမ္ဘာကျော်ကာတွန်းဇာတ်ကောင်များကို မွေးထုတ်ရာနိုင်ငံဖြစ်သည်။ ဘယ်လ်ဂျီယမ်အမျိုးသားများက ကမ္ဘာ့ဒုတိယအရပ်အရှည်ဆုံးဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှအရပ်မှာ ၅ပေ ၁၁လက်မခွဲဖြစ်သည်။

Beautiful Brussels


မြို့တော် ဘရပ်ဆဲလ်(စ်)ရှိ မြို့ဟောင်း၊ တော်ဝင်နန်းတော်နှင့် Atomium အဆောက်အအုံဆန်းကြီး၊ Bruges မြို့ရှိ Markt ရင်ပြင်၊ တူးမြောင်းများနှင့် ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံများ၊ Leuven မြို့ရှိ St. Peter’s ဘုရားကျောင်း၊ Antwerp မြို့ရှိ တော်ဝင်နန်းတော်၊ Ghent မြို့ရှိ ရဲတိုက်ကြီးများ၊ နေပိုလီယံ၏သမိုင်းဝင် ဝါတားလူးစစ်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဒေသ၊ သဘာဝအလှအပများခံစားနိုင်မည့် Semois တောင်ကြားတို့မှာ ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံရောက်လျှင် သွားရောက်လေ့လာသင့်သည့်နေရာများပင် ဖြစ်ပါသည်။

Old Town of Brussels

Dr.Nu Myat Theingi Oo

Nu Myat around the World

ဥရောပ၏ ရှေးအကျဆုံးမြို့ အေသင်

ဒဏ္ဍာရီများပြား၊ သမိုင်းကြောင်းကြီးမားခဲ့သည့် အေသင်မြို့သည် ဂရိနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်သလို ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံးမြို့တစ်မြို့လည်း ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် ဒီမိုကရေစီ၊ အိုလံပစ်ဂိမ်း၊ ပြဇာတ်၊ အနောက်တိုင်းအတွေးအခေါ်နှင့်စာပေ၊ အဓိကသင်္ချာအခြေခံမူစသည်တို့ အစပြုရာမြို့လည်း ဖြစ်လို့နေပါသည်။ ထိုမျှမက ဆိုကရေးတီး၊ မဟာအလက်ဇန္ဒား၊ အရစ္စတိုတယ်(လ်)၊ ပလေတိုကဲ့သို့ ကမ္ဘာကျော်အတွေးအခေါ်ပညာရှင်၊ အာဏာရှင်၊ သိပ္ပံပညာရှင်နှင့် ခေါင်းဆောင်များ မွေးဖွားအခြေချရာမြို့ လည်းပဲ ဖြစ်ပါသည်။


အေသင်မြို့ကို လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၃၄၀၀ကျော်ကတည်းက မြို့စတည်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး လူအစောဆုံးအခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြချိန်မှာ ၁၁ရာစုနှင့် ၁၇ရာစုကြားဟု ခန့်မှန်းရပါသည်။ ထို့ကြောင့် အေသင်မြို့ဟာ ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံးမြို့တွေထဲပါဝင်နေသလို ဥရောပ၏ရှေးအကျဆုံးမြို့အဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ခံထားရပါသည်။


နှစ်ပေါင်းထောင်ချီသက်တမ်းရှိသည့်မြို့ ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ အေသင်မြို့သည် သမိုင်းတလျှောက် စနစ်မျိုးစုံဖြင့်အုပ်ချုပ်ခြင်းခံခဲ့ဖူးပါသည်။ ဧကရာဇ်မင်းစနစ်ကစ ဒီမိုကရေစီစနစ်၊ ဆိုရှယ်လစ်စနစ်၊ အရင်းရှင်စနစ်နှင့် ကွန်မြူနစ်ဝါဒအဆုံး စနစ်အမျိုးမျိုးနှင့် အေသင်မြို့ကိုအုပ်ချုပ်ခဲ့ကြပါသည်။ ထိုထဲမှာမှ ဒီမိုကရေစီစနစ်သည် အေသင်မြို့မှ အစပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ကျော်က အေသင်မြို့မှာစတင် အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး မြို့သူမြို့သားများက ဥပဒေရေးဆွဲရေးအပေါ် မဲထည့်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်ပါသည်။


အေသင်မြို့သည် ယဉ်ကျေးမှုအရလည်း ထွန်းကားသဖြင့် ဥရောပ ပထမဆုံးယဉ်ကျေးမှုမြို့တော် အဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ခံထားရပါသည်။ ကမ္ဘာ့ပထမဆုံးပြဇာတ်များကို အေသင်မြို့မှာစပြီး ဖျော်ဖြေခဲ့ကြသည်ဟု သိရပါသည်။ ယခုအခါ တစ်မြို့ထဲတွင် ပြဇာတ်ရုံပေါင်း ၁၅၀နီးပါးရှိသဖြင့် ကမ္ဘာ့ပြဇာတ်ရုံအများဆုံးမြို့ဟုလည်း သိထားကြပါသည်။


ဂရိနိုင်ငံကစခဲ့သည့် ရှေးခေတ်အိုလံပစ်ကစားနည်းများကို အေသင်မြို့မှာ တစ်ခါမျှမကျင်းပခဲ့ဖူးသော်လည်း မျက်မှောက်ခေတ်အိုလံပစ်ဂိမ်းများမှာမူ အေသင်မြို့မှ အစပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ရှေးခေတ်အိုလံပစ်ဂိမ်းကို ၇၇၆ဘီစီမှာ Peloponnese မြို့မှာ စတင်ကျင်းပခဲ့ပြီး မျက်မှောက်ခေတ်အိုလံပစ်ဂိမ်းကိုတော့ ၁၈၉၆ခုနှစ်မှာ အေသင်မြို့မှာ စတင်ကျင်းပခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။


အေသင်ဆိုသည့်အမည်မှာ ဉာဏ်ပညာနှင့်စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဂရိနတ်ဘုရားမ “အသီနာ”အမည်မှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဒဏ္ဍာရီအရ အသီနာနှင့် ပင်လယ်နတ်ဘုရား ပိုဆိုင်းဒန်းတို့ နှစ်ဦးသည် အေသင်မြို့၏ နာယကနေရာကို လုရာတွင် မြို့အတွက် အကောင်းဆုံးလက်ဆောင် မည်သူပေးနိုင်သနည်းပေါ်မူတည်ပြီး ဆုံးဖြတ်ချက်ချခဲ့ကြပါသည်။ ပိုဆိုင်းဒန်းက မြင်း(သို့)ရေပေးခဲ့ပြီး အသီနာက သံလွင်ပင်ပေးခဲ့သဖြင့် အနိုင်ရခဲ့ပါသည်။ ဂရိလူမျိုးများသည် ထိုစဉ်ကတည်းက သံလွင်သီးနှစ်ခြိုက်ခဲ့ကြကာ ယခုတိုင် နေ့စဉ်အစားအစာထဲမပါမဖြစ် စားသောက်နေကြဆဲဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ဂရိနိုင်ငံဟာ ကမ္ဘာ့တတိယသံလွင်သီး အထွက်ဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်လို့နေပါသည်။ သံလွင်ပင်များဟာ အေသင်မြို့မှာ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်းထောင်ချီကတည်းက ရှင်သန်ခဲ့ကြပြီး ၁၂၀၀ပြည့်နှစ်များက စိုက်ပျိုးခဲ့သည့်အပင်များမှ ယနေ့တိုင်သံလွင်သီးများသီးနေဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။


သမိုင်းအမွေအနှစ်ကြွယ်ဝရာ အေသင်မြို့သို့ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များ တစ်နှစ်ကို ၁၈သန်းလောက်လာရောက်လည်ပတ်လေ့ရှိပါသည်။ အခရိုပိုးလစ်(စ်) (Acropolis) တောင်ပေါ်ခံတပ်မြို့၊ ပါသီနွန်ကျောင်းတော် (Parthenon) နှင့် အိုလံပစ်နတ်မင်းဇူးယပ်(စ်)ကျောင်းတော်တို့သည် အေသင်မြို့၏ အဓိကအထင်ကရနေရာများ ဖြစ်ပါသည်။


ယူနက်စကိုက ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံထားရသည့် အခရိုပိုးလစ်(စ်)ခံတပ်မြို့ကြီးကို ၄၄၈ဘီစီမှာ ဂရိနတ်ဘုရားမ အသီနာအတွက် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ တောင်ပေါ်မှာရှိနေသဖြင့် အေသင်မြို့ကို အပေါ်စီးကနေ စီးပြီးမြင်ရကာ ကမ္ဘာ့အထင်ကရအဆောက်အအုံကြီးလည်း ဖြစ်လို့နေပါသည်။ အေသင်မြို့မှာ အခရိုပိုးလစ်(စ်)အပြင် တခြား ယူနက်စကိုအသိအမှတ်ပြုနေရာတစ်ခုလည်း ရှိလို့နေပါသေးသည်။ လွန်ခဲ့သည့်နှစ်ပေါင်း ၁၀၀၀ကျော်က ဆောက်လုပ်ခဲ့သည့် ဘိုင်ဇန်တိုင်းခေတ်လက်ရာ Daphni ကျောင်းတော်ကြီးပဲ ဖြစ်ပါသည်။


အေသင်မြို့တွင်းရှိ အခြားထင်ရှားသော နေရာများမှာ ပါလီမန်အဆောက်အအုံရှိရာ Syntagma ရင်ပြင်၊ တစ်မြို့လုံးကို အပေါ်စီးကနေလှမ်းမြင်ရနိုင်သည့် Lycabettus တောင်ကုန်း၊ မျက်မှောက်ခေတ်အိုလံပစ်ဂိမ်းစတင်ကျင်းပရာ Panathinaiko အားကစားရုံ၊ အမျိုးသားသမိုင်းပြတိုက်နှင့် ရှေးခေတ်အေဂိုရာကျောင်းတော်တို့ ဖြစ်ကြပါသည်။

Dr. Nu Myat Theingi Oo

Nu Myat around the World

ရှေးဟောင်းရဲတိုက်ကြီးများရှိရာ စကော့တလန်

ရှေးဟောင်းရဲတိုက်ကြီးများရှိရာ စကော့တလန်


စကော့တလန်ဆိုသည်နှင့် အကွက်စကတ်တိုများ ဝတ်ထားသည့် ထောင်ထောင်မောင်းမောင်း စကော့တလန်နိုင်ငံသားများ၊ ရှေးဟောင်း ရဲတိုက်ကြီးများ၊ ဒဏာရီထဲမှ Loch Ness အကောင်ကြီး၊ စကော့တစ်(ရှ်)ဝီစကီစသည်တို့နှင့် တွဲမြင်ကြမှပါ။ စကော့တလန်မှာ ထိုအရာများအပြင် ရင်သပ်ရှုမောဖွယ်ကောင်းသောရှုခင်းများနှင့် ရေအိုင်ကြီးများက ကြွယ်ဝသောသမိုင်းကြောင်းနှင့်အတူ တွဲလျှက်ရှိနေပါသေးသည်။


စကော့တလန်တွင် ထောင်စုနှစ်များစွာကတည်းက လူနေထိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း ဘုရင့်နိုင်ငံအနေဖြင့် အလယ်ခေတ်မှ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ စကော့တလန်သည် အင်္ဂလန်၊ ဝေလ၊ အိုင်ယာလန်နှင့် စကော့တလန်တို့ဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဂရိတ်ဗြိတိန်နှင့် ယူကေနိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ပြည်မကြီးက ဂရိတ်ဗြိတိန်ကျွန်း၏ မြောက်ဘက်သုံးပုံတစ်ပုံတွင်တည်ရှိနေပြီး အင်္ဂလန်နိုင်ငံနှင့် အရှေ့တောင်ဘက်တွင် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေကာ အနောက်ဘက်နှင့်မြောက်ဘက်တွင် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် မြောက်ပင်လယ်၊ တောင်ဘက်တွင် အိုင်းရစ်(ရှ်)ပင်လယ်တို့က ဝန်းရံထားပါသည်။


စကော့တလန်သည် ဂရိတ်ဗြိတိန်ကျွန်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း ကျွန်းပေါင်း ၉၀၀ခန့် ပိုင်ဆိုင်ထားပါသည်။ ၎င်းတို့အနက် ကျွန်းပေါင်း ၁၀၀ ခန့်တွင်သာ လူနေထိုင်ကြပြီး ကျွန်းကူးခရီးစဉ်မှာ စကော့တလန်တွင် ရေပန်းစားပါသည်။ ကျွန်းငယ်လေးများစွာ ပြန့်ကျဲနေသဖြင့် ကျွန်းတစ်ကျွန်း နှင့်တစ်ကျွန်းကြား လေယာဉ်များပြေးဆွဲလေ့ရှိသောကြောင့် ကမ္ဘာ့အတိုဆုံး ခရီးသည်တင်ယာဉ်မှာ စကော့တလန်တွင် ပြေးဆွဲနေပါသည်။ ၁.၇မိုင်သာခြားသည့် ကျွန်းနှစ်ကျွန်းကြား ပြေးဆွဲနေသဖြင့် လေယာဉ်ပျံသန်းချိန်မှာ ၂မိနစ်သာကြာပါသည်။


