ကမ္ဘာ့အကျော်ကြားဆုံး ခရီးသွားနေရာတစ်ခု ဖြစ်လာသည့်ဥရောပရှိ မော်လ်တာကျွန်းနိုင်ငံ


မော်လ်တာနိုင်ငံသည် အီတလီနိုင်ငံတောင်ပိုင်း မြေထဲပင်လယ်ရှိ ကျွန်းပေါင်း ၅ ကျွန်းနှင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဥရောပကျွန်းနိုင်ငံဖြစ်သည်။ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၁၂၂ မိုင် ကျယ်ဝန်းပြီး ကမ္ဘာ့ဒဿမအသေးဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ကာ လူဦးရေအားဖြင့် ငါးသိန်းကျော်ရှိသဖြင့် ကမ္ဘာ့ပဉ္စမလူဦးရေသိပ်သည်းမှုအများဆုံးနိုင်ငံဖြစ်သည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းမှုများသလို နိုင်ငံနေဦးရေထက် လာလည်သည့် ဧည့်သည်ဦးရေက သုံးဆပိုများသဖြင့် နိုင်ငံအတွင်း အမြဲလိုလို လူစည်ကားလျှက်ရှိပါသည်။ မကြာသေးမီက စာရေးသူတို့ မော်(လ်)တာနိုင်ငံသို့ ရောက်ခဲ့သည့်အခါမှာလည်း နွေရာသီဖြစ်သဖြင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများ အထူးစည်ကားလျှက်ရှိသည်ကို မြင်တွေ့ခဲ့ရပေသည်။


မော်လ်တာနိုင်ငံ၏ စီးပွါးရေးသည် ခရီးသွားလုပ်ငန်းအပေါ် အဓိက မှီခိုနေပါသည်။ နိုင်ငံတွင်း သမိုင်းဝင်အဆောက်အအုံများရှိရုံသာမက နွေးထွေးသောရာသီဥတု၊ စိမ်းပြာလဲ့နေသော ပင်လယ်ပြင်တို့ကြောင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များစွာလာရောက်လည်ပတ်လေ့ရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် နောက်ပိုင်းနှစ်များအတွင်း ကမ္ဘာ့အကျော်ကြားဆုံး ခရီးသွားနေရာတစ်ခုအဖြစ်သို့ မြန်မြန်ဆန်ဆန် ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်သည်။


နိုင်ငံတွင်း ခရီးသွားများရသည့် အဓိကအချက်မှာ ရာသီဥတုမျှတခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ International Living ၏ မှတ်ချက်အရ မော်လ်တာနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့ရာသီဥတုအမျှတဆုံးနိုင်ငံဖြစ်သည်။ တစ်နှစ်အတွင်း နေရောင်ခြည် နာရီပေါင်း ၃၀၀၀ ကျော်ရသဖြင့် မည်သည့်ရာသီဥတုမဆို လည်ပတ်ရ အဆင်ပြေသည်။


ဒုတိယတစ်ချက်မှာ ကြည်လင်သန့်ရှင်းသော ပင်လယ်ရေပြင်ရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ကိုမီနိုကျွန်းရှိ ရေပြာအိုင်သည် အကျော်ကြားဆုံးနေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရေငုပ်ခြင်းအတွက် အထူးသင့်လျှော်ကာ မြေထဲပင်လယ်တွင်း ပင်လယ်အောက် ငါးများနှင့် သန္တာကျောက်တန်းများကြည့်ခြင်း၊ ပင်လယ်ထဲမြုပ်နေသော သင်္ဘောပျက်များ၊ လေယာဉ်ပျက်များကို ကြည့်ရှုခြင်းတို့ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။


တတိယတစ်ချက်မှာ ဥရောပနိုင်ငံသားများအတွက် သွားလာရလွယ်ကူခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ အီတလီနိုင်ငံမှ တစ်နာရီလောက်သာ လေယာဉ်စီးရသလို မည်သည့်ဥရောပနိုင်ငံကမဆို လေယာဉ်စီးချိန် သုံးနာရီအောက်သာ ကြာပါသည်။
စတုတ္ထအချက်မှာ ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံများစွာရှိသည့် သမိုင်းဝင်နေရာဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ မော်လ်တာနိုင်ငံတွင် ၅၉၀၀ ဘီစီကတည်းက လူများအခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြကာ မြေထဲပင်လယ် အလယ်တွင် တည်ရှိနေခြင်းကြောင့် ရေတပ်အခြေစိုက်စခန်း စခန်းချရာနေရာအဖြစ် အခြားနိုင်ငံများမှ ခေတ်အဆက်ဆက် မျက်စိကျခဲ့ကြသည်။ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀ အတွင်း ရောမ၊ ဂရိ၊ အာရပ်၊ ပြင်သစ်၊ ဗြိတိန်အပါအဝင် နိုင်ငံခြားအုပ်ချုပ်သူပေါင်း ၁၁ မျိုးရှိခဲ့ပါသည်။ နောက်ဆုံး ဗြိတိန်လက်အောက်ခံနိုင်ငံအဖြစ် နှစ်ပေါင်း ၁၆၀ ကျော်ကြာ နေထိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင်မှ လွတ်လပ်ရေး ရရှိခဲ့သည်။ နိုင်ငံတွင်း ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ဖြတ်သန်းခဲ့သည့် ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ ဗိသုကာလက်ရာများစွာ ရှိလို့နေပါသည်။


