တူရကီက ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး စိတ်ရောဂါကုဆေးရုံကြီး (World’s First Psychiatric Hospital in Turkey)

တူရကီက ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး စိတ်ရောဂါကုဆေးရုံကြီး

ရှေးခေတ်က ယဉ်ကျေးမှုအဆင့်အတန်းမြင့်မားခဲ့တဲ့ တူရကီနိုင်ငံမှာ ရှေးဟောင်းမြို့ကြီးတွေ အဆောက်အအုံကြီးတွေရှိနေသလို ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး စိတ်ရောဂါကု ဆေးရုံကြီးလည်း ရှိနေပါတယ်။
ဒီဆေးရုံကြီးကတော့ တူရကီအနောက်ပိုင်း Izmir ပြည်နယ် Bergama မြို့နားက Pergamon မြို့ဟောင်းမှာရှိတဲ့ Asklepion (အက်စ်ကလီပီယွန်)ဆိုတဲ့ ရှေးဟောင်း ဂရိဆေးရုံကြီးပါ။

2019_04_16_22_04_IMG_7489.JPG

ဘယ်လောက်တောင်ရှေးကျလည်းဆိုရင် ဘီစီ ၄ရာစုကတည်းက တည်ဆောက်ခဲ့တာဆိုတော့ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ကျော် သက်တမ်းရှိနေပါပြီ။ ရှေးခေတ်က ဂရိတွေရဲ့နာမည်ကြီး ဆေးကုသမှုစင်တာဖြစ်ပြီး ကုသမှုဆိုင်ရာ ဂရိနတ်ဘုရား Asklepio ကို ရည်စူးပြီးဆောက်လုပ်ခဲ့တာတဲ့လေ။ တူရကီနိုင်ငံ ရောမလက်အောက်ရောက်နေတဲ့ အေဒီ ၂ရာစုမှာ ရောမလူမျိုးတွေအကြား အကောင်းဆုံး ဆေးကုသမှုစင်တာတစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားလာခဲ့ပါတယ်။

2019_04_16_23_07_IMG_7481.JPG

ဘယ်လိုကုထုံးတွေနဲ့ ကုတာလဲ
————————————-
နုမြတ်တို့ တူရကီနိုင်ငံသွားလည်ခဲ့တုန်းက ဒီဆေးရုံကြီးကိုရောက်ခဲ့ပါသေးတယ်။ Asklepion ကြီးက ဆေးရုံ ဆေးခန်းထက်စာရင် Wellness Center တို့ Spa နဲ့တောင်တူနေပါသေးတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ကုထုံးတွေက ရွှံ့ရည်စိမ်ရတာတို့၊ တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲတို့၊ နှိပ်နယ်တာတို့ဆိုတော့လေ။ မိုက်တယ်နော်… အဲ့ဒီကုထုံးတွေအပြင် အစားအစာကုထုံး၊ စိတ်ရောဂါကုထုံး၊ ဆေးဘက်ဝင်အပင်ကုထုံး၊ ရေစိမ်ကုထုံး၊ အိပ်မက်ဖတ်ကုထုံးစတဲ့ ကုထုံးတွေကိုလည်း အသုံးပြုခဲ့ကြတာတဲ့။ ဒါကြောင့်လည်း အခုခေတ်လိုမဟုတ်ဘဲ အဲ့ဒီခေတ်က ဆေးရုံတက်ချင်သူတွေ များမှများပဲလို့ သိရပါတယ်။