စကော့တလန်တွင် ကျွန်းပေါင်းများစွာရှိနေသလို တောင်တန်းများစွာလည်း ရှိလို့နေပါသည်။ အမြင့်ဆုံးတောင်မှာ ယူကေရှိအမြင့်ဆုံးတောင် Ben Nevis ဖြစ်ပြီး Eas a’Chual Aluinn အမည်ရှိ ဗြိတိန်နိုင်ငံရှိ အမြင့်ဆုံးရေတံခွန်လည်း ရှိပါသည်။ နှစ်ပေါင်း ၃၀၀၀ ခန့်သက်တမ်းရှိ ဥရာပရှိရှေးအကျဆုံးသစ်ပင်ကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်ထားပါသည်။ စကော့တလန်၌ စတုရန်းမိုင် ၆၀၀ ကျော် ရှိသည့် ရေချိုကန်များရှိသဖြင့် နိုင်ငံသားအားလုံးအတွက် ရေ အခမဲ့ အသုံးပြုခွင့်ပေးထားပါသည်။


သမိုင်းတလျှောက်တွင် စကော့တလန်နိုင်ငံသားများသည် တီထွင်မှုများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့ကြပါသည်။ တယ်လီဖုန်းတီထွင်သူ အလက်ဇန်းဒါးဂရေဟမ်ဘဲလ်သည် စကော့လူမျိုးဖြစ်ပြီး အခြားထင်ရှားသော စကော့တလန်တီထွင်မှုများမှာ ပန်နီစလင်ဆေး၊ အင်ဆူလင်ဆီးချိုဆေး၊ ရုပ်မြင်သံကြား၊ စက်ဘီးနှင့် ရေနွေးငွေ့အင်ဂျင်စက်တို့ ဖြစ်ပါသည်။ ကမ္ဘာ့ပထမဦးဆုံး အရောင်ဓာတ်ပုံကို စကော့တလန်တွင် ရိုက်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်ပြီး စကော့တလန်ရိုးရာအဆင်ရှိဖဲကြိုးပုံဖြစ်ပါသည်။ မြို့တော် အီဒင်ဘာသည်လည်း ကိုယ်ပိုင်မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ရှိသည့် ကမ္ဘာ့ပထမဆုံးမြို့ဖြစ်ခဲ့ပါသည်။ စကော့တလန်သည် အားကစားတွင်လည်း ခေတ်ရှေ့ပြေးခဲ့ကြပါသည်။ ဂေါက်သီးရိုက်အားကစား မွေးဖွားရာမြေဖြစ်ပြီး ၁၅ ရာစုကတည်းက ကစားခဲ့ကြပါသည်။ ကမ္ဘာ့ပထမဆုံးဘောလုံးပွဲကိုလည်း ၁၈၇၂ခုနှစ်တွင် စကော့တလန်၌ကစားခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်ပါသည်။


သမိုင်းကြောင်းကြီးခဲ့သော စကော့တလန်တွင် ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံများရှိပြီး ရဲတိုက်ပေါင်း ၃၀၀၀ ခန့်ရှိကာ ယူနက်စကိုက ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားသည့်နေရာပေါင်း ၆ခုရှိနေပါသည်။ မြို့တော်အီဒင်ဘာမြို့တွင် နာမည်ကြီးနေရာများမှာ အီဒင်ဘာရဲတိုက်၊ Royal Mile လမ်းမကြီး၊ ဘုရင်မအဲလစ်ဇဘက် (၂)နေထိုင်နေသည့် Holyrood နန်းတော်၊ Arthur’s Seat မီးတောင်ဟောင်း၊ အမျိုးသားပြတိုက်၊ Calton တောင်ကုန်း၊ Scott အထိမ်းအမှတ်ကျောက်တိုင်တို့ပဲ ဖြစ်ပါသည်။


အကြီးဆုံးမြို့ ဂလက်စ်ဂို(Glasgow)တွင် မြစ်ကမ်းဘေးပြတိုက်၊ Kelvingrove အနုပညာပြခန်းနှင့်ပြတိုက်၊ လိုမွန်ရေကန်၊ Trossachs အမျိုးသားပန်းခြံတို့မှာ ထင်ရှားပါသည်။ စကော့တလန်၏ မြို့သေးလေးတစ်မြို့ဖြစ်သည့် Bonnybridge သည် ပန်းကန်ပြားပျံများမကြာမကြာတွေ့လေ့ရှိတဲ့မြို့အဖြစ် နာမည်ကျော်ပါတယ်။ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ပန်းကန်ပြားပျံ အခု၃၀၀ကျော်လောက်တွေ့မြင်ရကြောင်း သတင်းပေးခံထိလေ့ရှိပါသည်။


အခြားထင်ရှားသော နေရာများမှာ Skye ကျွန်း၊ Callanish ကျောက်တုံးကြီးများ၊ Loch Ness Monster အကောင်ကြီးနေထိုင်သည့်ရေကန်အဖြစ် နာမည်ကြီးသည့် နက်စ်ရေကန်နှင့် အနီးရှိ Urquhart ရဲတိုက်ဟောင်းကြီး၊ စကော့တလန်ရှိ သမိုင်းဝင်နှင့်ဗိသုကာအရ အရေးကြီးဆုံးရဲတိုက်ဖြစ်သည့် စတာလင်ရဲတိုက်နှင့် Dunnottar ရဲတိုက်တို့ပဲ ဖြစ်ပါသည်။

Dr. Nu Myat Theingi Oo

Nu Myat around the World

သက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်စနစ် သက်တမ်းအကြာဆုံးနိုင်ငံ ဒိန်းမတ် Denmark

သက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်စနစ် သက်တမ်းအကြာဆုံးနိုင်ငံ ဒိန်းမတ်


ဒိန်းမတ်နိုင်ငံက ဥရောပမြောက်ပိုင်းနိုင်ငံ စကန်ဒီနေးဗီးယန်းနိုင်ငံတွေထဲ အသေးဆုံးနဲ့ တောင်ဘက်အကျဆုံးနိုင်ငံပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဆွီဒင်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းနဲ့ နော်ဝေနိုင်ငံ တောင်ပိုင်းမှာရှိပြီး တောင်ဘက်မှာဂျာမနီနိုင်ငံ၊ အရှေ့တောင်ဘက်မှာ ဘယ်လ်တစ်ပင်လယ်၊ ကျန်တဲ့ဘက်တွေမှာ မြောက်ပင်လယ်နဲ့ နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေပါတယ်။

မြို့တော်ကိုပေဟင်ဂင်ရှိ တော်ဝင်နန်းတော်


စကန်ဒီနေးဗီးယန်းနိုင်ငံတွေက တောင်တွေ ရေကန်တွေ၊ ကျောက်ကမ်းပါး ပင်လယ်ရေထွက်ပေါက်တွေနဲ့ သဘာဝအလှတရားတွေ ပိုင်ဆိုင်ထားတယ်လို့ သိထားကြပေမဲ့ ဒိန်းမတ်ကတော့ ဒါတွေမရှိတဲ့ သေးငယ်တဲ့နိုင်ငံပါ။ အကျယ်အဝန်းစတုရန်းမိုင်ပေါင်းက ၁၆၅၇၃မိုင်သာ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်းပေါင်း ၄၄၃ ကျွန်းပိုင်ဆိုင်ထားပြီး ကျွန်းပေါင်း ၇၀ကျော်မှာသာ လူနေထိုင်ကြပါတယ်။ အဲဒီကျွန်းတွေထဲမှာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရကျွန်းတွေဖြစ်တဲ့ ဂရင်းလန်းကျွန်း(Greenland) နဲ့ ဖာရိုး(Faroe) ကျွန်းတွေလည်း ပါပါတယ်။

ဂရင်းလန်းကျွန်းက အရမ်းကြီးပြီး ကမ္ဘာပေါ်မှာ တိုက်အနေနဲ့ သီးသန့်ခွဲထွက်မနေတဲ့ အကြီးဆုံးကျွန်းပါ။ ကျွန်းရဲ့၈၀ရာခိုင်နှုန်းက နှင်းတွေဖုံးနေပြီး ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက်ပဲ လူနေထိုင်ကြတာပါ။ ဂရင်းလန်းကျွန်းက ဘယ်လောက်တောင်ကြီးသလဲဆိုရင် ရေခဲမဖုံးတဲ့နေရာတောင် ဒိန်းမတ်တစ်နိုင်ငံလုံးထက် ဆယ်ဆလောက်ကြီးပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဂရင်းလန်းကျွန်းနဲ့ ဖာရိုးကျွန်းတွေပါပါရင်တော့ ဒိန်းမတ်နိုင်ငံရဲ့ အကျယ်က စတုရန်းမိုင် ၈သိန်းခွဲကျော်အကျယ်ရှိပြီး ကမ္ဘာ့ ၁၂နိုင်ငံမြောက်အကြီးဆုံးအထိ ဖြစ်သွားပါတယ်။

Greenland (Photo-Credit)


ဒိန်းမတ်မှာ ကျွန်းတွေများတော့ ကမ်းရိုးတန်းတွေလည်း များပါတယ်။ ကမ်းရိုးတန်းအရှည်က ၄၅၄၅မိုင်အရှည် ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံမှာဆိုရင် ဘယ်နေရာကမှ ပင်လယ်ကနေ ၃၂မိုင်ကျော်တဲ့အထိ မဝေးပါဘူး။ မြို့တော် ကိုပေဟေဂင်မှာဆိုရင် ဆိပ်ကမ်းကရေတွေက သန့်လို့ ရေဆင်းကူးနိုင်တဲ့အထိပါ။ မြို့လယ်ကနေ မိနစ်၃၀အကွာအဝေးမှာတင် သဲသောင်တွေ ကမ်းခြေတွေရှိနေပါတယ်။ ရေတွေကသန့်လွန်းလို့ ရေဘုံဘိုင်ခေါင်းကရေတွေကိုတောင် သောက်နိုင်ပါတယ်။

Nyhavn ဆိပ်ကမ်း


ဒိန်းမတ်နိုင်ငံဟာ စကန်ဒီနေးဗီးယန်းနိုင်ငံတို့ရဲ့ ထုံးစံအတိုင်း ကမ္ဘာ့အပျော်ဆုံးနိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် UN ကမ္ဘာ့ပျော်ရွှင်ခြင်းစစ်တမ်းမှာ အမြဲလိုလိုထိပ်နားကပါတတ်ပါတယ်။ နှစ်နှစ်ဆက်တိုက်လည်း ကမ္ဘာ့အပျော်ဆုံးနိုင်ငံအဖြစ် အသိအမှတ်အပြုခံခဲ့ရပါတယ်။ လူဦးရေကတော့ စုစုပေါင်း ၅.၈သန်းရှိပြီး မြို့တော်မှာ ၁.၃သန်းရှိပါတယ်။


ဒိန်းမတ်က စက်ဘီးစီးတဲ့ဓလေ့နဲ့လည်း နာမည်ကြီးပါတယ်။ တစ်နိုင်ငံလုံးအနှံ့ စက်ဘီးလမ်းကြောင်းတွေ ၇၄၀၀မိုင်ကျော်တောင် ရှိပါတယ်။ စက်ဘီးစီးဖို့ စိတ်ချရပြီး မြေပြန့်ကာ တောင်တွေမရှိတော့ ကုန်းတက်တွေ မစီးရတော့ပါဘူး။ မြို့တော်ကိုပေဟေဂင်က မြို့သူမြို့သားတွေဆို အယောက်တစ်ဝက်ကျော်လောက်က အလုပ်သွားအလုပ်ပြန် စက်ဘီးစီးကြပါတယ်။ ပျမ်းမျှအနေနဲ့ တစ်ယောက်ကို တစ်နေ့ ၁.၈မိုင်နှုန်းစက်ဘီးစီးကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။

LEGOLAND ကစားကွင်း (Photo – Credit)


ဒိန်းမတ်နိုင်ငံသားတွေက ကလေးတွေ အပန်းဖြေဖို့အတွက်လည်း စွန့်ဦးတီထွင်ခဲ့ကြပါတယ်။ ကမ္ဘာ့နာမည်ကျော်ပုံပြင်ရေးဆရာ Hans Christian Andersenက ဒိန်းမတ်နိုင်ငံသားပါ။ ကမ္ဘာတဝန်းက ကလေးတွေ အဆော့များတဲ့ LEGO အိမ်ဆောက်တုံးတွေကိုလည်း ဒိန်းမတ်က စတီထွင်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး မူလပထမ LEGOLAND ကစားကွင်းနဲ့ LEGO အိမ်တွေကိုလည်း သွားလည်နိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဒိန်းမတ်မှာ Bakken နဲ့ Tivoli Garden ဆိုတဲ့ ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး ကစားကွင်း နှစ်ခုလည်းရှိပါတယ်။


ရှေးကျတဲ့အကြောင်းပြောရမယ်ဆိုရင် ဒိန်းမတ်အလံကလည်း ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး အလံပါ။ အနီရောင်အောက်ခံပေါ်က အဖြူရောင်လက္ခဏာနဲ့ ဒိန်းမတ်အလံကို ၁၂၁၉ခုနှစ်ကတည်းက စတင်အသုံးပြုခဲ့လို့ ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး နိုင်ငံပိုင်အလံအဖြစ် ဂင်းနစ်စံချိန်တင်ခဲ့ပါတယ်။ အလံထက်ပိုရှေးကျတာကတော့ ဒိန်းမတ်ရဲ့ သက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်စနစ်ပါ။ ၉၃၅ ခုနှစ်ကကျင့်သုံးလာတာ အခုထက်ထိပဲဆိုတော့ နှစ်ပေါင်း ထောင်ကျော်ကြာနေပါပြီ။ အခုလောလောဆယ် အုပ်ချုပ်နေတာကတော့ ဘုရင်မ မာဂရီသီ(၂)ပဲဖြစ်ပါတယ်။