မြို့တော် ဗလက်တာ (Valletta) သည် မြေထဲပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် ခံတပ်အခိုင်အမာ တည်ဆောက်ထားသော ရှေးဟောင်းမြို့ဖြစ်သည်။ European Union အတွင်း အသေးဆုံးမြို့တော်ဖြစ်ကာ ဥရောပတွင် ပထမဆုံး Plan ချခဲ့သည့် မြို့လည်းဖြစ်သည်။ ယူနက်စကိုကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရသည့် မြို့လည်းဖြစ်သည်။ ယင်းအပြင် Megalithic Temples of Malta နှင့် Half Saflieni Hypogeum မြေအောက်ဘုရားကျောင်းတို့သည်လည်း ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများဖြစ်ကြသဖြင့် မော်လ်တာတွင် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ သုံးခုရှိပါသည်။ ယင်းတို့အနက် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၅၀၀၀ ခန့်ကတည်းက ရှိခဲ့သည့် နာမည်ကျော် Megalithic ဘုရားကျောင်းသည် ကမ္ဘာ့သက်တမ်းအရင့်ဆုံး အလွတ်တည်နေသည့် ကျောက်တုံးအဆောက်အအုံများဖြစ်ကြပါသည်။


မော်လ်တာတွင် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များသလို ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းများစွာလည်း ရှိသည်။ နိုင်ငံသေးငယ်သော်လည်း ဘုရားကျောင်းပေါင်း ၃၆၅ ခုရှိသဖြင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ဘုရားကျောင်းမထပ်ဘဲ နေ့စဉ်သွားရောက်နိုင်ပေသည်။ ယင်းတို့အနက် အကျော်ကြားဆုံးမှာ ဗလက်တာရှိ St. John’s Co-Cathedral ဘုရားကျောင်းဖြစ်သည်။ Sliema မြို့၊ ဒုတိယအကြီးဆုံး ဂိုဇိုကျွန်းပေါ်ရှိ ဗစ်တိုးရီးယားမြို့နှင့် Citadella ခံတပ်၊ Mdina ခံတပ်မြို့၊ Popeye ကျေးရွာ၊ Marsaxlokk ငါးဖမ်းရွာတို့သည် မော်လ်တာနိုင်ငံ၏ အထင်ကရနေရာများဖြစ်ကြပေသည်။ ဗလက်တာဆိပ်ကမ်းမှ လှမ်းမြင်ရသည့် Vittoriosa၊ Senglea နှင့် Cospicua မြို့သုံးမြို့သို့လည်း လှေစီးကာသွားရောက်လေ့ရှိကြပါသည်။

Nu Myat around the World

ဒီမိုကရေစီနှင့် အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ အစပြုရာ ဂရိနိုင်ငံ


ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်တွေ အသွားများတဲ့နေရာတွေဖြစ်တဲ့ ဆန်တိုရီနီကျွန်းနဲ့ အေသင်မြို့တို့ရှိတဲ့နိုင်ငံကတော့ ဂရိနိုင်ငံပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဂရိနိုင်ငံရဲ့ တကယ့်နာမည်အရင်းက Hellenic Republic ပါ။ ဂရိဘာသာစကားနဲ့ဆို Hellas လို့လည်း ခေါ်ကြပါတယ်။ ဂရိနိုင်ငံက ဥရောပတိုက် အရှေ့တောင်ပိုင်းမှာရှိပြီး အာဖရိကတိုက်နဲ့ရော အာရှတိုက်နဲ့ပါ နီးပါတယ်။ မြောက်ဘက်မှာ ဘူလ်ဂေးရီးယား၊ မာစီဒိုးနီးယားနဲ့ အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံတို့ ဝန်းရံထားပြီး အနောက်ဘက်မှာ Aegean ပင်လယ်၊ တောင်ဘက်မှာ မြေထဲပင်လယ်နဲ့ အနောက်ဘက်မှာ Ionian ပင်လယ်တို့ ဝန်းရံထားပါတယ်။

ဂရိနိုင်ငံက ဥရောပမှာ တောင်တွေအများဆုံးရှိတဲ့ နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်ပြီး အမြင့်ဆုံးတောင်ကတော့ နတ်ဘုရားတို့ရဲ့နေရပ်လို့ ယုံကြည်ထားကြတဲ့ အိုလံပက်(စ်)တောင်ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဂရိမှာ တောင်တွေရှိသလို ကျွန်းပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော်လည်းရှိပါတယ်။ ဂရိနိုင်ငံကို ပတ်လည်ဝိုင်းထားတဲ့ ပင်လယ်သုံးခုမှာ ကျွန်းတွေ ဖြန့်ကျဲထားသလိုဖြစ်နေပြီး အဲဒီကျွန်းတွေထဲက ကျွန်းပေါင်း ၁၇၀ မှာပဲ လူတွေနေထိုင်ကြတာပါ။ ကျွန်းတွေထဲ ဆန်တိုရီနီနဲ့ မိုင်ကိုနော့စ်ကျွန်းတွေက နာမည်ကြီးပါတယ်။ ကမ်းခြေတွေလည်းအများကြီးရှိပြီး နိုင်ငံရဲ့ ဘယ်နေရာမဆို ကမ်းရိုးတန်းကနေ ၈၅မိုင်ထက်ပိုမဝေးပါဘူး။