2018_03_03_12_51_IMG_75552019_04_16_23_15_IMG_7466

ဘယ်လိုပုံစံရှိလဲ
——————
ဆေးရုံကြီးက တောင်ကုန်းတွေကြားမှာရှိတော့ တည်နေရာကတင် အေးချမ်းသာယာလှပါတယ်။ေ ဆးကုသမှုခံယူလိုသူတွေအနေနဲ့ ဆေးရုံကြီးဆီကို ၂၆၉၀ပေရှည်ပြီး တိုင်တွေစီတန်းပြီးရှိနေတဲ့ ခမ်းနားလှတဲ့ လမ်းကြောင်းကနေ ဝင်ရပါတယ်။ ဒီလမ်းကြောင်းကြီးက ရှေးခေတ်ဂရိတောင်ပေါ်မြို့နဲ့ ဆေးရုံကြီးကြားဆက်သွယ်ပေးတဲ့ လမ်းကြောင်းကြီးပေါ့။ လမ်းကြောင်းအဆုံးမှာ ပြိုကျနေတဲ့ ဂိတ်ဝကြီးရှိပါတယ်။

2019_04_16_22_17_IMG_7222.JPG

ဂိတ်ပေါက်ကနေ ဝင်ဝင်ချင်းတွေ့ရတဲ့ ဝင်းထဲမှာတော့ အခုခေတ်ဆေးပညာရဲ့ သင်္ကေတအမှတ်တံဆိပ် မြွေရုပ်ပုံ ထွင်းထုထားတဲ့တိုင်လုံးကြီးရှိပါတယ်။ ဝင်းရဲ့ ညာဘက်က အင်ပါယာဘုရင်အခန်းဖြစ်ပြီး စာကြည့်တိုက်အဖြစ်လည်း သုံးခဲ့ကြပါတယ်။ အနီးအနားမှာ စက်ဝိုင်းပုံ အမိုးခုံး ကျောင်းဆောင်ကြီး ရှိခဲ့တယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။

အိပ်မက်ဥမင်
————-
အဲဒီကနေဆက်သွားရင် မြေအောက်ဥမင်လှိုဏ်ခေါင်းကြီးရှိပါတယ်။ ဥမင်လှိုဏ်ခေါင်းကို ကုထုံးအခန်းတွေ အဖြစ်ရော အိပ်ခန်းတွေအဖြစ်ပါ သုံးခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီအိပ်ခန်းတွေက အိပ်မက်တွေကို ဖမ်းဆုပ်နိုင်တဲ့ အိပ်ခန်းတွေဖြစ်ပြီး ညကမက်တဲ့ အိပ်မက်တွေကို အဓိပ္ပါယ်တွေကောက်ကာ သင့်တော်တဲ့ ကုထုံးတွေ ရွေးချယ်ပေးပါတယ်။ ရှေးခေတ်ဂရိတွေက Asklepios နတ်ဘုရားက အိပ်မက်လာပေးတာလို့ ယူဆတာကြောင့် အိပ်မက်တွေဟာ ရောဂါကုသရာမှာအရေးပါတယ်လို့ မှတ်ယူထားကြပါတယ်။

2019_04_16_22_36_IMG_7503

အစွမ်းထက်ရေ
——————
ဝန်းထဲမှာ ရေကန်နဲ့ ရေပန်းပေါင်း ၃ခုရှိပြီး ဒီရေတွေကို သောက်ရေ၊ စိမ်ရေအပြင်၊ ကုထုံးတွေမှာ သုံးခဲ့ကြပါတယ်။ အဆောက်အအုံတွေ ပြိုကျပျက်စီးနေပေမဲ့ ရေပူစမ်းရေပန်းက ရေတွေ ခုထိစိမ့်ထွက်စီးဆင်းနေတုန်းပဲလေ။ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အသုံးပြုခဲ့တဲ့ ဒီရေပူစမ်းက ရေတွေက ရေဒီယိုသတ္တုကြွဂုဏ်သတ္တိရှိတယ်ဆိုတာကို နောက်ပိုင်းမှာ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး အခုချိန်ထိ တချို့ရောဂါတွေကို ကုသပေးနိုင်တုန်းပဲတဲ့လေ။ ရေစိမ် ရွှံ့စိမ်တဲ့ Bathtub တွေကလည်း မိုက်မှမိုက်။ ရေစိမ်ကန်တွေကိုဆောက်ထားတဲ့ အုတ်တွေဆိုအကြီးကြီးတွေပဲ…