Denmark Royal Family


ဒိန်းမတ်နိုင်ငံရဲ့ အထင်ကရနေရာတွေကတော့ မြို့တော်ကိုပေဟင်ဂင်မှာ တော်ဝင်နန်းတော်၊ Nyhavn ဆိပ်ကမ်းက ရောင်စုံအဆောက်အအုံတွေ၊ ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး ကစားကွင်းတွေ၊ နာမည်ကျော် ရေသူမကြေးရုပ်၊ အမျိုးသားပြတိုက်၊ Frederiksborg နန်းတော်၊ အမျိုးသားသမိုင်းပြတိုက်တို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဒုတိယအကြီးဆုံး Aarhus မြို့က မြို့ဟောင်းနေရာ၊ တတိယအကြီးဆုံး Odense မြို့က ဗိုက်ကင်းရဲတိုက်၊ Roskilde မြို့က ဗိုက်ကင်းသင်္ဘောပြတိုက်၊ Skagen မြို့က ကမ်းခြေတွေ၊ Odense မြို့က Hans Christian Andersen ပြတိုက်၊ Billund မြို့က LEGO House၊ Elsinore မြို့က Kronborg ရဲတိုက်နဲ့ တခြားရဲတိုက်တွေကိုလည်း သွားလည်နိုင်ပါတယ်။

Dr. Nu Myat Theingi Oo

(Nu Myat around the World)

မြို့တော်ကိုပေဟင်ဂင်

မြို့ထဲမှာ ကမ္ဘာ့အသေးဆုံးနိုင်ငံရှိနေတဲ့ ရောမမြို့

မြို့ထဲမှာ ကမ္ဘာ့အသေးဆုံးနိုင်ငံရှိနေတဲ့ #ရောမမြို့

ရောမ အင်ပါယာကြီးထွန်းကားရာ အီတလီနိုင်ငံ ရောမမြို့ကြီးက ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံတွေနဲ့ ထူးခြားနေပါတယ်။ ရောမမြို့ထဲမှာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံပါရှိနေတယ်ဆို ပိုပြီးထူးဆန်းမနေဘူးလား 😮

ဟုတ်ပါတယ်။ မြို့ထဲမှာ နိုင်ငံကြီးတစ်ခုလုံးတည်ရှိနေတာပါ။

အဲဒီနိုင်ငံကတော့ ဗာတီကန်စီးတီး (Vatican City) လို့ခေါ်ပြီး ကမ္ဘာ့အသေးဆုံးနိုင်ငံပါ။ ဘယ်လောက်သေးလဲဆိုရင် တစ်နိုင်ငံလုံးမှ ဝ.၁၇ စတုရန်းမိုင်သာ ကျယ်ဝန်းတာတဲ့လေ။ ပန်းဥယျာဉ်တစ်ခုစာလောက်ပဲရှိတာပေါ့။ လူဦးရေကလည်း ၁၀၀၀ တောင်မပြည့်ပါဘူး။

နိုင်ငံကသာ သေးတာ အဲဒီနိုင်ငံထဲက Saint Peter’s Basilica ဘုရားကျောင်းကတော့ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဘုရားကျောင်းတဲ့လေ။ Vatican City နိုင်ငံအကြောင်းကို ပို့စ်သက်သက်တော့ တင်ထားဖူးပါတယ်။

ရောမမြို့မှာ ဒီအချက်အပြင် အခြားထူးခြားတဲ့အချက်တွေ၊ သမိုင်းဝင်အဆောက်အအုံတွေလည်း ရှိပါသေးတယ်။

နိုင်ငံထက် သက်တမ်းပိုရှည်တဲ့ ရောမမြို့

ရောမမြို့က ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံးမြို့တစ်မြို့ပါ။ ဘယ်လောက်တောင်ရှေးကျလဲဆိုရင် အခုလက်ရှိ အီတလီနိုင်ငံ (Republic of Italy) ထက်တောင် သက်တမ်း ၂၆၀၀ ကျော်ပိုရှည်တာပါ။ အီတလီနိုင်ငံကို ၁၈၆၁ ခုနှစ်မှ စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပေမဲ့ ရောမမြို့ကိုတော့ ၇၅၃ ဘီစီက စတည်ထောင်ခဲ့တာတဲ့လေ။

တောင် ၇ လုံးပေါ်တည်ထားတဲ့ ရောမမြို့

ရောမတစ်မြို့လုံးက တောင်ကုန်း ၇ လုံးပေါ် တည်ထောင်ထားတာတာပါ။ Palatine တောင်ကုန်းပေါ်မှာ အရင်ဆုံးမြို့တည်ခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။

လမ်းများဦးတည်ရာ ရောမမြို့

ရှေးခေတ်ရောမလူမျိုးတွေက ရောမအင်ပါယာကို ချဲ့ထွင်ဖို့ အလွန်ကျယ်ပြန့်တဲ့ လမ်းကွန်ရက်ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြပါတယ်။ လမ်းကွန်ရက်ရဲ့အစက ရောမမြို့ဖြစ်လို့ “လမ်းအားလုံးသည် ရောမမြို့သို့ ဦးတည်သည်” ဆိုတဲ့ ဆိုရိုးစကားရှိခဲ့ပါတယ်။ ရောမအင်ပါယာအထွတ်အထိပ်ရောက်ချိန်က လမ်းကွန်ရက်ဟာ ၅၂,၅၈၇ မိုင် ရှည်လျားပြီး လန်ဒန်ကနေ အီဂျစ်အထိ ဖြန့်ကြက်ထားခဲ့တာတဲ့လေ။

လူနေထူထပ်တဲ့ ရောမမြို့

ရောမအင်ပါယာကြီးမားလာတာနဲ့အမျှ ရောမမြို့ထဲနေထိုင်တဲ့ လူဦးရေက တဖြည်းဖြည်းများလာပါတယ်။ ရောမမြို့က မြို့နေလူဦးရေ တစ်သန်းထိ ရှိလာတဲ့ ကမ္ဘာ့ပထမဆုံးမြို့ကြီးတဲ့လေ။ ရောမအင်ပါယာ လျှမ်းလျှမ်းတောက်ခဲ့တုန်းကဆို လူဦးရေ သန်း ၉၀ အထိတောင် နေထိုင်ခဲ့ကြတာပါ။ လက်ရှိမှာတော့ လူဦးရေ ၂.၈ သန်း နေထိုင်ကြပြီး အီတလီနိုင်ငံမှာ လူနေအထူထပ်ဆုံးမြို့ပါ။

ဧည့်လာများတဲ့ ရောမမြို့

ရောမမြို့ဟာ အီတလီနိုင်ငံမှာ ဧည့်သည်အလာဆုံးမြို့လည်းဖြစ်ပါတယ်။ ပုံမှန်အားဖြင့် တစ်နှစ်ကို ဧည့်သည် ၉ သန်းကျော် လာလည်လေ့ရှိကြပါတယ်။ ဥရောပမှာဆို လန်ဒန်နဲ့ပဲရစ်အပြီး တတိယဧည့်သည်အလာဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာနဲ့ချီရင်တော့ နံပါတ် ၁၆ ချိတ်ပါတယ်။

မြေအောက်ရောက်နေတဲ့ ရောမမြို့

ရောမမြို့က အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ မြေအောက်ရောက်သွားပြီဖြစ်ကာ ယခုလက်ရှိ ထင်ရှားတဲ့ ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံတွေက ရောမအင်ပါယာရဲ့ အကြွင်းအကျန် အနည်းငယ်ပါ။ ရှေးဟောင်းရောမမြို့ရဲ့ ၁၀% ကိုသာ တူးဖော်တွေ့ရှိခဲ့တာဖြစ်ပြီး မြို့အများစုက မြေကြီးအောက်မှာ ကျန်ရစ်နေပါသေးတယ်။

ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းအများဆုံးရှိရာ ရောမမြို့

ရောမမြို့က ကမ္ဘာပေါ်မှာ ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းအများဆုံးရှိရာ မြို့ဖြစ်ပါတယ်။ ဘုရားကျောင်းပေါင်း ၉၀၀ ကျော်ရှိကာ အများစုက ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းတွေပါ။

ရေပန်းပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော်ရှိတဲ့ ရောမမြို့

ရောမမှာ ရေပန်းပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော် ရှိြပီး အများစုက သောက်ရေ အခမဲ့ပေးဝေနေတဲ့ ရေပန်းအသေးလေးတွေပါ။ လှပတဲ့ ရေပန်းကြီးတွေလည်းရှိပြီး နာမည်အကြီးဆုံးက Trevi Fountain နဲ့ Fontana della Barcaccia ရေပန်းတွေပါ။

ရောမမြို့ရဲ့ အထင်ကရနေရာများ

ရောမမြို့ထဲမှာ Vatican City နိုင်ငံနဲ့ ဘုရားကျောင်းအပြင် အခြား အထင်ကရနေရာတွေလည်း အများကြီး ရှိပါသေးတယ်။ အဲဒါတွေကတော့…

⚔ The Colosseum သားသတ်ကွင်း

The Colosseum သားသတ်ကွင်းက ရောမမြို့မှာ နာမည်အကြီးဆုံး အထင်ကရအဆောက်အအုံပါ။ ရှေးခေတ်အမိုးပွင့် ကဇာတ်ရုံကြီးဖြစ်ကာ ပွဲကြည့်ပရိသတ်ပေါင်း ၈၀၀၀၀ အထိ ဝင်ဆန့်ပါတယ်။ အဲဒီမှာ ငွေဝယ်ကျွန်တွေ အချင်းချင်းသော်လည်းကောင်း သားရဲတိရစ္ဆာန်တွေနဲ့သော်လည်းကောင်း တိုက်ခိုက်ခိုင်းတဲ့ Gladiator တိုက်ပွဲတွေ ကျင်းပလေ့ရှိပါတယ်။ Colosseum အကြောင်း ပို့စ်သက်သက်တင်ပေးပါဦးမယ်။

🏛Pantheon ရိုမာန်ဘုရားကျောင်း

ရောမမြို့ရဲ့ အခြားထင်ရှားတဲ့ အဆောက်အအုံကတော့ Pantheon အမည်ရှိ ဧရာမရိုမာန်ဘုရားကျောင်းပါ။ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော်သက်တမ်းရှိကာ ယခုအခါ ကက်သိုလစ်ဘုရားကျောင်းအဖြစ် အသုံးပြုနေဆဲပါ။

🏛The Roman Forum

The Roman Forum ကတော့ ရှေးခေတ်ရောမမြို့လည်ရှိ အဓိက ရင်ပြင်ပါ။ မူလက ဈေးအဖြစ်အသုံးပြုခဲ့ကာ အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ ရင်ပြင်တဖြည်းဖြည်းကြီးလာပြီး အထက်လွှတ်တော်နဲ့ စေတန်ကျောင်းဆောင်လို အဆောက်အအုံတွေတောင် တည်ဆောက်လာခဲ့ကြပါတယ်။ ယခုအခါ Roman Forum က အဆောက်အအုံတွေက ပြိုကျပျက်စီးနေပေမဲ့ ပြပွဲတွေ၊ ဟောပြောပွဲတွေ ကျင်းပနေဆဲပါ။

⛲Trevi Fountain ရေပန်း

မြို့ထဲမှာရှိတဲ့ Trevi ရေပန်းထဲကို အနောက်ပြန်လှည့်ပြီး ရေပန်းထဲ အကြွေစေ့ပစ်ထည့်ကြပါတယ်။ ရေပန်းထဲ အကြွေတစ်စေ့ပစ်ရင် ရောမသို့ ပြန်လာရပြီး နှစ်စေ့နဲ့အထက်ပစ်ပါက ချစ်သူတွေ့မယ်ဆိုတဲ့ အယူရှိလို့ အကြွေစေ့တွေပစ်နေကြတာပါ။ ဘယ်လောက်တောင်လဲဆို ရေပန်းထဲ ပစ်ထည့်တဲ့အကြွေစေ့တွေပေါင်းရင် တစ်နှစ်ကို ယူရိုငွေ ၁.၃ သန်း တန်ဖိုးရှိတယ်တဲ့လေ။ အဲဒီငွေတွေကို လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ လှူဒါန်းပေးတယ်လို့ သိရပါတယ်။

🏪ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး ဈေးဝယ်စင်တာ

ရောမမြို့မှာ ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး ဈေးဝယ်စင်တာလည်း ရှိပါတယ်။ ၁၁၀ အေဒီက တည်ဆောက်ခဲ့တဲ့ Trajan’s Market မှာ အထပ် ၂ ထပ်၊ ဆိုင်ခန်းပေါင်း ၁၅၀ ခန်းရှိခဲ့တာတဲ့လေ။

အားလုံးပဲ ကျန်းမာရွှင်လန်းပြီး ဘဝအမောတွေ ပြေပါစေ..