ဂရိနိုင်ငံရဲ့ အကြီးဆုံးမြို့နဲ့ မြို့တော်က အေသင်မြို့ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံးမြို့ကြီးတစ်မြို့လည်းဖြစ်ပါတယ်။ ဂရိတို့ရဲ့ ဒဏာရီအရ အသီနာအမည်ရှိ ဂရိနတ်ဘုရားမက စစ်ပွဲ၊ မဟာဗျူဟာ၊ ဉာဏ်ပညာတို့နဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ နတ်ဘုရားမဖြစ်ပြီး အေသင်မြို့ကိုစောင့်ရှောက်ပေးနေတယ်လို့ ယုံကြည်ကြပါတယ်။ ဂရိနိုင်ငံရဲ့ မြေအကျယ်က ၅၀၉၄၉ စတုရန်းမိုင်ရှိပြီး လူဦရေ ၁၁သန်းနီးပါး ရှိပါတယ်။ လူဦးရေ သုံးပုံနှစ်ပုံခန့်က မြို့နေလူတန်းစား ဖြစ်ကာ လူဦးရေရဲ့ ၄၀ရာခိုင်နှုန်းက အေသင်မြို့မှာနေထိုင်ကြပါတယ်။


ဂရိနိုင်ငံရဲ့ ရာသီဥတုသာယာလေ့ရှိပြီး နွေရာသီမှာ ဧည့်အလာများကြလို့ နွေမှာဆိုရင် ဂရိလူမျိုးတွေထက်တောင် ခရီးသွားဧည့်သည်တွေ နှစ်ဆကျော်ပိုများလေ့ရှိပါတယ်။ ခရီးသွားလုပ်ငန်းမှာ အောင်မြင်ပြီး ကမ္ဘာ့သမိုင်းဝင်နေရာတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ အေသင်မှာရှိတဲ့ Acropolis ဆိုရင် ကမ္ဘာ့အံ့ဖွယ် (၇)ပါးအသစ်စာရင်းထဲ ပါလုနီးပါးဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ Acropolis ဆိုတာ ဂရိဘာသာစကားနဲ့ တောင်ပေါ်မြို့လို့ သိရပြီး ဂရိမှာ အဲဒီလိုမြို့တွေအများကြီးရှိပါတယ်။ အေသင်မှာရှိတာကတော့ နာမည်အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး UNESCO ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံထားရပါတယ်။


ကမ္ဘာပေါ်မှာနှစ်စဉ်ကျင်းပနေတဲ့ အိုလံပစ်အားကစားပြိုင်ပွဲတွေက ရှေးခေတ် ဂရိတွေကနေ အစပြုခဲ့ကြတာပါ။ ဂရိနတ်တွေရဲ့ ခေါင်းဆောင် ဇူးရပ်(စ်)နတ်မင်းကြီးကို ဂုဏ်ပြုတဲ့အနေနဲ့ အိုလံပစ်အားကစားပြိုင်ပွဲတွေကျင်းပခဲ့ကြတာပဲဖြစ်ပါတယ်။ ခေတ်ပေါ်အိုလံပစ်အားကစားပြိုင်ပွဲတွေကိုလည်း အေသင်မြို့မှာ ပထမဆုံးကျင်းပခဲ့ကြတာပါ။


ဂရိနိုင်ငံက ဒီမိုကရေစီအစပြုရာနိုင်ငံလည်းပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဘီစီ ငါးရာစုကတည်းက စတင်ကျင့်သုံးခဲ့ပေမဲ့ အဲ့ဒီတုန်းကတော့ အရွယ်ရောက်ပြီးသားအမျိုးသားတွေသာ မဲပေးခွင့်ရှိခဲ့တာပါ။ ဂရိဘာသာစကားဟာ လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်ပေါင်း ၃၀၀၀ ကျော်ကတည်းက ခုချိန်ထိအသုံးပြုနေဆဲဖြစ်လို့ ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး ဘာသာစကားတစ်ခုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံထားရပါတယ်။


ဂရိနိုင်ငံသားတွေက ကျန်းမာပြီး အသက်ရှည်ကြပါတယ်။ ဂရိရဲ့ ပျမ်းမျှလူ့သက်တမ်းက ၈၁ နှစ်ကျော်ပါ။ ဂရိမှာရှိတဲ့ အီကာရီယား (Ikaria) ကျွန်းက ကမ္ဘာ့လူ့သက်တမ်းအရှည်ဆုံးနဲ့ အကျန်းမာဆုံးနေရာတွေကို အပြာရောင်ဇုံအဖြစ် သတ်မှတ်ထားတဲ့ နေရာငါးခုထဲမှာ ပါဝင်နေပါတယ်။ ဒီကျွန်းပေါ်က လူဦးရေ ၃၀%လောက်က အသက် ၉၀ကျော်ထိ အသက်ရှည်ကြကာ ကျန်းမာပြီး ရောဂါဘယကင်းဝေးကြပါတယ်။ ဂရိလူမျိုးတွေ အသက်ရှည်ကြတာဟာ ကမ်းရိုးတန်းနဲ့နီးပြီး လေကောင်းလေသန့်ရလို့ကြောင့်ဖြစ်နိုင်သလို စားသောက်နေထိုင်မှုပုံစံကြောင့်လည်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဂရိမှာ တခြားနိုင်ငံတွေထက်စာရင် သံလွင်သီးအမျိုးအစား စုံလင်ပြီး၊ ဒိန်ခဲတွေ ဒိန်ချဉ်တွေနဲ့ ငါးတွေလည်း အစားများကြပါတယ်။