ဂီတကုထုံး
————
စာကြည့်တိုက်နဲ့ ကဇာတ်ရုံကြားထဲ တိုင်ကြီးတွေ စီတန်းပြီးရှိနေပါတယ်။ ကဇာတ်ရုံဆိုတာကြီးကလည်း အကြီးကြီးပဲရော။ လူပေါင်းထောင်ချီပြီး ကြည့်လို့ရတာတဲ့လေ။ တောင်စောင်းမှာရှိတာဆိုတော့ တောင်စောင်းအဆင့်ဆင့်ထိုင်ခုံတွေ စီတန်းထားတာ အခုထိအကောင်းတိုင်းရှိနေဆဲပဲ။ ဂီတကုထုံးနဲ့ ကုသဖို့အတွက် ဂီတဖျော်ဖြေပွဲတွေ လုပ်ပေးတယ်တဲ့လေ။ ဆေးရ့ုလာတက်တာ စတိတ်ရှိုးပါ ကြည့်ရတယ်။ မိုက်တယ်ရော…

ရှေးခေတ်ဂရိတွေက စိတ်ရောကိုယ်ပါကျန်းမာမှ ကျန်းမာရေးကောင်းမယ်လို့ ယူဆထားကြလို့ ဒီလို ကုထုံးတွေအသုံးပြုခဲ့ကြတာတဲ့လေ။ တချို့ကုထုံးတွေဆိုရင် အခုခေတ်မှာ တဖန်ပြန်လည်ခေတ်စားလာတာကြောင့် တကယ် အစွမ်းထက်မယ်ဆိုတာ မယုံမရှိပေါ့လေ။
အဲ့ဒီလိုသာ အိပ်လိုက်စားလိုက်၊ ရေစိမ်လိုက်၊ အနှိပ်ခံလိုက်၊ သီချင်းနားထောင်လိုက်နဲ့ ကုသရမယ်ဆိုရင် စိတ်ချမ်းသာတာနဲ့ ရောဂါတစ်ဝက်လောက်ပျောက်နေပြီနော်… ဟုတ်တယ်ဟုတ် ???

ချစ်တဲ့

Dr.Nu Myat

ထူးဆန်းသော သဘာဝတရားများ၊ မြင့်မားသော သမိုင်းကြောင်းများနှင့် တူရကီ (Turkey, a Unique Country)

ထူးဆန်းသော သဘာဝတရားများ၊
မြင့်မားသော သမိုင်းကြောင်းများနှင့်
တူရကီ

_MG_4953

တူရကီနိုင်ငံက သမိုင်းဝင်အဆောက်အအုံတွေ၊ မြေအောက်မြို့တွေ၊ နန်းတော်တွေ၊ ရှေးဟောင်း မြို့ပျက်ကြီးတွေနဲ့ ပြည့်နေတဲ့နိုင်ငံပါ။ အရောင်အသွေးစုံတဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတွေ၊ အရသာရှိတဲ့ စားသောက်ဖွယ်ရာတွေ၊ အံ့သြဖွယ်ရာ ဆန်းပြားလှတဲ့ ရှုမျော်ခင်းတွေကိုလည်း တွေ့မြင်ရနိုင်ပါတယ်။ ရှေးခေတ် ကုန်သွယ်ရေးမှာ အရေးပါခဲ့တဲ့ ပိုးလမ်းမလမ်းတလျှောက်မှာ အင်မတန် အချက်အချာကျတဲ့ နေရာမှာရှိတဲ့ နိုင်ငံပါ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အာရှနဲ့ ဥရောပတိုက် (၂)တိုက်လုံးမှာ ရှိတဲ့ နိုင်ငံဖြစ်နေလို့ပါ။ နိုင်ငံရဲ့ ၉၇%က အာရှမှာရှိပြီး ၃%က ဥရောပမှာရှိနေပါတယ်။ တိုက်နှစ်တိုက်ကြားမှာရှိတဲ့ ဘော့စ်စဖရပ်ရေလက်ကြားမှာ အာရှနဲ့ ဥရောပကိုဆက်သွယ်ပေးတဲ့ တံတား(၃)စင်းနဲ့ ရေအောက် ဥမင်လှိုဏ်ခေါင်း (၂)ခုရှိပါတယ်။