ချစ်ခင်လျှက်

Nu Myat

ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ပထမဆုံးကျင့်သုံးခဲ့သည့် အာမေးနီးယား Armenia

ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ပထမဆုံးကျင့်သုံးခဲ့သည့် အာမေးနီးယား

Written and Photo by Dr. Nu Myat Theingi Oo


အာမေးနီးယားနိုင်ငံသည် ရှည်လျားသော သမိုင်းကြောင်း၊ လှပသောရှုခင်းများနှင့်ပြည့်စုံသည့် အာရှတိုက်အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံငယ်လေး ဖြစ်သည်။ အနောက်ဘက်တွင် တူရကီ၊ မြောက်ဘက်တွင် ဂျော်ဂျီယာ၊ တောင်ဘက်တွင် အီရန်၊ အရှေ့ဘက်တွင် အဇာဘိုင်ဂျန်၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် အဇာဘိုင်ဂျန်၏ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ Nakhchivan တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေပါသည်။

အာမေးနီးယားသည် ကော့ကေးဆပ်တောင်တန်းကြီး၏ တောင်ဘက်တွင်တည်ရှိကာ တောင်ထူထပ်သောနိုင်ငံဖြစ်သည်။ ပျမ်းမျှအမြင့်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပေ ၅၉၀၀ ဖြစ်ကာ မြေနိမ့်နိမ့်မရှိပါ။ တောင်ထူထပ်သောနိုင်ငံဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ ရှုခင်းအမျိုးမျိုးနှင့် အသေးစား ရာသီဥတုအမျိုးမျိုးကို ဖန်တီးပေးနေသည်။ နိုင်ငံ၏အကျယ်အဝန်းမှာမူ ၁၁၄၈၄ စတုရန်းမိုင်သာ ကျယ်ဝန်းပါသည်။
အာမေးနီးယားသည် လူမျိုးစုတစ်စုတည်းဖြင့်သာ ဖွဲ့စည်းထားသည့် နိုင်ငံအနည်းငယ်အနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ လူဦးရေ၏ ၃% မှလွဲ၍ ကျန်လူဦးရေသည် အာမေးနီးယန်းလူမျိုးများဖြစ်သည်။ အာမေးနီးယားတွင် လူဦးရေပေါင်း ၃ သန်းရှိပြီး လက်ရှိတွင် နိုင်ငံတွင်းနေထိုင်သော အာမေးနီးယန်း လူမျိုးများထက် ပြင်ပသို့သွားရောက်နေထိုင်သူများ ပိုများပါသည်။ ၁၉၁၅ ခုနှစ် အာမေးနီးယား လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုတွင် အားမေးနီးယားလူမျိုး တစ်သန်းကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီးနောက် ပထမကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် လူအများအပြားသည် နိုင်ငံတွင်းမှ ထွက်ပြေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အာမေးနီးယားလူမျိုးများသည် ချောမောလှပကာ ဆွဲဆောင်မှုရှိကြပြီး ကမ္ဘာကျော် ကာဒစ်ရှန်ညီအစ်မများသည် အာမေနီးယန်းသွေးနှောများဖြစ်ကြသည်။


အာမေးနီးယားသည် နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာ တည်ရှိခဲ့သည့် သက်တမ်းအရင့်ဆုံး ရှေးဟောင်းနိုင်ငံများအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ အာမေးနီးယားတွင် တွေ့ရှိခဲ့သည့် ကမ္ဘာ့သက်တမ်းအရင့်ဆုံး သားရေဖိနပ်သည် ဘီစီ ၃၅၀၀ ကတည်းက ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ အာမေးနီးယားသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ပထမဆုံးကျင့်သုံးခဲ့သောနိုင်ငံဖြစ်ပြီး ယနေ့ထိတိုင် ခရစ်ယာန်နိုင်ငံဖြစ်ဆဲဖြစ်သည်။ အေဒီ ၃၀၁ တွင် အာမေးနီးယား၌ ခရစ်ယာန်ဘာသာကို နိုင်ငံဘာသာအဖြစ် ပထမဆုံးသတ်မှတ်ခဲ့သည်။


ထောင်စုနှစ်များစွာသက်တမ်းရှိ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများမှသည် ပြိုလဲနေသော ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများအထိ အာမေးနီးယားတွင် ခရစ်ယာန်ဘာသာ ဝတ်ပြုပူဇော်ရာ ကျောင်းပေါင်းများစွာ ရှိပါသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း “ဘုရားကျောင်းများရှိရာမြေ” ဟုခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ ဘုရားကျောင်းများ အားလုံးသည် ခမ်းနားလှပလှပြီး ထိုဘုရားကျောင်းများအနက် ၉ ရာစုက ဆောက်ထားသည့် Tatev ဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ လှပသည့်ရှုမျှော်ခင်းများ ဝန်းရံထားသည့် ရှေးဟောင်းအဆောက်အဦး တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုဘုန်းကြီးကျောင်းနှင့် Halizor ရွာကို ဆက်သွယ်ထားသည့် ကောင်းကင်ရထားလမ်းသည် ကမ္ဘာ့အရှည်ဆုံး တစ်ဆက်တည်းသွားသော ကောင်းကင်ရထားလုံး အဖြစ် ဂင်းနစ်စံချိန်ချိုးထားပါသည်။


အာမေးနီးယားတွင် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာသုံးခုရှိပြီး ယင်းတို့မှာ Geghard ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း၊ Sanahin နှင့် Haghpat ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများနှင့် ကမ္ဘာ့သက်တမ်းအရှည်ဆုံး ဘုရားကျောင်း တစ်ခုဖြစ်သည့် Echmiadzin ဘုရားကျောင်း တို့ဖြစ်သည်။ အာမေးနီးယား၏ အမျိုးသားသင်္ကေတတစ်ခုဖြစ်ပြီး မြင့်မြတ်သည်ဟု ယူမှတ်ကြသည့် တူရကီနိုင်ငံရှိ အာရာရက်တောင်ရှုခင်းကိုကောင်းစွာ လှမ်းမြင်နိုင်သည့် Khor Virap ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းနှင့် Zvartnots ဘုရားကျောင်း၊ Garni ဘုရားကျောင်းနှင့် Noravnak ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတို့မှာလည်း ထင်ရှားသည်။ အာမေးနီးယားတွင် ယူနက်စကို ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်အဖြစ် စာရင်းသွင်းခံခဲ့ရသည့် အစားအစာလည်းရှိကာ အာမေးနီးယား ရိုးရာအစားအစာဖြစ်သည့် Lavash ပေါင်မုန့်အပြားဖြစ်ပါသည်။


အာမေးနီးယားတွင် ဆာဗန်အမည်ရှိ ရေကန်ကြီးက နိုင်ငံ၏ ၆ ပုံတစ်ပုံခန့်ကိုနေရာယူထားပါသည်။ စိမ်းပြာကြည်လင်နေသော ရေပြင်၊ ကမ်းခြေကဲ့သို့ဖြစ်နေသော မြစ်ကမ်းတို့ကြောင့် အာမေးနီးယားလို ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံအတွက် ပင်လယ်သဖွယ်ဖြစ်နေကာ အပန်းဖြေသူများနှင့် စည်ကားလျှက်ရှိပါသည်။ တောင်များသည့် အာမေးနီးယားတွင် နှင်းလျှောစီးစခန်းများရှိပြီး နာမည်အကျော်ဆုံးမှာ Tsakhkadzor နှင်းလျှောစီးအပန်းဖြေစခန်းဖြစ်သည်။ Dilijin အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ Aragats တောင်၊ Arpi ရေကန်၊ Shaki ရေတံခွန်တို့မှာ အာမေးနီးယားရှိ ထင်ရှားသည့် သဘာဝအလှတရားတချို့ဖြစ်သည်။


အာမေးနီးယား၏မြို့တော်မှာ ယာရာဗန် (Yeravan) မြို့ဖြစ်ကာ ကမ္ဘာ့သက်တမ်းအရှည်ဆုံး မြို့ကြီးများအနက် တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ မြို့ထဲ အဆောက်အအုံအတော်များများက ပန်းရောင်သန်းသဖြင့် “ပန်းရောင်မြို့တော်”ဟုလည်း ရည်ညွှန်းကြပါသည်။ ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံများစွာရှိသည့် ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ Gyumri၊ ရေပူစမ်းများစွာရှိသည့် Spa မြို့ Jermuk၊ အရသာရှိသည့်ဝိုင်များစွာ ထုတ်လုပ်ရာ Areni ရွာ၊ သက်တမ်းနှစ်ပေါင်း ၁၆၀၀ ရှိ အာမေးနီးယားအက္ခရာ အမှတ်တရအဖြစ် ဖန်တီးထားသော အာမေးနီးယားအက္ခရာပုံသဏ္ဏာန်ရုပ်တုများ၊ Amberd ခံတပ်ကြီး၊ ဗြိတိန်နိုင်ငံရှိ Stonehenge ကဲ့သို့ ကျောက်တုံးပေါင်း ၂၂၃ ခုကို စက်ဝိုင်းသဏ္ဏာန်ထောင်ထားသည့် Karahunj Observatory တို့မှာ အာမေးနီးယားရောက် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များ သွားရောက်လည်ပတ်လေ့ရှိသည့်နေရာများဖြစ်ကြသည်။

ဒေါက်တာနုမြတ်သိင်္ဂီဦး

ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံး ရဲတိုက်နိုင်ငံငယ်လေး လူဇင်ဘတ် (Luxembourg)

 

ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံး ရဲတိုက်နိုင်ငံငယ်လေး လူဇင်ဘတ်

Dr.Nu Myat Theingi Oo 

လူဇင်ဘတ်(Luxembourg) နိုင်ငံက ဥရောပက နိုင်ငံငယ်လေးဖြစ်ပေမဲ့ အထင်သေးလို့မရပါဘူး။ နိုင်ငံလေးသေးပေမဲ့ ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံးနိုင်ငံထဲမှာပါနေပါတယ်။ ဒီနိုင်ငံငယ်လေးကို 2019 နှစ်က ဥရောပနိုင်ငံတွေ သွားလည်ရင်း ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံမြို့တော် ဘရက်ဆဲလ်(စ်) (Brussels)ကနေ နေ့ချင်းပြန်ခရီး သွားဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီ Day Trip က အသွားအပြန် ၁၁ နာရီလောက်ကြာပြီး Brussels ကနေ လူဇင်ဘတ်မြို့တော် အပြင် လမ်းမှာလည်း ဘယ်လ်ဂျီယမ် နယ်မြို့လေးတစ်မြို့ဖြစ်တဲ့ ဒီးနန့်(Dinant) မြို့လေးကိုပါ ဝင်ပေးပါတယ်။

2019_10_20_20_20_IMG_1505

ဘယ်မှာရှိတာလဲ
ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံလေး လူဇင်ဘတ် (Luxembourg)က ဥရောပအနောက်ပိုင်းမှာရှိပြီးတော့ အနောက်နဲ့မြောက်ဘက်မှာ ဘယ်(လ်)ဂျီယမ်၊ အရှေ့ဘက်မှာ ဂျာမနီ၊ တောင်ဘက်မှာ ပြင်သစ်တို့နဲ့ နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေပါတယ်။
လူဇင်ဘတ်မြို့တော်ကို Belgiumနိုင်ငံ Brussels မြို့ကနေ ၂နာရီကျော်ကျော်၊ ဂျာမနီနိုင်ငံ Frankfurt မြို့ကနေ ၂နာရီခွဲကျော်နဲ့ ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပဲရစ်မြို့ကနေဆိုရင် ၃နာရီကျော်မောင်းရုံနဲ့ ရောက်ပါတယ်။

2019_10_20_20_09_IMG_1477

ဘာသာစကား ၄-၅မျိုးပြောတတ်တဲ့နိုင်ငံ
နိုင်ငံရဲ့ ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ ဘာသာစကားတွေက အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေနဲ့ ရောယှက်နေကာ အထူးသဖြင့် ပြင်သစ်နဲ့ ဂျာမနီတို့ရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုကို ခံရပါတယ်။ ဒါကြောင့် လူဇင်ဘတ်မှာ ရုံးသုံးဘာသာစကား (၃)မျိုးတောင်ရှိပါတယ်။ သူတို့ကိုယ်ပိုင် လူဇင်ဘတ်ဘာသာ၊ ဂျာမာန်ဘာသာ၊ ပြင်သစ်ဘာသာစတဲ့ ဘာသာစကားသုံးမျိုးအပြင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ (သို့) ဒတ်(ချ်) ဘာသာတွေပါပြောတတ်တော့ နိုင်ငံသားတိုင်းလိုလို ဘာသာစကား ၄-၅မျိုးလောက်ပြောတတ်ကြပါတယ်။ ကျောင်းတွေမှာဆိုလည်း မူကြိုကျောင်းတွေမှာ လူဇင်ဘတ်ဘာသာစကားနဲ့သင်ပြီး Primary ကျောင်းမှာ ဂျာမာန်ဘာသာနဲ့သင်ကာ Secondary ကျောင်းမှာ ပြင်သစ်ဘာသာနဲ့သင်ပါတယ်။

လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံလေးကတော်တော်သေးပါတယ်။ အကျယ်အဝန်း စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၁၆၀၀ ကျော်ပဲလို့ ကမ္ဘာမှာ ၂၀မြောက် အသေးဆုံးနိုင်ငံပါ။ နိုင်ငံကသေးရတဲ့အထဲ သုံးပုံတစ်ပုံက တောတွေဆိုတော့ လူဦးရေလည်း နည်းပါတယ်။ တစ်နိုင်ငံလုံးရဲ့ လူဦးရေက ၆သိန်းကျော်ပဲရှိတော့ ရန်ကုန်မြို့လူဦးရေရဲ့ ၁၀ ပုံ တစ်ပုံပဲရှိပါတယ်။ အဲ့ဒီထဲကမှ တစ်ဝက်လောက်က တစ်ခြားနိုင်ငံကနေလာအလုပ်လုပ်တဲ့ လူမျိုးခြားတွေပါ။ လူမျိုးပေါင်း ၁၇၀လောက် အလုပ်လာလုပ်ကြပြီး ပေါ်တူဂီလူမျိုးတွေက အများဆုံးဖြစ်ကာ လူဦးရေရဲ့ ၁၅ရာခိုင်နှုန်းကျော်တောင်ရှိပါတယ်။ လစာကောင်းတော့လည်း အလုပ်လာလုပ်သူတွေများတာပေါ့။ ဥရောပမှာ လူမျိုးခြားတွေ အလုပ်လုပ်တဲ့ ရာခိုင်နှုန်း အများဆုံးနိုင်ငံပါတဲ့လေ။

2019_10_20_21_48_IMG_2173

ချမ်းသာတဲ့နိုင်ငံ
လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံက နိုင်ငံသေးငယ်ပေမဲ့ ချမ်းသာပါတယ်။ လူတစ်ယောက်ချင်းစီရဲ့ GDP at Normina Values အရဆိုရင် ၂၀၁၉ခုနှစ်မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၁၃၁၉၆ ဒေါ်လာရှိလို့ ကမ္ဘာမှာထိပ်ဆုံးကနေရာယူထားပြီး လူတစ်ယောက်ချင်းစီရဲ့ ဝယ်လိုအား GDP အရ ဆိုရင်တော့ ကာတာနိုင်ငံနဲ့ မကာအိုပြီးရင် ကမ္ဘာ့တတိယအချမ်းသာဆုံးလို့ပြောကြတယ်။ နိုင်ငံရဲ့ အဓိကစီးပွားရေးက ဘဏ်လုပ်ငန်းနဲ့ စတီးလုပ်ငန်းပါ။

လစာကောင်းတဲ့နိုင်ငံ
ဥရောပမှာ အနိမ့်ဆုံးလစာ အများဆုံးရတဲ့နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာမှာဆိုရင် ဒုတိယအများဆုံးပါ။ နိုင်ငံတွင်းနေထိုင်သူတို့ရဲ့ အနိမ့်ဆုံးလစာက ယူရို ၂၀၀၀ ဝန်းကျင်ရှိလို့ မြန်မာငွေကျပ် သိန်း ၃၀ ဝန်းကျင်လောက်ရပါတယ်။ လစာကောင်းသလို ဥရောပတခွင်မှာ အလုပ်လက်မဲ့ဦးရေ အနည်းဆုံးနိုင်ငံလည်းပဲ ဖြစ်လို့နေပါတယ်။

2019_10_20_19_49_IMG_1494

Safe ဖြစ်တဲ့ နိုင်ငံ
အကုန်လုံးက ချမ်းသာကြတော့ လုံခြုံမှုအရှိဆုံး နိုင်ငံတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ရဲပေါင်း ထောင်ကျော်သာရှိပြီး ရဲစခန်းကလည်း နှစ်ခုသာရှိပါတယ်။

ကားအများကြီးပိုင်တဲ့ နိုင်ငံ
ကမ္ဘာပေါ်မှာ ကားအများဆုံးပိုင်နှုန်းရှိတဲ့နိုင်ငံတွေထဲက တစ်နိုင်ငံလည်းပဲဖြစ်ပါတယ်။ လူအယောက်တစ်ထောင်မှာ ကား ၆၇၀စီးလောက်ပိုင်ပါတယ်။

2019_10_20_23_00_IMG_2185

ကမ္ဘာ့ပဉ္စမအကောင်းဆုံး Passport
၂၀၂၀ခုနှစ်မှာ လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံသားတွေအနေနဲ့ နိုင်ငံပေါင်း ၁၈၇နိုင်ငံကို ဗီဇာမလို (သို့) ဆိုက်ရောက်ဗီဇာနဲ့ ဝင်ရောက်နိုင်တာကြောင့် လူဇင်ဘတ်ပတ်(စ်)ပို့က ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံး Passport ထဲပါနေတာပါ။

Grand Duchy နိုင်ငံ
လူဇင်ဘတ်က ကမ္ဘာပေါ်မှာတစ်ခုတည်းသော Grand Duchy နိုင်ငံပါ။ Grand Duchy က ဘာလဲဆိုတော့ ဘုရင်၊ ဘုရင်မတွေအစား သူကောင်းမျိုးနွယ်တွေက အုပ်ချုပ်တဲ့စနစ်ပါ။ အရင်တုန်းက တချို့နိုင်ငံတွေမှာလည်း ဒီလိုအုပ်ချုပ်တဲ့စနစ်ရှိခဲ့ပေမဲ့ လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံတစ်ခုထဲမှာသာ အခုချိန်ထိကျင့်သုံးဆဲဖြစ်နေတာပါ။

2019_10_20_22_14_IMG_2182

ရဲတိုက်နိုင်ငံ
ခေတ်အဆက်ဆက်က လူချမ်းသာတွေနေထိုင်ခဲ့တဲ့ လူဇင်ဘတ်မှာ ခမ်းနားတဲ့ ရဲတိုက်တွေလည်း အများကြီးရှိလို့နေပါတယ်။ လူဇင်ဘတ်ဆိုတဲ့နာမည်ကိုက “ရဲတိုက်လေး” လို့ အဓိပါယ်ရနေတာပါ။ လူဇင်ဘတ်တစ်မြို့ထဲမှာတင်ရဲတိုက်ပေါင်း ၁၀၀ ကျော်ရှိခဲ့တာပါ။ အခုခေတ်မှာတော့ ရဲတိုက်(၇၅)ခုက မပျက်စီးပဲ ကျန်ရှိနေပါသေးတယ်။ ရဲတိုက်(၇)ခုကို တစ်စုတစည်းထဲတွေ့နိုင်တဲ့ ရဲတိုက်(၇)တိုက်တောင်ကြားဆိုတဲ့နေရာလည်းရှိပါသေးတယ်။

ကမ္ဘာ့အရှည်ဆုံးဝိုင်စာရင်းရှိတဲ့နိုင်ငံ
ကမ္ဘာ့အရှည်ဆုံးဝိုင်စာရင်းရှိတဲ့ စားသောက်ဆိုင်က လူဇင်ဘတ်မြို့မှာရှိနေပါတယ်။ Chiggeri စားသောက်ဆိုင်မှာ ဝိုင်အမျိုးအစားပေါင်း ၁၇၄၆မျိုးနဲ့ ၂၀၀၉ခုနှစ်မှာ ဂင်းနစ်စံချိန်တင်ခဲ့ပါတယ်။

2019_10_20_20_09_IMG_1477

လူဇင်ဘတ်မြို့တော်
လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံမှာ မြို့ပေါင်း (၁၂)မြို့ရှိပြီး နုမြတ်တို့ရောက်ခဲ့တဲ့ မြို့တော် လူဇင်ဘတ်မြို့ (Luxembourg City) က ယူနက်စကိုက ကမ္ဘာ့ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားတဲ့မြို့ပါ။ မြို့ထဲမှာရှိတဲ့ ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံတွေ၊ ရဲတိုက်တွေနဲ့အတူ မ္ဘာ့အမွေအနှစ်မြို့တော်အဖြစ်အသိအမှတ်ပြုခံရတာပါ။ ဥရောပရဲ့ အလှဆုံးလသာဆောင်ကလည်း လူဇင်ဘတ်မှာရှိပါတယ်။ Corniche ဆိုတဲ့ လသာဆောင်ကနေ လူဇင်ဘတ်တစ်မြို့လုံးကို အမြင့်ပေ ၁၀၀ကျော်ကနေလှမ်းမြင်ရတာကြောင့်ပါ။

2019_10_20_23_28_IMG_2180
မြို့အောက်မှာ ကျောက်သားထုတစ်ခုထဲကို ထွင်းဖောက်ထားတဲ့ ၁၀မိုင်ခွဲအရှည်ရှိ မြေအောက်ဥမင်လှိုဏ်ခေါင်းရှိပါတယ်။ တချို့အပိုင်းတွေမှာဆို ပေပေါင်း ၁၃၀ကျော်တောင်နက်ပါတယ်။ Casemates လို့ခေါ်ပြီး ၁၇ရာစု-၁၈ရာစုလောက်က မြို့ကို ကာကွယ်ဖို့ခံတပ်အနေနဲ့ ဖောက်ထားတာပါ။ လူအယောက် ၃၅၀၀၀ ဆန့်ပြီး ကမ္ဘာစစ်တုန်းက ဗုံးခိုရာအဖြစ်အသုံးပြုခဲ့ကြပါတယ်။ အခုခေတ်မှာတော့ ဒီဥမင်လှိုဏ်ခေါင်းတွေကို အများပြည်သူလေ့လာခွင့်ပြုထားပြီး ယူနက်စကိုကမ္ဘ့အမွေအနှစ်နေရာအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံထားရပါတယ်။

လူဇင်ဘတ်မြို့ရဲ့ အိမ်တိုင်းလိုလိုကလည်း အရောင်နုနု ဖျော့ဖျော့လေးတွေသာ သုတ်ထားပါတယ်။ ကျောက်စရစ်ခင်းတဲ့ လမ်းကြားလေးတွေ ဘေးတစ်ဖက်စီမှာ အရောင်နုအိမ်လေးတွေနဲ့ဆိုတော့ ဓာတ်ပုံလှလှရိုက်လိုသူတွေအကြိုက်ပေါ့။
လူဇင်ဘတ်မြို့ထဲမှာ ဘယ်နေရာပဲဖြစ်ဖြစ် စက်ဘီးကို မိနစ် (၃၀) အခမဲ့ပေးစီးပါတယ်။

ပုံပြင်ထဲရောက်သွားသလို ခံစားခဲ့ရသော Estonia မြို့တော် Tallinn မြို့ဟောင်းကြီး

ပုံပြင်ထဲရောက်သွားသလို ခံစားခဲ့ရသော

Estonia မြို့တော် Tallinn မြို့ဟောင်းကြီး


ဒေါက်တာနုမြတ်သိင်္ဂီဦး

ဥရောပတိုက်မြောက်ပိုင်းမှာရှိတဲ့ အက်(စ်)တိုးနီးယား(Estonia) နိုင်ငံဟာ ဆိုဗီယက်ယူနီယံကနေကွဲထွက်လာတဲ့နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ကုန်းမြေမကြီးအပြင် ဘယ်(လ်)တစ်ပင်လယ်(Baltic Sea) ထဲမှာလည်း နိုင်ငံပိုင်ကျွန်းတွေရှိနေပါတယ်။ မြောက်ဘက်မှာ ဖင်လန်၊ အနောက်ဘက်မှာ ဆွီဒင်၊ တောင်ဘက်မှာ လက်(သ်)ဗီးယားနဲ့ အရှေ့ဘက်မှာ ရုရှားနိုင်ငံတို့နဲ့ နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေပါတယ်။ အက်(စ်)တိုးနီးယားနိုင်ငံရဲ့ မြို့တော်နဲ့ အကြီးဆုံးမြို့ တယ်လင်း(Tallinn)က နိုင်ငံရဲ့ အနောက်မြောက်ပိုင်းမှာရှိပြီး ဘယ်(လ်)တစ်ပင်လယ်ပေါ်မေးတင်နေတဲ့ ကမ်းခြေမြို့ဖြစ်တာကြောင့် နွေရာသီဆိုရင် ကမ်းခြေတွေမှာ အနားယူအပန်းဖြေသူတွေနဲ့ စည်ကားနေပါတယ်။ ဆောင်းတွင်းမှာဆိုရင်လည်း နှင်းတွေဖုံးနေတဲ့ ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံလေးတွေနဲ့ မြို့ဟောင်းကြီးက ပုံပြင်တွေထဲ ရောက်နေသလို ခံစားစေရမှာပါ။


စာရေးသူတို့ ဇန်နဝါရီလတုန်းက တယ်(လ်)လင်းမြို့ကိုသွားရောက်ကာ မြို့ရဲ့ ဆောင်းရာသီအလှကို ခံစားခဲ့ပါတယ်။ ဖင်လန်နိုင်ငံ(Finland) သွားလည်ရင်းနဲ့ ဖင်လန်ကနေ အက်(စ်)တိုးနီးယား(Estonia) နိုင်ငံကို နေ့ချင်းပြန်သွားခဲ့တာပါ။ အက်(စ်)တိုးနီးယားနိုင်ငံရဲ့ မြို့တော် တယ်လင်း(Tallinn) က ဖင်လန်နိုင်ငံရဲ့ တောင်ပိုင်းမှာ ရှိတာကြောင့် ဖင်လန်နိုင်ငံမြို့တော် ဟယ်ဆင်ကီမြို့(Helsinki)ကနေ နိုင်ငံကူးသင်္ဘောနဲ့ သွားနိုင်ပါတယ်။ နှစ်နိုင်ငံကြားပြေးဆွဲနေတဲ့ သင်္ဘောလိုင်းပေါင်း သုံးလိုင်းရှိပြီး သင်္ဘောစီးချိန်က ၂နာရီကျော်ပဲကြာပါတယ်။


လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်၈၀၀ကျော်ကတည်းက တည်ထောင်ခဲ့တဲ့ တယ်(လ်)လင်းမြို့ကို နဂိုက Reveal ဆိုတဲ့ အမည်နဲ့ပဲသိခဲ့ကြတာပါ။ ၁၃ရာစုကနေ ၁၉၁၈ခုနှစ်မတိုင်ခင်က လွတ်လပ်ရေးမရခင်အထိ Reveal ဆိုတဲ့ ဂျာမန်အမည်သုံးခဲ့ကြပြီး လွတ်လပ်ရေးရပြီး နောက်ပိုင်းမှသာ တယ်(လ်)လင်းဆိုတဲ့ အမည်ကိုပြောင်းခဲ့ကြတာပါ။ တယ်(လ်)လင်းမြို့မှာ အက်စတိုးနီးယားနိုင်ငံရဲ့ အမြင့်ဆုံးအဆောက်အအုံရှိဖြစ်တဲ့ Teletorn ရုပ်မြင်သံကြားတာဝါရှိပြီး တာဝါပေါ်ကနေ တစ်မြို့လုံးကို လှမ်းမြင်နိုင်ပါတယ်။ မြူကင်းစင်တဲ့နေ့တွေမှာဆို ဖင်လန်နိုင်ငံရဲ့ ကမ်းရိုးတန်းကိုတောင် လှမ်းမြင်ရနိုင်ပါတယ်။


တယ်(လ်)လင်းမြို့ကို ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်တွေ လာရောက်ကြတဲ့ အကြောင်းပြချက်တစ်ခုကတော့ မြို့လည်မှာရှိတဲ့အလယ်ပိုင်းခေတ်မြို့ဟောင်းကြီးကြောင့်ပါ။ ရဲတိုက်တွေ၊ ခံတပ်တွေ၊ မျှော်စင်တွေနဲ့ ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံတွေ ပြည့်နေတဲ့ မြို့ဟောင်းကြီးက လေ့လာစရာတွေများလွန်းတာကြောင့် လဟာပြင်ပြတိုက်ကြီးလိုပါပဲ။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မှာ ဗုံးဒဏ်တွေခံခဲ့ရပေမဲ့ ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံတွေရှိနေဆဲဖြစ်လို့ ဥရောပမှာ အကောင်းဆုံးထိန်းသိမ်းထားနိုင်တဲ့ အလယ်ခေတ်မြို့တော်ကြီးအပြင် ယူနက်စကိုကနေ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာအဖြစ်လည်း အသိအမှတ်ပြုထားပါတယ်။


မြို့ဟောင်းကြီးမှာ ၁၄ရာစုနှစ် အလယ်ခေတ်ကခံတပ်ကြီးကို လူကြိုက်များပါတယ်။ မူလက အရှည် ၁မိုင်ခွဲ အမြင့် ၅၂ပေခွဲနဲ့ အထူ၁၀ပေနီးပါးရှိတဲ့ ခံတပ်ကြီးမှာ မျှော်စင်ကြီးတွေ ၄၆ခုတောင်ရှိပါတယ်။ အခုလက်ရှိမှာတော့ ခံတပ်ကြီးက ၁မိုင်ကျော်အရှည်သာ ကျန်တော့ပြီး မျှော်စင်လည်း အခု၂၀သာ အကောင်းအတိုင်းကျန်နေပါတော့တယ်။ ကမ္ဘာလှည့်ဧည့်သည်တွေအနေနဲ့ တချို့မျှော်စင်ပေါ်တောင် တက်ကြည့်လို့ရပါတယ်။ မြို့ဟောင်းအောက်မှာတော့ ၁၇ရာစုက မြေအောက်ဥမင်တွေရှိနေပါတယ်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တုန်းက ဗုံးခိုရာအဖြစ်အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး ၂၀၁၀ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမှ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်တွေကို ဝင်ရောက်လေ့လာခွင့်ပြုလိုက်တာပါ။


မြို့ဟောင်းကြီးမှာ ကျောက်စရစ်ခင်းတဲ့လမ်းကြိုလမ်းကြားလေးတွေထဲ လျှောက်သွားရတာ ရှေးခေတ်ပြန်ရောက်သွားသလိုလို ပုံပြင်တွေထဲ ပြန်ရောက်သွားသလိုလိုပါ။ အိမ်လေးတွေ အဆောက်အအုံတွေသာမက ကော်ဖီဆိုင်လေးတွေ ဘားတွေကလည်း ရှေးခေတ်အပြင်အဆင်တွေနဲ့ပါ။ မြို့ဟောင်းမှာ မြို့လည်ရင်ပြင်၊ မြို့တော်ခန်းမ၊ လွှတ်တော်အဆောက်အအုံ၊ Aleksander Nevsky ဘုရားကျောင်း၊ Kadriorg ပန်းခြံနှင့်နန်းတော်၊ Toompea ရဲတိုက်နဲ့ တခြားနေရာတွေ သွားရောက်လေ့လာနိုင်ပါတယ်။ မြို့ဟောင်းကို အပေါ်စီးကနေမြင်ရနိုင်တဲ့ Toompea တောင်ကုန်းပေါ်က Viewing Platform တွေကိုတော့ မဖြစ်မနေ သွားသင့်ပါတယ်။

ရေပူစမ်းမြို့တော် Budapest

ရေပူစမ်းမြို့တော် Budapest


ဒေါက်တာနုမြတ်သိင်္ဂ ီဦး


ဒန်ညု(Danube)မြစ်ကမ်းဘေးက တောင်ကုန်းလေးပေါ်မှာ ရဲတိုက်ကြီးတွေနဲ့ သိပ်လှတဲ့ ဘူဒါပက်စ် (Budapest) မြို့က ဥရောပအလယ်ပိုင်းရှိ ဟန်ဂေရီ (Hungary) နိုင်ငံရဲ့မြို့တော်ပဲဖြစ်ပါတယ်။ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၂၀၃စတုရန်းမိုင်ရှိကာ လူဦးရေ ၁.၈သန်းနီးပါးရှိပြီး ဟန်ဂေရီရဲ့ လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးမြို့လည်းဖြစ်ပါတယ်။ ဟန်ဂေရီနိုင်ငံလူဦးရေရဲ့ ၅ပုံတစ်ပုံက ဘူဒါပက်စ်မှာနေထိုင်ကြပါတယ်။
တကယ်တမ်းတော့ ဘူဒါပက်စ်ဆိုတာ ဘူဒါနဲ့ ပက်စ်ဆိုတဲ့ နှစ်မြို့ကိုပေါင်းခေါ်ထားတာပါ။ ဒီနှစ်မြို့အပြင် အိုဘူဒါ (Obuda)ဆိုတဲ့မြို့ပါ သုံးမြို့ပေါင်းပြီး ၁၈၇၃ခုနှစ်က ဘူဒါပက်စ်ဆိုတဲ့မြို့အဖြစ်အမည်မှည့်ခေါ်ကာ ဟန်ဂေရီနိုင်ငံရဲ့မြို့တော်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြတာပါ။ ဘူဒါက ဒန်ညုမြစ်ရဲ့အနောက်ဘက်တောင်ပေါ်မှာရှိပြီး သမိုင်းဝင်အဆောက်အအုံတွေများကာ ပက်စ်ကတော့ မြစ်အရှေ့ဘက် မြေပြန့်ဒေသမှာရှိပြီး ခေတ်မီအဆောက်အအုံတွေများပါတယ်။


ဘူဒါပက်စ် မြို့ရဲ့ ထူးခြားတဲ့အချက်က မြို့အောက်မှာ မြေအောက်လှိုဏ်ဂူပေါင်း ၂၀၀ကျော်တောင်ရှိနေတာပါ။ ဒါဟာ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး မြေအောက်ရေပူစမ်းဂူစနစ်လည်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ မြေအောက်လှိုဏ်ဂူအများစုက အန္တရာယ်မရှိလို့ အများသူငါလေ့လာနိုင်အောင် ဖွင့်ပေးထားပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ စိတ်ဝင်စားစရာအကောင်းဆုံးကတော့ မြို့ဟောင်းဘက်ရှိ ရဲတိုက်တောင်ကုန်းအောက်မှာရှိတဲ့ မြေအောက်လှိုဏ်ခေါင်းဝင်္ကပါပါ။ ၆မိုင်အရှည်ရှိတဲ့ Budavari Labirintus ဝင်္ကပါက သမိုင်းတလျှောက်မှာ အရေးပါခဲ့ပါတယ်။ ကျောက်ခေတ်က ကျောက်ခေတ်လူသားတွေခိုအောင်းရာ၊ အလယ်ပိုင်းခေတ်က အကျဉ်းထောင်၊ ပထမကမ္ဘာစစ်က ဗုံးခိုကျင်းနဲ့ စစ်ဆေးရုံ၊ မျက်မှောက်ခေတ်မှာတော့ ပြတိုက်အဖြစ် အမျိုးမျိုး အသုံးပြုခဲ့ကြတာပါ။ ဥရောပအကြီးဆုံး မြေအောက်ရေအိုင်ကလည်း ဘူဒါပက်စ် ရှိ ဂဲလတ် (Gellert)တောင်ကုန်းအောက်မှာရှိပါတယ်။


ဟန်ဂေရီနိုင်ငံမှာ သဘာဝရေပူစမ်းထွက်ရာနေရာတွေ အများကြီးရှိပြီး ဘူဒါပက်စ် မှာ ရေပူစမ်းစိမ်တဲ့နေရာတွေ အများကြီးရှိလို့ ရေပူစမ်းမြို့တော်(City of Baths) လို့ခေါ်ကြပါတယ်။ ရေပူစမ်းစိမ်တဲ့ ရေချိုးအိမ်တွေကို အဆောက်အအုံတွေနဲ့ ခမ်းခမ်းနားနားကြီး တည်ဆောက်ထားပြီး နွေရာသီဆို DJ တွေဖိတ်ခေါ်ကာ ပါတီတွေတောင် ကျင်းပကြတာပါ။ ရေပူစမ်းတွေမှာ ပါဝင်တဲ့ သတ္တုဓာတ်အချိုးအစားတွေကလည်း တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ကွဲပြားနေပါတယ်။ ဘူဒါပက်စ် ရောက်ရင် ဥရောပရဲ့အကြီးဆုံး ရေချိုးကန် Szechenyi Medicinal Bath ကို သွားပြီး ရေပူစမ်း စိမ်ဖြစ်အောင်စိမ်သင့်ပါတယ်။


ဘူဒါပက်စ် က ဥရောပမှာ ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ သမိုင်းအမွေအနှစ်အရ အရေးပါသလို ယူနက်စကိုက အသိအမှတ်ပြုထားတဲ့ ကမ္ဘာ့အမွေအနစ်နေရာတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ ဒါညုမြစ်၊ သူရဲကောင်းများရင်ပြင်၊ ဘူဒါရဲတိုက်နဲ့ အခြားအဆောက်အအုံတွေအပြင် အခြားလည်ပတ်လေ့လာစရာနေရာတွေ များစွာပြည့်နှက်နေလို့ ကမ္ဘာ့အလှဆုံးမြို့တွေထဲ တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်နေပါတယ်။ အရှေ့ပိုင်းရဲ့ ပဲရစ်မြို့လို့တောင် တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြပါတယ်။


မြို့ထဲမှာ ရှေးဟောင်းနဲ့ခေတ်မီအဆောက်အအုံတွေရောနေပေမဲ့ မိုးမျှော်တိုက်တွေမတွေ့ရနိုင်ပါဘူး။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဟန်ဂေရီနိုင်ငံစတည်ထောင်တဲ့ ၈၉၆ ခုနှစ်ကို အစွဲပြုပြီး ဘယ်အဆောက်အအုံမှ ၉၆မီတာထက်အမြင့်မဆောက်ရတာကြောင့်ပါ။ အမြင့်ဆုံးအဆောက်အအုံတွေက Szent Istvan ဘုရားကျောင်းနဲ့ဟန်ဂေရီလွှတ်တော်အဆောက်အအုံတို့ဖြစ်ပြီး နှစ်ခုလုံးရဲ့ အမြင်က ၉၆မီတာပဲဖြစ်ပါတယ်။


ဘူဒါပက်စ် မှာ ကမ္ဘာ့တတိယအကြီးဆုံး လွှတ်တော်အဆောက်အအုံနဲ့ ကမ္ဘာ့ဒုတိယအကြီးဆုံးရဟူဒီဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီး ရှိပါတယ်။ မြို့ထဲက တိရစ္ဆာန်ရုံက ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး တိရစ္ဆာန်ရုံတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၈၆၅ခုနှစ်ကစဖွင့်ခဲ့တာပါ။ ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး မြေအောက်ရထားလိုင်းတွေထဲက တစ်ခုလည်း ဘူဒါပက်စ် မှာရှိနေပါတယ်။ ၁၈၉၆ခုနှစ် ဘူဒါပက်စ်မြို့သက်တမ်း နှစ် ၁၀၀၀ ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အနေနဲ့ စတင်ပြေးဆွဲခဲ့တာပါ။