Dr. Nu Myat Theingi Oo

Nu Myat around the World

မော်စကိုရှိ ရင်ပြင်နီကြီး

မော်စကိုရှိ ရင်ပြင်နီ


ရုရှားနိုင်ငံမြို့တော် မော်စကိုမြို့လည်ရှိ ရင်ပြင်နီကြီးသည် ရုရှားရှိ အကျယ်ဆုံးနှင့် နာမည်အကြီးဆုံးရင်ပြင်ဖြစ်သည်။ မော်စကိုမြို့လမ်းမကြီးတိုင်းက ဒီရင်ပြင်ကနေ အစပြုသည်ဟုပြောရမည်။ ရင်ပြင်နီဟုအမည်တွင်ရသည်မှာ အဆောက်အအုံအရောင်များကြောင့်မဟုတ်သလို ကွန်မြူနစ်စနစ်၊ ဆိုဗီယက်ရုရှတို့နှင့်လည်း မသက်ဆိုင်ပါ။ နဂိုမူလအမည်မှာ လှပသောရင်ပြင်ဟု အဓိပ္ပါယ်ရပါသည်။ ရုရှားရှေးဘာသာစကားတွင် အနီရောင်နှင့် လှပသောမှာ စာလုံးတူဖြစ်နေခြင်းကြောင့် နောက်ပိုင်းတွင် ရင်ပြင်နီဟု အမည်တွင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။


ရင်ပြင်ကြီးသည် ထောင့်မှန်စတုဂံပုံဖြစ်ကာ အလျား ၁၈၈၀ ပေ အနံ ၂၃၀ ပေ ရှိပြီး အကျယ်အားဖြင့် စတုရန်းပေ ၈ သိန်း ကျယ်ဝန်းပါသည်။ နာမည်ကျော် အဆောက်အအုံကြီး လေးခုက ရင်ပြင်နီကို ပတ်လည်ဝိုင်းထားကြသည်။ ယင်းတို့အနက် နာမည်အကျော်ကြားဆုံးမှာ စိန့်ဘေဆဲ(လ်) ဘုရားကျောင်းဖြစ်သည်။ ဘုရားကျောင်းငယ် ၁၀ ခု ပေါင်းထားသည့် ထိုဘုရားကျောင်းကြီးသည် အရောင်အသွေးစုံလင်ကာ ဗိသုကာလက်ရာထူးခြားလှပသဖြင့် ကမ္ဘာကျော်ပါသည်။ ဘုရားကျောင်း၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်တစ်ဖက်တွင် လှပခမ်းနားသည့် State သမိုင်းပြတိုက်နှင့် Kazan ဘုရားကျောင်းငယ်ရှိပါသည်။ ဤဘုရားကျောင်းသည် ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ဂျိုးဇက်စတာလင်အမိန့်ဖြင့် ဖြိုချဖျက်ဆီးခံခဲ့ပြီးမှ ဆိုဗီယက်နိုင်ငံ ပြိုလဲပြီးနောက် ပြန်လည်တည်ဆောက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။

St Basil’s ဘုရားကျောင်း


ရင်ပြင်တစ်ဖက်ကို ခရင်မလင်နန်းတော်ဝင်းတံတိုင်းများက ကာရံထားကာ တံတိုင်းရှေ့ဘက်တွင် လီနင်ဂူဗိမာန်ရှိပါသည်။ ဆိုဗီယက်ယူနီယံ၏ ပထမဆုံးကွန်မြူနစ်ခေါင်းဆောင် လီနင်၏ ရုပ်အလောင်းကို ထိန်းသိမ်းပြသထားရာ ဂူဗိမာန်ကြီးုဖြစ်သည်။ ကျန်တစ်ဖက်မှာတော့ GUM ရှော့ပင်းစင်တာကြီးရှိကာ ဆိုင်ပေါင်း ၁၀၀၀ ကျော်ရှိပြီး ကမ္ဘာကျော်နာမည်ကြီး အမှတ်တံဆိပ်များကို ဝယ်ယူနိုင်ပါသည်။

GUM department store ရှေ့

 

GUM department store အတွင်းမြင်ကွင်း
ရင်ပြင်နီအနီးလမ်းတစ်နေရာ

ယခင်က ခရင်မလင်နန်းတော်ဝင်းတံတိုင်းနှင့် ရင်ပြင်အကြား ကျုံးရှိခဲ့ဖူးသော်လည်း ၁၇ ရာစုနောက်ပိုင်းတွင် ရေခန်းသွားခဲ့ပါသည်။ ရင်ပြင်တွင် ရုပ်တုတစ်ခုသာရှိပြီး မျိုးချစ်ပုဂ္ဂိုဟ်များဖြစ်ကြသည့် Kuzma Minin နှင့် မင်းသား Dmitry Pozharsky တို့နှစ်ယောက်တွဲ ရုပ်တုဖြစ်သည်။ စိန့်ဘေဆဲ(လ်)ဘုရားကျောင်းအရှေ့တွင် ထိုရုပ်တုကို စိုက်ထူထားရှိပါသည်။
ရင်ပြင်နီကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာအဖြစ် ၁၉၉၀ ခုနှစ်က ယူနက်စကိုက အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပါသည်။ သမိုင်းတလျှောက်တွင် ရင်ပြင်နီရှိ စိန့်ဘေဆဲ(လ်)ဘုရားကျောင်းကြီးသည် ပျက်စီးလုနီးပါးဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၈၁၂ ခုနှစ်က ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့သည့် နပိုလီယံသည် ဘုရားကျောင်းကို ဖျက်ဆီးရန် အမိန့်ပေးခဲ့သော်လည်း ရုတ်တရက် မိုးရွာသဖြင့် မီးငြိမ်းသွားခဲ့ပါသည်။ ဘုရားကျောင်းကို ဖျက်ဆီးရန် နောက်ထပ်ကြိုးပမ်းမှုမှာ စတာလင် အုပ်ချုပ်စဉ်ကာလဖြစ်သည်။ သူသည် ဘာသာရေးအဆောက်အအုံအားလုံးကို ဖျက်ဆီးရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သော်လည်း ဘုရားကျောင်းကိုမူ နှမြောခဲ့သည်။