2018_03_01_16_38_IMG_64212019_04_14_12_52_IMG_5856
အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်တဲ့ အစ္စတန်ဘူလ်မြို့(Istanbul)ကလည်း တိုက်နှစ်တိုက်ကို ခွထားတဲ့မြို့ပါ။ အစ္စတန်ဘူလ်က နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော်ကြာ ရောမ၊ အော်တမန်နဲ့ ဘိုင်ဇန်တိုင်း အင်ပါယာသုံးဆက်တိုင်အောင် မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့ဖူးတဲ့ နာမည်ကျော်မြို့ပါ။ အခုလက်ရှိမှာတော့ မြို့တော်က အန်ကာရာ(Ankara)ဖြစ်ပြီး အစ္စတန်ဘူလ်မြိုကတော့ အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်နေပါတယ်။ တတိယအကြီးဆုံးမြို့ကတော့ အစ်ဇမဲမြို့(Izmir)ပါ။

တူရကီမှာကမ္ဘာ့ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်နေရာပေါင်း (၁၀)ခုကျော်ပိုင်ဆိုင်ထားပြီး ကမ္ဘာ့ရှေးဟောင်းအံ့ဖွယ်(၇)ခုထဲက နှစ်ခုလည်း ရှိပါတယ်။ အဲ့ဒီထဲကမှ တစ်ခုဖြစ်တဲ့ Temple of Artemis ကျောင်းဆောင်ကြီးရှိရာ ရှေးဟောင်းဂရိမြို့တော်ကြီး Ephesus က ကြီးကျယ်ခမ်းနားလှပါတယ်။  ကမ္ဘာ့တတိယအကြီးဆုံး စာကြည့်တိုက်ကြီးဖြစ်ခဲ့ဖူးတဲ့ Library of Celsius၊ လူပေါင်း ၂၄၀၀၀ ကျော်ဆန့်တဲ့ ကဇာတ်ရုံကြီး၊ ရှေးခေတ်က အကြီးဆုံး ဈေးဝယ်စင်တာကြီးတွေလည်း မြို့ထဲမှာ ရှိခဲ့ဖူးတာတဲ့လေ။

အပျိုစင်မယ်တော်မာရီရဲ့ နောက်ဆုံးရက်တွေကို ကုန်ဆုံးခဲ့တဲ့ ဘုရားကျောင်းလည်း ဒီမြို့မှာ ရှိပါတယ်။ ဘာဂမာမြို့ (Bergama)မှာတော့ ရှေးခေတ်က ရောမတို့ရဲ့ဆေးရုံဖြစ်ခဲ့တဲ့ ကမ္ဘာ့ပထမဆုံးစိတ်ရောဂါကုဆေးရုံရှိပါတယ်။