ခရစ္စမတ်ဘိုးဘိုးကြီးရဲ့ ဇာတိမြို့လေး Rovaniemi

ခရစ္စမတ်ဘိုးဘိုးကြီးရဲ့ ဇာတိမြို့လေး

Rovaniemi


ပုံပြင်တွေထဲကလို နှင်းတွေတဖွဲဖွဲကျနေတဲ့နေရာလေး၊ အစိမ်းနုရောင် ဥတ္တရအလင်းတန်းတွေ ကောင်းကင်ပေါ် ကခုန်နေကျနေရာလေး၊ နှင်းတွေကြားက ဖန်လုံအိမ်ခုံးခုံးလေးတွေမှာ အိပ်လို့ရတဲ့နေရာလေး၊ အာတိတ်စက်ဝိုင်းဖြတ်သွားတဲ့နေရာလေးကတော့ ဥရောပမြောက်ပိုင်းနိုင်ငံဖြစ်တဲ့ ဖင်လန်(Finland) နိုင်ငံက Lapland ပါ။ Lapland ဆိုတာ နိုင်ငံမဟုတ်သလိုမြို့လည်း မဟုတ်ပါဘူး။ အာတိတ်စက်ဝိုင်းထဲမှာရှိတဲ့ ဥရောပမြောက်ပိုင်းဒေသတွေပါ။ Lapland မှာ ဖင်လန်အပြင် ဆွီဒင်၊ နော်ဝေးနဲ့ ရုရှားမြောက်ဖျားပိုင်းတွေလည်း ပါပါတယ်။ အာတိတ်ဒေသမှာ နှစ်ပေါင်း ၅၀၀၀ထက် မနည်းနေထိုင်ခဲ့တဲ့ Lapp လို့ခေါ်တဲ့ ဆာမိ (Sami) တိုင်းရင်းသားတွေ နေထိုင်ခဲ့တဲ့ဒေသဖြစ်လို့ Lapland လို့ အမည်တွင်နေတာပါ။


Lapland က ခရစမတ်ဘိုးဘိုးကြီး တရားဝင်နေတဲ့နေရာဖြစ်ပြီး အဲ့ဒီထဲကမှ ဖင်လန်မှာရှိတဲ့ ရိုဗီနီယာမီ (Rovaniemi) မြို့ကိုတော့ ခရစ္စမတ်ဘိုးဘိုးကြီးရဲ့ ဇာတိမြို့လေးအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ Kemijoki မြစ်နဲ့ Ounasjoki မြစ်ဆုံတဲ့နေရာရှိတဲ့ ဒီမြို့က အာတိတ်စက်ဝိုင်းပေါ်တည်ရှိနေပါတယ်။ တစ်နှစ်ကို ဧည့်သည် ၅သိန်းကျော်လာလည်ကြလို့ ခရီးသွားအလာများတဲ့မြို့ဖြစ်သလို စီးပွားရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ ပညာရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အချက်အချာကြတဲ့နေရာလည်းဖြစ်လို့ Lapland ဒေသရဲ့ မြို့တော်လည်းဖြစ်နေပါတယ်။


ဒီဒေသက ခရစမတ်ဘိုးဘိုးကြီး ခရစ္စမတ်လက်ဆောင်တွေ လိုက်ဝေတဲ့အခါ စွပ်ဖားလှည်းဆွဲပေးတဲ့ တန်ဒြာဒေသသမင်(Reindeer)လေးတွေရဲ့ ဇာတိမြေလည်းဖြစ်ပါတယ်။ Lapland မှာ သမင်တွေ ဘယ်လောက်များလဲဆိုရင် သမင်ကောင်ရေနဲ့ လူဦးရေ အတူတူပါပဲ။ ကားလမ်းတွေကိုလည်း မကြာမကြာ ဖြတ်ကူးတတ်လို့ သတိပေးဆိုင်းဘုတ်တွေတောင် ထောင်ထားရပါတယ်။ ဒီသမင်တွေကို ဆာမိ (Sami) လူမျိုးတွေကသာ ထိန်းကျောင်းနိုင်ပြီး အရိုင်းကောင်တွေလည်းမရှိပါဘူး။ အကောင်တိုင်းမှာ ပိုင်ရှင်တွေရှိကြပြီး အကောင်တွေကိုယ်ပေါ်မှာ အမှတ်အသားတွေ ပြုလုပ်ထားကြပါတယ်။


Lapland က ဖင်လန်နိုင်ငံရဲ့ ၃ပုံတစ်ပုံလောက်ကို နေရာယူထားပေမဲ့ ဖင်လန်နိုင်ငံသား၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းသာ အခြေချနေထိုင်ကြတာကြောင့် လူနေမထူထပ်ပါဘူး။ လူနည်းတော့ သဘာဝအလှတရားတွေကို ကောင်းကောင်းခံစားနိုင်ပါတယ်။ ဆောင်းတွင်းမှာ နှင်းတွေဖုံးနေတဲ့ Lapland က ဆောင်းတွင်းကာလတွေဖြစ်တဲ့ နိုဝင်ဘာလကနေ မတ်လအထိ နေ့တာတိုပြီး နေရောင်ခြည်သိပ်မမြင်ရပေမဲ့ နွေရာသီမှာတော့ နေ့တာရှည်လွန်းလို့ တစ်နေကုန်နေမဝင်တဲ့ ရက်တွေတောင် ရှိသေးပါတယ်။ တစ်နှစ်မှာ ၇၃ရက်လောက်က ညဆိုတာမျိုးမရှိပါဘူး။ အထူးသဖြင့် ဇွန်လမှာ တစ်နေ့ကို နေရောင် ၂၁နာရီကနေ ၂၄နာရီအထိမြင်နေရပါတယ်။


ဆောင်းတွင်းမှာတော့ Lapland က ညဘက်ကောင်းကင်ယံမှာ အစိမ်းရောင်အလင်းတန်းတွေအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာလေ့ရှိတဲ့ ဥတ္တရအလင်းတန်းကြည့်ဖို့ကောင်းတဲ့နေရာအဖြစ် နာမည်ကြီးပါတယ်။ အဲ့ဒီအထဲမှာမှ Abisko အမျိုးသားဥယျာဉ်ကြီးကတော့ ဥတ္တရအလင်းတန်းကြည့်ဖို့အကောင်းဆုံးနေရာပါ။ Lapland ကို ဥတ္တရအလင်းတန်းကြည့်ချင်လို့လာကြတဲ့ ဧည့်သည်တွေအတွက် ဟိုတယ်အခန်းထဲ အိပ်ယာပေါ်ကနေ နွေးနွေးထွေးထွေးနဲ့ အလွယ်တကူမြင်နိုင်အောင် တချို့ဟိုတယ်တွေကို မှန်အမိုး၊ မှန်နံရံတွေနဲ့ဆောက်ထားပါတယ်။ အက်စကီးမိုးလေးတွေနေတဲ့ ရေခဲတုံး Igloo အိမ်လေးတွေလို ဖန်လုံအိမ်ခုံးခုံးတွေလည်း ဆောက်ပေးထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဆောင်းတွင်းမှာ ရေခဲေ တွနဲ့ထုဆစ်တည်ဆောက်ထားတဲ့ ရေခဲဟိုတယ်တွေလည်းရှိပြီး နွေရာသီမှာတော့ အရည်ပျော်သွားတတ်ကြပါတယ်။ စာရေးသူတို့ကတော့ မှန်အမိုးနဲ့ ဆာမိရိုးရာအိမ်လေးတွေလိုဆောက်ထားတဲ့ Apukka Resort မှာတည်းခဲ့တာပါ။


စာရေးသူတို့နောက်ထပ်တည်းခဲ့တဲ့ Santa Claus Village မှာတော့ ခရစ္စမတ်ဘိုးဘိုးကြီးနဲ့ တွေ့ဆုံစကားပြော အမှတ်တရဓာတ်ပုံရိုက်တာ၊ ကိုယ်ချစ်သူတွေဆီ ခရစ္စမတ်ကတ်တွေ ပို့ပေးတာ၊ ဒရယ်လေးတွေမောင်းတဲ့ စွပ်ဖားလှည်းစီးတာ၊ အာတိတ်စက်ဝိုင်းအမှတ်အသားထောင်ထားတဲ့တိုင်တွေနဲ့ ဓာတ်ပုံရိုက်တာတို့ကို ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် နှင်းခွေး(Husky)လေးတွေမွေးထားတဲ့ ခြံတွေထဲသွားလည်နိုင်ကာ နှင်းခွေးလေးတွေဆွဲတဲ့ စွပ်ဖားလှည်းလေးတွေစီးနိုင်သလို ထင်းရူးတောတွေကြား နှင်းတောထဲ Snow Mobile မောင်းတာ၊ နှင်းတောလျှောက်ဖိနပ်နဲ့လမ်းလျှောက်တာ၊ ရေခဲပြင် ငါးမျှားတာ၊ ရေခဲပြင်ခွဲ သင်္ဘောကြီးနဲ့ ဆွီဒင်နိုင်ငံဘက်ကူးတာမျိုးတွေလည်း ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်။

ဒီလို ဆန်းကြယ်တဲ့သဘာဝတရားတွေနဲ့ အတွေ့အကြုံသစ်တွေရနိုင်တဲ့ နေရာလေးက ပျော်ရွှင်စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ်ရာ ဘဝအမှတ်တရတွေကို ပေးစွမ်းနိုင်လို့ ညွှန်းဆိုလိုက်ရပါတယ်။


ဒေါက်တာနုမြတ်သိင်္ဂ ီဦး

ဝိုင်အစပြုရာ ဂျော်ဂျီယာမှ လည်စရာများ (Attractions of Georgia)

ဝိုင်အစပြုရာ ဂျော်ဂျီယာမှ လည်စရာများ


အာရှတိုက်နဲ့ ဥရောပတိုက်အကြား ကော့ကေးဆပ်တောင်တန်းတွေပေါ်မှာ တည်ရှိတဲ့ ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံလေးက မြို့တော်ဟောင်းတွေ၊ ယူနက်စကို အသိအမှတ်ပြုထားတဲ့ နေရာတွေ၊ နှင်းဖုံးတဲ့တောင်တန်းတွေ၊ လှပတဲ့ရှုမျှော်ခင်းတွေ၊ အရသာရှိလှတဲ့ဝိုင်တွေကြောင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားတွေ လာရောက်ရာ နိုင်ငံလေးဖြစ်လို့နေပါတယ်။


ဂျော်ဂျီယာက ကမ္ဘာပေါ်မှာ ရှေးအကျဆုံးဝိုင်ထုတ်လုပ်တဲ့ နိုင်ငံပါ။ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၁သောင်းလောက်ကစပြီး ဝိုင်ချက်ခဲ့ကြပါတယ်။ မြေအောက်အိုးထဲ သိမ်းထားတဲ့ စပျစ်သီးတွေ မတော်တဆ အချဉ်ဖောက်သွားရာကနေ ဝိုင်အရသာကို စတင်သိရှိခဲ့ကြတာတဲ့လေ။ ဂျော်ဂျီယာဝိုင်ဖောက်နည်းကလည်း သူများထက်ထူးတဲ့ ရှေးကျတဲ့သဘာဝနည်းပါ။ မြေအိုးထဲ စပျစ်သီးအရည်တွေညှစ်ထည့်ကာ အခွံတွေ၊ အရိုးတွေ၊ အစေ့တွေပါထည့်ပြီး မြေအောက်ထဲ ၅လ ၆လလောက်ထည့်မြှုပ်ပြီး အချဉ်ဖောက်တဲ့နည်းပါ။ ထည့်မြှုပ်တဲ့ မြေအိုးပုံကလည်း ဆန်းပါတယ်။ မြေထဲထည့်မြှုပ်ရ အဆင်ပြေအောင် ဘဲဥပုံကို ဖင်နေရာမှာ ချွန်ထားပါတယ်။ အဲ့ဒီလိုဖင်ချွန်းမြေအိုးဝိုင်းကို သူတို့ဘာသာစကားနဲ့ Kvevri လို့ ခေါ်ပါသတဲ့။ ဒီလို Kvevri လို့ခေါ်တဲ့ ရိုးရာဝိုင်ဖောက်နည်းက ယူနက်စကိုက အသိအမှတ်ပြုရတဲ့အထိ ရှေးကျပါတယ် ။ ဝိုင်ပေါတဲ့နိုင်ငံဖြစ်တဲ့အလျှောက် ဝိုင်ခြံတွေကို သွားလေ့လာလို့ရပြီး ဝိုင်အလကားအမြည်းတိုက်တဲ့ဆိုင်တွေ အများကြီးကိုလည်း စာရေးသူတို့ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံ သွားလည်ခဲ့တုန်းက တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။


ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံရဲ့မြို့တော်ကတော့ တီဘလီဆီ(Tiblisi)ဖြစ်ပြီး ဂျော်ဂျီယာဘာသာစကားနဲ့ဆိုရင် နွေးထွေးတဲ့မြို့လို့ အဓိပါယ်ရပါတယ်။ မြို့သူမြို့သားတွေက ပြုံးရွှင်ပြီး တကယ်လည်း နွေးထွေးကြပါတယ်။ မြစ်ကမ်းဘေးမှာရှိပြီး တောင်တွေဝန်းရံနေတဲ့ တီဘလီဆီမြို့က သိပ်လှပါတယ်။ ဥရောပ၊ အာရှနဲ့ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွေရဲ့ ဟန်ပန်ယဉ်ကျေးမှုတွေ ရောနှောနေတဲ့မြို့လေးပါ။ မြို့ဟောင်းဘက်က လမ်းတွေထဲ လျှောက်ကြည့်ရင် အရောင်အသွေးစုံတဲ့ အိမ်လေးတွေ၊ ရိုးရာအစားအစာတွေရောင်းတဲ့ စားသောက်ဆိုင်တွေအပြင် ရှေးခေတ် ဘုရင်တွေ ရေချိုးတဲ့ ရှေးဟောင်းအမိုးခုံး ရေပူစမ်း ရေချိုးဆောင်တွေပါ တွေ့ရမှာပါ။ မြို့လည်က တောင်ပေါ်ကို ကောင်းကင်ရထား Cable Car နဲ့တက်ကြည့်ရင်တော့ တောင်ပေါ်ကနေ မြို့ဟောင်းရော မြို့သစ်ရောရှုခင်း လှမ်းမြင်ရမှာပါ။