လီနင်ဂူဗိမာန်

 


ရင်ပြင်နီသည် ဟိုးရှေးခေတ်နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက မော်စကိုမြို့၏ အဓိက ရင်ပြင်ဖြစ်ခဲ့ပါသည်။ ၁၄၉၀ ပြည့်နှစ်များကတည်းက တည်ရှိခဲ့သည့် သမိုင်းဝင်ရင်ပြင်ကြီးလည်းဖြစ်သည်။ ခရင်မလင်နန်းတော်သစ် တည်ဆောက်သည့်အခါ ရင်ပြင်ကိုပါ ထည့်သွင်းဖန်တီးခဲ့ကြသည်။ နန်းတော်၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းတွင် မြစ်ချောင်းများကဲ့သို့ သဘာ၀ အရံအတားများ မရှိသဖြင့် ရန်သူများ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ဖို့ လွယ်ကူပေသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုနေရာရှိ အဆောက်အအုံများကို ရှင်းလင်းခဲ့ရာမှ ရင်ပြင်နီဖြစ်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

 


နောက်ပိုင်းတွင် ရင်ပြင်နီသည် တစ်ကမ္ဘာလုံးရှိ ကုန်သည်များ လာရောက်ရောင်းဝယ်ရာ၊ ဇာဘုရင်များ၏ အမိန့်များကို ကြေငြာရာ၊ ဘာသာရေးပွဲများကျင်းပရာ နေရာဖြစ်လာခဲ့ပေသည်။ ၂၀ ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင် ဆိုဗီယက်စစ်တပ်၏အင်အားကို ပြသသည့်အနေဖြင့် ရင်ပြင်နီတွင် စစ်ရေးပြလေ့ရှိခဲ့ကြပေသည်။ ဆိုဗီယက်ယူနီယံပြိုကွဲပြီး နောက်ပိုင်းတွင်တော့ ဈေးပွဲတော်များ၊ ဂီတပွဲတော်များကျင်းပရာ နေရာဖြစ်လာခဲ့ပါသည်။ ခရစ္စမတ်အချိန်အခါတွင် ခရစ္စမတ်မီးရောင်များဖြင့် ရင်ပြင်ကြီးသည် အလွန်စည်ကားလှပလေ့ရှိပါသည်။

ဒေါက်တာနုမြတ်သိင်္ဂီဦး

Dr. Nu Myat Theingi Oo

ကမ္ဘာ့စိန်မြို့တော်ရှိရာ ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ


ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံသည် ဥရောပအနောက်နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်ကာ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများမှာ ပြင်သစ်၊ လူဇင်ဘက်၊ ဂျာမနီနှင့် နယ်သာလန်နိုင်ငံတို့ဖြစ်ပါသည်။ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၁၁၇၈၇မိုင် ကျယ်ဝန်းကာ လူဦးရေပေါင်း ၁၁ သန်းကျော်နေထိုင်သဖြင့် ကမ္ဘာ့လူဦးရေ အထူထပ်ဆုံးနိုင်ငံများအနက် တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ဘယ်လ်ဂျီယမ်လူမျိုးအများစုက မြို့ပြမှာ နေထိုင်လေ့ရှိကြပြီး မြို့နေလူဦးရေမှာ ၉၇%ကျော်သဖြင့် ဥရောပတွင် မြို့နေလူဦးရေအများဆုံးနိုင်ငံတစ်ခုဟု ဆိုရပေမည်။

မြို့တော် ဘရပ်ဆဲလ်(စ်)


မြို့တော်မှာ ဘရပ်ဆဲလ်(စ်)မြို့ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမြို့လည်းဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၁.၂သန်းကျော် နေထိုင်နေပါသည်။ အီးယူ၏မြို့တော်လည်းဖြစ်ကာ နေတိုး(NATO) ရုံးချုပ်ရှိရာ မြို့လည်းဖြစ်ပါသည်။ ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံမှာ ဘရပ်ဆဲလ်(စ်)အပြင် အခြားထင်ရှားသည့်မြို့များလည်း ရှိပါသည်။ Antwerp မြို့သည် ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သလို စိန်ပေါင်းများစွာ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားရာမြို့ဖြစ်သဖြင့် ကမ္ဘာ့စိန်မြို့တော်အဖြစ် နာမည်ကျော်ပါသည်။ တူးမြောင်းများဖြင့် လှပလှသည့် Bruges မြို့၊ ရဲတိုက်ကြီးများဖြင့် ခမ်းနားလှသည့် Ghent မြို့၊ လူဦးရေ ၅၀၀သာ နေထိုင်သည့် ကမ္ဘာ့အသေးဆုံး Durbuy မြို့၊ ရှေးခေတ်က ရောမလူမျိုးများလာရောက်ကာရေချိုး၊ ရေစိမ်ရင်း Spa ဟုအမည်တွင်ခဲ့သည့် ယခုခေတ် Spa အမည်အစပြုရာ Spa မြို့၊ ဆက်ဆိုဖုန်းတူရိယာ စတင်တီထွင်ခဲ့သူ၏ မွေးရပ်မြေ Dinant မြို့တို့မှာ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များ သွားရောက်လည်ပတ်လေ့ရှိရာမြို့များပင်ဖြစ်ပါသည်။