တူရကီမှာ ရှေးဟောင်း အမွေအနှစ်တွေအပြင် ဆန်းကြယ်တဲ့ သဘာဝတရားတွေလည်း ရှိလို့နေပါတယ်။ ထုံးရေပြာအိုင်လေးတွေ အဆင့်ဆင့်ဖြစ်နေတဲ့ Pamukkale နယ်မှာရှိတဲ့ Cotton Castle လေးက သိပ်လှပြီး တူရကီမှာ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်အလာအများဆုံးနေရာပါ။ ဟိုးရှေးတုန်းက မီးတောင်ကြောင့် တောင်စောင်းမှာ ကန်လေးတွေ အဆင့်ဆင့်ဖြစ်နေတဲ့အပြင် တောင်ပေါ်ကရေပူစမ်းကနေ စီးကျနေတဲ့ ရေတွေက ကန်လေးတွေထဲစိမ့်ဝင်တော့ ရေအိုင်လေးတွေ အဆင့်ဆင့်ဖြစ်နေတာပါ။ ရေထဲမှာ ထုံးဓာတ်လည်းပါတော့ အနည်ထိုင်ပြီး ရေအိုင်လေးတွေဖြူနေတာကလည်း ဒီနေရာကို ပိုပြီးဆန်းသစ်စေပါတယ်။

2019_04_18_02_51_IMG_82892019_04_18_02_34_IMG_82972019_04_18_11_54_IMG_9347

ရှေးနှစ်သန်းပေါင်းများစွာက မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုတွေကြောင့် တစ်နယ်လုံး ကျောက်တောင်အချွန်းတွေနဲ့ ဆန်းကြယ်လှတဲ့ Cappadocia နယ်ကလည်း ကမ္ဘာပေါ်မှာ မီးပုံးပျံစီးဖို့ အလှဆုံးနေရာအဖြစ်ထင်ရှားပါတယ်။ ထူးဆန်းလှတဲ့ကျောက်ဆောင်ချွန်ချွန်ကြီးတွေ ပြန့်ကျဲနေတဲ့အပေါ်မှာ ရောင်စုံမီးပုံးပျံတွေ ရာနဲ့ချီ ပျံသန်းတာ အတော်ကိုလှတဲ့ မြင်ကွင်းပါ။ Cappadocia မှာ ကျောက်ဂူထဲထွင်းဆောက်ထားတဲ့ဘုရားကျောင်းပေါင်း၂၀၀ လောက်ရှိတဲ့ထဲက Göreme Open Air Museum မှာတော့ ကျောင်းပေါင်း ၁၀ကျောင်းကို တစုတဝေးထဲတွေ့ရမှာပါ။ ကျောက်ဂူတွေမှာနေထိုင်ခဲ့တဲ့ ကျောက်ဂူလူသားတွေအတိုင်း နေထိုင်နိုင်မယ့် ကျောက်ဂူဟိုတယ်တွေလည်း များစွာရှိပါတယ်။

ကမ္ဘာအနှံ့မှာ မြေအောက်မြို့တွေအနှံ့အပြားရှိပေမဲ့ တူရကီမှာ မြေအောက်မြို့ပေါင်း ၂၀၀ ကျော်တောင်ရှိတာတဲ့လေ။ အဲ့ထဲက Derinkuyu မြို့ဆိုရင် လူပေါင်း ၂၀,၀၀၀ ကျော်တောင် နေခဲ့တဲ့
အကြီးဆုံးမြေအောက်လှိုဏ်ဂူမြို့ကြီးပေါ့။ မြေအောက် ၁၈ထပ်၊ ပေ ၂၀၀ ကျော်ထိနက်ပြီး မြေပြင်ပေါ်ကနေ ဝင်ပေါက်ကလည်း ၆၀၀ ကျော်တောင် ရှိတာတဲ့။ မြေအောက်မြို့ထဲမှာ ဘုရားကျောင်းတွေရော စာသင်ကျောင်းတွေပါတစ်ခါထဲထည့်ဆောက်ထားလို့ သိရပါတယ်။

ဒီလို ထူးခြားဆန်းပြားလှတဲ့ နေရာတွေ၊ အဆင့်အတန်းမြင့်မားခဲ့တဲ့ သမိုင်းကြောင်းတွေကြောင့်လည်း တူရကီနိုင်ငံက ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်တွေ အလာများတဲ့ နိုင်ငံဖြစ်လို့နေတာပဲဖြစ်ပါတယ်။

ဒေါက်တာနုမြတ်သိင်္ဂ ီဦး