သဘာဝအလှတွေခံစားချင်ရင်တော့ မြို့တော်ရဲ့မြောက်ဘက်ကို သုံးနာရီပိုင်းလောက်မောင်းရတဲ့ Kazbegi တောင်ပေါ်မြို့လေးဆီကို သွားသင့်ပါတယ်။ အနားက Gergiti Trinity ဘုရားကျောင်းလေးက တောင်အထပ်ထပ်ကြားက တောင်ပေါ်မှာတည်ရှိပြီး ရှုခင်းသိပ်လှလို့ ကမ္ဘာကျော်ပါတယ်။ လမ်းမှာ Gudauri နှင်းလျှောစီးစခန်းမြို့လည်းရှိပြီး လမ်းတလျှောက်မြင်ရတဲ့ ရှုခင်းတွေကလည်း သိပ်သာယာပါတယ်။ ဂျော်ဂျီယာမှာ ရေခဲတောင်တွေရှိသလို ကမ်းခြေလည်းရှိပါသေးတယ်။ ကမ်းခြေတွေထဲမှာ ပင်လယ်နက်ကမ်းရိုးတန်းမှာရှိတဲ့ Batumi ကမ်းခြေက သွားလည်ဖို့အကောင်းဆုံးပါ။ သဘာဝအလှတွေပြည့်နေတဲ့ ဂျော်ဂျီယာမှာ ကမ္ဘာ့အနက်ဆုံးဂူလည်းရှိပြီး Veryovkina ဂူလို့ခေါ်ပါတယ်။ အနက်ပေပေါင်း ၇၂၅၇ ပေရှိတာကြောင့် ဂူအောက်ခြေထိရောက်ဖို့ဆိုရင် ၂၇ရက်လောက်ကြာပါတယ်။


ဂျော်ဂျီယာမှာ လှပတဲ့ရှုခင်းတွေ၊ ဂူတွေအပြင် အလယ်ပိုင်းခေတ်က ဘုရားကျောင်းတွေနဲ့ ယူနက်စကိုက အသိအမှတ်ပြုထားတဲ့ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာတွေလည်း ရှိပါတယ်။ Bagrati နဲ့ Gelati ဘုရားကျောင်းတွေရှိတဲ့ ရှေးဟောင်းမြို့တော် Mtskheta က ဘာသာရေးမြို့တော်အဖြစ်လည်း ကျော်ကြားပါတယ်။ အဲ့ဒီမြို့မှာရှိပြီး မြစ်နှစ်စင်းဆုံရာကို တောင်ပေါ်ကနေလှမ်းမြင်ရတဲ့ Jvari Monastery က ယူနက်စကိုကအသိအမှတ်ပြုထားတဲ့နေရာပါ။ Aragvi မြစ်ကမ်းဘေးက Anauri ရှေးဟောင်းရဲတိုက်ကြီးကတော့ ၁၃ရာစုကတည်းက ဆောက်လုပ်ခဲ့တာဆိုတော့ အတော်ကို ရှေးကျတဲ့ သမိုင်းဝင်အဆောက်အအုံကြီးပါ။


ကျောက်ဂူမြို့တော်Uplistsikhe ကလည်း လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၃၀၀၀ ခန့်က ကျောက်ဂူတွေ ဥမင်လှိုဏ်ခေါင်းတွေထဲ လူပေါင်း နှစ်သောင်းကျော် နေထိုင်ခဲ့ကြတဲ့နေရာဖြစ်လို့ စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းပါတယ်။ အနီအနားက ဂိုရီမြို့လေးကတော့ ဆိုဗီယက်ခေါင်းဆောင်ကြီး စတာလင်ရဲ့ ဇာတိမြို့လေးအဖြစ် ကျော်ကြားပြီး စတာလင်ပြတိုက်နဲ့ စတာလင်မွေးရာအိမ်လေးဆီကိုပါ သွားလေ့လာနိုင်ပါတယ်။


ဒီနေရာတွေကတော့ ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံရောက်ခဲ့စဉ်က စာရေးသူတို့ သွားရောက်လည်ပတ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့နေရာတွေနဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာ နေရာတွေပါ။ တောလမ်းလျှောက်၊ တောင်တက်၊ နှင်းလျှောစီး၊ မြင်းစီးတို့လို သဘာဝနဲ့ဆက်စပ်နေတဲ့ ခရီးစဉ်တွေကနေ ရဲတိုက်ကြီးတွေ ရှေးဟောင်းဘုရားကျောင်းကြီးတွေ သွားလည်ရတဲ့ခရီးစဉ်တွေအထိ ဂျော်ဂျီယာက ခရီးသည်တိုင်းကို ကျေနပ်စေမှာပါ။

မိုစတာမြို့၏ အထင်ကရ ရှေးဟောင်းတံတားကြီး

မိုစတာမြို့၏ အထင်ကရ ရှေးဟောင်းတံတားကြီး


ဒေါက်တာနုမြတ်သိင်္ဂ ီဦး


ကမ္ဘာပေါ်ရှိမြို့အသီးသီးမှာ မြို့သူမြို့သားတွေ ဂုဏ်ယူရတဲ့ စေတီ၊ ကျောင်းဆောင်၊ ရိုးရာဓလေ့၊ အစားအစာ စသဖြင့်ရှိနေတဲ့အထဲ ဥရောပမြို့လေး မိုစတာ(Mostar)ရဲ့ ဂုဏ်ယူရတဲ့ အထင်ကရနေရာကတော့ မြို့ကိုဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေတဲ့ နာရီတာမြစ်ကို ဖြတ်ဆောက်ထားတဲ့ စတာရီမို့စ် (Stari Most) အမည်ရှိတဲ့ တံတားကြီးပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတံတားကြီးက မိုစတာမြို့ရဲ့ ရတနာတစ်ပါးဖြစ်လို့နေတာ နှစ်ပေါင်း ၄၀၀ ကျော်ရှိနေပါပြီ။ မိုစတာဆိုတဲ့မြို့အမည်တောင်မှ ဒီတံတားကနေရခဲ့တဲ့နာမည်တာပါတဲ့။ မိုစတာရီလို့ခေါ်တဲ့ တံတားစောင့်တွေကနေ ဒီမြို့အမည်တွင်ခဲ့တာပါ။


မိုစတာ (Mostar)မြို့ဆိုတာတော့ ဘောစနီးနဲ့ ဟာဇီဂိုဗီးနား(Bosnia and Herzegovina) နိုင်ငံမှာရှိတဲ့ မြို့လေးပါ။ ဥရောပတိုက် အရှေ့တောင်ပိုင်း ဘော်ကန်ကျွန်းဆွယ်မှာရှိတဲ့ နိုင်ငံတွေကို ဘော်ကန်နိုင်ငံ(Balkan) နိုင်ငံလို့ခေါ်ပြီး ဘေ့စနီးယားနဲ့ ဟာဇီဂိုဗီးနားကလည်း ဘော်ကန်နိုင်ငံတစ်ခုပဲဖြစ်ပါတယ်။ အသည်းနှလုံးပုံစံမြေပုံရှိတဲ့ ဒီနိုင်ငံက တောင်တန်းတွေများတဲ့နိုင်ငံဖြစ်ပြီး မြို့တော်ကတော့ ဆာရာဂျေးဗိုးပါ။ မိုစတာကတော့ မြို့တော်ဆာရာဂျေးဗိုးကနေ ပေါ်လ်စီမြို့ကိုပြေးဆွဲနေတဲ့ရထားလိုင်း လမ်းကြောင်းပေါ်မှာတည်ရှိကာ နိုင်ငံရဲ့ ပဉ္စမမြောက်အကြီးဆုံးမြို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ရှေးတုန်းကတော့ ဟာဇီဂိုဗားနားရဲ့ မြို့တော်နဲ့ အချက်အချာကျတဲ့မြို့ဖြစ်ခဲ့ဖူးပါတယ်။


မိုစတာမြို့က ၁၄၅၂ခုနှစ်ကစပြီးသမိုင်းမှာစပါခဲ့ကာ ၁၆ရာစုမှာတော့ တူရကီတို့ရဲ့ အော်တမန်အင်ပါယာအောက်ကျရောက်ခဲ့ကာ တူရကီတို့ရဲ့ ခံတပ်မြို့ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၅၆၆ခုနှစ်မှာ တူရကီတို့က မြို့လည်က သစ်သားတံတားကို ကျောက်ခင်းတံတားအခုံးအဖြစ် ပြောင်းလဲတည်ဆောက်ခဲ့ကြပါတယ်။ အော်တမန်တွေတည်ဆောက်ခဲ့တဲ့ စတာရီမို့စ်တံတားကြီးက ဘော်လ်ကန်နိုင်ငံမှာမြင်တွေ့နိုင်တဲ့ စံနမူနာယူစရာ အစ္စလာမ်ဗိသုကာလက်ရာတစ်ခုပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတံတားကြီးက မိုစတာမြို့ရဲ့ ရတနာတစ်ပါး ဖြစ်လို့နေတာ နှစ်ပေါင်း ၄၀၀ ကျော်ကြာနေပါပြီ။ ၁၉၉၃ခုနှစ်က ဘော့စနီးယားပြည်တွင်းစစ်မှာ ဗုံးထိလို့ပျက်စီးသွားပြီးနောက် ၂၀၀၄ခုနှစ်မှာ မူလအတိုင်းပြန်ဆောက်ခဲ့ကြပါတယ်။


တံတားကြီးက ၁၃ပေအကျယ်ရှိပြီး ၉၈ပေရှည်ကာ မြစ်မျက်နှာပြင်ကနေ အမြင့်ဆုံးနေရာအထိ ၇၉ပေနီးပါး မြင့်ပါတယ်။ တံတားပေါ်က ရေထဲခုန်ဆင်းတဲ့ ဓလေ့က ရှေးကတည်းကရှိခဲ့ပြီး အခုထက်ထိလည်း ရှိနေဆဲပါ။ နွေရာသီဆို တံတားကနေမြစ်ထဲခုန်ချတဲ့ အားကစား (Cliff Diving) လာလုပ်တဲ့လူငယ်တွေနဲ့ပြည့်နေပြီး နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ဇူလိုင်လမှာ Cliff Diving ပြိုင်ပွဲကျင်းပလေ့ရှိပါတယ်။


တံတားနားတဝိုက်မှာလည်း စားသောက်ဆိုင်တွေ၊ ကော်ဖီဆိုင်တွေ၊ အမှတ်တရပစ္စည်းဆိုင်တွေနဲ့ စည်ကားနေပါတယ်။ ဒီဆိုင်လေးတွေက ရှေးမူမပျက်တဲ့ ဗိသုကာလက်ရာအစုံနဲ့ဆိုတော့ ရှေးခေတ်ပြန်ရောက်သွားသလို ခံစားခဲ့ရပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း တံတားနဲ့ အနီးတဝိုက်နေရာတွေက ၂၀၀၅ခုနှစ်မှာ ယူနက်စကိုရဲ့ကမ္ဘာ့သမိုင်းဝင်အမွေအနှစ်စာရင်းထဲ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။


မိုစတာမြို့နားမှာရှိတဲ့ အခြားအထင်ကရနေရာတွေကတော့ နိုင်ငံရဲ့ ဘာသာရေးအရအထွတ်အမြတ်ထားရာ Blagaj Tekija ဆိုတဲ့နေရာ၊ ခရာဗီကာ (Kravica) ရေတံခွန်ကြီး၊ ဥရောပရဲ့ အလှဆုံးရွာလေးတစ်ရွာဖြစ်တဲ့ Počitelj ရှေးဟောင်းရွာလေး၊ စစ်အထိမ်းအမှတ်ပြတိုက်နဲ့ ကျောက်တုံးတွေနဲ့ဆောက်ထားတဲ့ Hamam တူရကီရေချိုးအိမ်ပြတိုက်တို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဟာဇီဂိုဗီးနားမှာအလှဆုံးဖြစ်တဲ့ Koski Mehmed Pasha ဗလီလေးကလည်း မြစ်ကမ်းဘေး တောင်စောင်းပေါ်မှာရှိပြီး ဗလီမျှော်စင်ပေါ်ကကြည့်ရင် မြို့ဟောင်းတစ်ခုလုံးကို လှမ်းမြင်ရပါတယ်။


မိုစတာကို မြို့တော် ဆာရာဂျေးဗိုးကနေသွားနိုင်သလို အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံဖြစ်တဲ့ ခရိုအေးရှား(Croatia) နိုင်ငံ ဒူဘရိုနစ်(ခ်)မြို့ (Dubrovnik) နဲ့ စပလစ်(Split)မြို့ ကနေလည်း နေ့ချင်းပြန်သွားနိုင်ပါတယ်။ စာရေးသူတို့လည်း ဒူဘရိုနစ်(ခ်)မြို့ကနေ နေ့ချင်းပြန် သွားခဲ့တာပဲဖြစ်ပါတယ်။