ဆက်ဆိုဖုန်းတူရိယာ စတင်တီထွင်ခဲ့သူ၏ မွေးရပ်မြေ Dinant မြို့

တူးမြောင်းများဖြင့် လှပလှသည့် Bruges မြို့


ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံမှာ ရုံးသုံးစကား သုံးမျိုးတောင်ရှိပြီး ဘယ်လ်ဂျီယမ်ဘာသာစကားဟူ၍မရှိပါ။ နယ်ပယ်ဒေသပေါ်မူတည်ပြီး ဒတ်(ချ်)၊ ပြင်သစ်နှင့် ဂျာမာန်ဘာသာစကားများကိုသာ အသုံးပြုကြပါသည်။


ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံသည် ရွေးကောက်ခံအစိုးရမရှိဘဲ အချိန်အကြာဆုံးရပ်တည်ခဲ့သည့် ဒီမိုကရက်တစ်နိုင်ငံအဖြစ် ကမ္ဘာ့စံချိန်တင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်ကြား ရက်ပေါင်း ၅၈၉ ရက်ကြာခဲ့ပါသည်။ ဘရပ်ဆဲလ်(စ်)မြို့ရှိ တရားရုံးက ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးတရားရုံးကြီးဖြစ်ကာ စတုရန်းကီလိုမီတာပေါင်း ၂၆၀၀၀ ဝန်းကျင် ကျယ်ဝန်းပါသည်။ ကမ္ဘာ့အရှည်ဆုံးဓာတ်ရထားလမ်းလည်းရှိကာ နယ်သာလန်နယ်စပ်ကနေ ပြင်သစ်နယ်စပ်အထိ ၄၂မိုင် ရှည်လျားပါသည်။ ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ၏ အဝေးပြေးလမ်းမကြီးများမှာ လမ်းမီးများစွာ လင်းထိန်နေသဖြင့် ညအခါ အာကာသမှ လှမ်းမြင်နိုင်သည်ဟု သိရပါသည်။

ဘယ်လ်ဂျီယမ်ဘီယာ


ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံသည် ဘီယာ၊ ချောကလက်နှင့် ဝေဖာစသည့် အစားအသောက်များနှင့် နာမည်ကျော်ပါသည်။ ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံထုတ် ဘီယာအမျိုးအစားပေါင်း ၁၁၀၀ ကျော်ရှိပြီး နိုင်ငံတကာဆုရထားသည့် အမျိုးအစားများပင်ရှိပါသည်။ ချောကလက်နှင့်လည်းနာမည်ကျော်သည့် ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့ဒုတိယချောကလက်အတင်ပို့ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ကာ ဘရပ်ဆဲလ်(စ်)လေဆိပ်ရှိ ချောကလက်ဆိုင်များသည် ကမ္ဘာ့ချောကလက်အရောင်းရဆုံးနေရာဖြစ်ပါသည်။ ဘိလိယက်ဘောလုံးများကို အများဆုံးတင်ပို့ရောင်းချသည့်နိုင်ငံဖြစ်ကာ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်၏ ၈၀ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဘယ်ဂျီယမ်နိုင်ငံထုတ်များဟု သိရပါသည်။

ဘယ်လ်ဂျီယမ်ဝေဖာ
Chocolate Shop in Brussels


ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့နာမည်အကျော်ဆုံး ဂီတဖျော်ဖြေပွဲများကျင်းပရာနိုင်ငံလည်း ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့အကြီးကျယ်ဆုံး အီလက်ထရောနစ်ဂီတဖျော်ဖြေပွဲ Tomorrowland အပါအဝင် နာမည်ကျော် ဂီတဖျော်ဖြေပွဲများ၊ ရိုးရာပွဲတော်များ များစွာကျင်းပလေ့ရှိပါသည်။ ရဲတိုက်ပေါင်းများစွာရှိသည့် နိုင်ငံလည်းဖြစ်ကာ Ghent မြို့ရှိ Gravensteen ရဲတိုက်ကြီးက ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံတွင် အလှဆုံးနှင့်သမိုင်းအဝင်ဆုံး ရဲတိုက်ကြီးပင် ဖြစ်ပါသည်။

Tomorrow Land (Photo-Credit)


ဘယ်လ်ဂျီယမ်လူမျိုးများက ပွင့်လင်းသဘောထားကြီးပြီး လွတ်လပ်ကာ အစွန်းမရောက်သောစိတ်ပိုင်ရှင်များ ဖြစ်ကြပါသည်။ လိင်တူလက်ထပ်ခွင့်ကို ကမ္ဘာ့ဒုတိယမြောက် တရားဝင်ခွင့်ပြုခဲ့သောနိုင်ငံဖြစ်ပြီး ညင်သာစွာဇီဝန်ခြွေခြင်းကိုလည်း ၂၀၀၂ခုနှစ်မှစတင်ကာ တရားဝင်ခွင့်ပြုထားပါသည်။ ဘယ်လ်ဂျီယမ်လူမျိုးများက တီထွင်ဖန်တီးနိုင်စွမ်းလည်းရှိကြကာ ပလတ်စတစ်၊ ဆက်ဆိုဖုန်းတူရိယာ၊ ခန္ဓာကိုယ်ထုထည်ပြကိန်းညွှန်း (BMI)၊ ဝမ်းလျှောသက်သာဆေး Imodium၊ ပဋိသန္ဓေတားဆေးစသည်တို့ကို တီထွင်ခဲ့ကြပါသည်။ ဘယ်လ်ဂျီယမ်လူမျိုးကာတွန်းဆရာများစွာလည်းရှိပြီး Tin Tin ကဲ့သို့ ကမ္ဘာကျော်ကာတွန်းဇာတ်ကောင်များကို မွေးထုတ်ရာနိုင်ငံဖြစ်သည်။ ဘယ်လ်ဂျီယမ်အမျိုးသားများက ကမ္ဘာ့ဒုတိယအရပ်အရှည်ဆုံးဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှအရပ်မှာ ၅ပေ ၁၁လက်မခွဲဖြစ်သည်။

Beautiful Brussels


မြို့တော် ဘရပ်ဆဲလ်(စ်)ရှိ မြို့ဟောင်း၊ တော်ဝင်နန်းတော်နှင့် Atomium အဆောက်အအုံဆန်းကြီး၊ Bruges မြို့ရှိ Markt ရင်ပြင်၊ တူးမြောင်းများနှင့် ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံများ၊ Leuven မြို့ရှိ St. Peter’s ဘုရားကျောင်း၊ Antwerp မြို့ရှိ တော်ဝင်နန်းတော်၊ Ghent မြို့ရှိ ရဲတိုက်ကြီးများ၊ နေပိုလီယံ၏သမိုင်းဝင် ဝါတားလူးစစ်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဒေသ၊ သဘာဝအလှအပများခံစားနိုင်မည့် Semois တောင်ကြားတို့မှာ ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံရောက်လျှင် သွားရောက်လေ့လာသင့်သည့်နေရာများပင် ဖြစ်ပါသည်။

Old Town of Brussels

Dr.Nu Myat Theingi Oo

Nu Myat around the World

ဥရောပ၏ ရှေးအကျဆုံးမြို့ အေသင်

ဒဏ္ဍာရီများပြား၊ သမိုင်းကြောင်းကြီးမားခဲ့သည့် အေသင်မြို့သည် ဂရိနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်သလို ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံးမြို့တစ်မြို့လည်း ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် ဒီမိုကရေစီ၊ အိုလံပစ်ဂိမ်း၊ ပြဇာတ်၊ အနောက်တိုင်းအတွေးအခေါ်နှင့်စာပေ၊ အဓိကသင်္ချာအခြေခံမူစသည်တို့ အစပြုရာမြို့လည်း ဖြစ်လို့နေပါသည်။ ထိုမျှမက ဆိုကရေးတီး၊ မဟာအလက်ဇန္ဒား၊ အရစ္စတိုတယ်(လ်)၊ ပလေတိုကဲ့သို့ ကမ္ဘာကျော်အတွေးအခေါ်ပညာရှင်၊ အာဏာရှင်၊ သိပ္ပံပညာရှင်နှင့် ခေါင်းဆောင်များ မွေးဖွားအခြေချရာမြို့ လည်းပဲ ဖြစ်ပါသည်။


အေသင်မြို့ကို လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၃၄၀၀ကျော်ကတည်းက မြို့စတည်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး လူအစောဆုံးအခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြချိန်မှာ ၁၁ရာစုနှင့် ၁၇ရာစုကြားဟု ခန့်မှန်းရပါသည်။ ထို့ကြောင့် အေသင်မြို့ဟာ ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံးမြို့တွေထဲပါဝင်နေသလို ဥရောပ၏ရှေးအကျဆုံးမြို့အဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ခံထားရပါသည်။


နှစ်ပေါင်းထောင်ချီသက်တမ်းရှိသည့်မြို့ ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ အေသင်မြို့သည် သမိုင်းတလျှောက် စနစ်မျိုးစုံဖြင့်အုပ်ချုပ်ခြင်းခံခဲ့ဖူးပါသည်။ ဧကရာဇ်မင်းစနစ်ကစ ဒီမိုကရေစီစနစ်၊ ဆိုရှယ်လစ်စနစ်၊ အရင်းရှင်စနစ်နှင့် ကွန်မြူနစ်ဝါဒအဆုံး စနစ်အမျိုးမျိုးနှင့် အေသင်မြို့ကိုအုပ်ချုပ်ခဲ့ကြပါသည်။ ထိုထဲမှာမှ ဒီမိုကရေစီစနစ်သည် အေသင်မြို့မှ အစပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ကျော်က အေသင်မြို့မှာစတင် အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး မြို့သူမြို့သားများက ဥပဒေရေးဆွဲရေးအပေါ် မဲထည့်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်ပါသည်။


အေသင်မြို့သည် ယဉ်ကျေးမှုအရလည်း ထွန်းကားသဖြင့် ဥရောပ ပထမဆုံးယဉ်ကျေးမှုမြို့တော် အဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ခံထားရပါသည်။ ကမ္ဘာ့ပထမဆုံးပြဇာတ်များကို အေသင်မြို့မှာစပြီး ဖျော်ဖြေခဲ့ကြသည်ဟု သိရပါသည်။ ယခုအခါ တစ်မြို့ထဲတွင် ပြဇာတ်ရုံပေါင်း ၁၅၀နီးပါးရှိသဖြင့် ကမ္ဘာ့ပြဇာတ်ရုံအများဆုံးမြို့ဟုလည်း သိထားကြပါသည်။


ဂရိနိုင်ငံကစခဲ့သည့် ရှေးခေတ်အိုလံပစ်ကစားနည်းများကို အေသင်မြို့မှာ တစ်ခါမျှမကျင်းပခဲ့ဖူးသော်လည်း မျက်မှောက်ခေတ်အိုလံပစ်ဂိမ်းများမှာမူ အေသင်မြို့မှ အစပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ရှေးခေတ်အိုလံပစ်ဂိမ်းကို ၇၇၆ဘီစီမှာ Peloponnese မြို့မှာ စတင်ကျင်းပခဲ့ပြီး မျက်မှောက်ခေတ်အိုလံပစ်ဂိမ်းကိုတော့ ၁၈၉၆ခုနှစ်မှာ အေသင်မြို့မှာ စတင်ကျင်းပခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။


အေသင်ဆိုသည့်အမည်မှာ ဉာဏ်ပညာနှင့်စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဂရိနတ်ဘုရားမ “အသီနာ”အမည်မှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဒဏ္ဍာရီအရ အသီနာနှင့် ပင်လယ်နတ်ဘုရား ပိုဆိုင်းဒန်းတို့ နှစ်ဦးသည် အေသင်မြို့၏ နာယကနေရာကို လုရာတွင် မြို့အတွက် အကောင်းဆုံးလက်ဆောင် မည်သူပေးနိုင်သနည်းပေါ်မူတည်ပြီး ဆုံးဖြတ်ချက်ချခဲ့ကြပါသည်။ ပိုဆိုင်းဒန်းက မြင်း(သို့)ရေပေးခဲ့ပြီး အသီနာက သံလွင်ပင်ပေးခဲ့သဖြင့် အနိုင်ရခဲ့ပါသည်။ ဂရိလူမျိုးများသည် ထိုစဉ်ကတည်းက သံလွင်သီးနှစ်ခြိုက်ခဲ့ကြကာ ယခုတိုင် နေ့စဉ်အစားအစာထဲမပါမဖြစ် စားသောက်နေကြဆဲဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ဂရိနိုင်ငံဟာ ကမ္ဘာ့တတိယသံလွင်သီး အထွက်ဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်လို့နေပါသည်။ သံလွင်ပင်များဟာ အေသင်မြို့မှာ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်းထောင်ချီကတည်းက ရှင်သန်ခဲ့ကြပြီး ၁၂၀၀ပြည့်နှစ်များက စိုက်ပျိုးခဲ့သည့်အပင်များမှ ယနေ့တိုင်သံလွင်သီးများသီးနေဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။


သမိုင်းအမွေအနှစ်ကြွယ်ဝရာ အေသင်မြို့သို့ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များ တစ်နှစ်ကို ၁၈သန်းလောက်လာရောက်လည်ပတ်လေ့ရှိပါသည်။ အခရိုပိုးလစ်(စ်) (Acropolis) တောင်ပေါ်ခံတပ်မြို့၊ ပါသီနွန်ကျောင်းတော် (Parthenon) နှင့် အိုလံပစ်နတ်မင်းဇူးယပ်(စ်)ကျောင်းတော်တို့သည် အေသင်မြို့၏ အဓိကအထင်ကရနေရာများ ဖြစ်ပါသည်။


ယူနက်စကိုက ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံထားရသည့် အခရိုပိုးလစ်(စ်)ခံတပ်မြို့ကြီးကို ၄၄၈ဘီစီမှာ ဂရိနတ်ဘုရားမ အသီနာအတွက် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ တောင်ပေါ်မှာရှိနေသဖြင့် အေသင်မြို့ကို အပေါ်စီးကနေ စီးပြီးမြင်ရကာ ကမ္ဘာ့အထင်ကရအဆောက်အအုံကြီးလည်း ဖြစ်လို့နေပါသည်။ အေသင်မြို့မှာ အခရိုပိုးလစ်(စ်)အပြင် တခြား ယူနက်စကိုအသိအမှတ်ပြုနေရာတစ်ခုလည်း ရှိလို့နေပါသေးသည်။ လွန်ခဲ့သည့်နှစ်ပေါင်း ၁၀၀၀ကျော်က ဆောက်လုပ်ခဲ့သည့် ဘိုင်ဇန်တိုင်းခေတ်လက်ရာ Daphni ကျောင်းတော်ကြီးပဲ ဖြစ်ပါသည်။


အေသင်မြို့တွင်းရှိ အခြားထင်ရှားသော နေရာများမှာ ပါလီမန်အဆောက်အအုံရှိရာ Syntagma ရင်ပြင်၊ တစ်မြို့လုံးကို အပေါ်စီးကနေလှမ်းမြင်ရနိုင်သည့် Lycabettus တောင်ကုန်း၊ မျက်မှောက်ခေတ်အိုလံပစ်ဂိမ်းစတင်ကျင်းပရာ Panathinaiko အားကစားရုံ၊ အမျိုးသားသမိုင်းပြတိုက်နှင့် ရှေးခေတ်အေဂိုရာကျောင်းတော်တို့ ဖြစ်ကြပါသည်။

Dr. Nu Myat Theingi Oo

Nu Myat around the World

ယာယီအဖြစ်ဆောက်ခဲ့ရာကနေ ပြင်သစ်နိုင်ငံပြယုဂ်ဖြစ်လာသည့် အီဖဲလ်မျှော်စင်


ပြင်သစ်ဆိုသည်နှင့် အီဖယ်လ်မျှော်စင်(Eiffel Tower)ကို ပြေးမြင်ရသည်အထိ အီဖယ်လ်မျှော်စင်က ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ပြယုဂ် ဖြစ်လို့နေပါသည်။ စဆောက်ခဲ့တုန်းက ယာယီအဖြစ်သာ ဆောက်ခဲ့ရာကနေ ယခုတော့ ကမ္ဘာကျော်အထင်ကရနေရာဖြစ်လာခဲ့ပါ၏။ အီဖယ်လ်မျှော်စင်က ပြင်သစ်နိုင်ငံမြို့တော် ပဲရစ်မြို့မှာရှိပြီး ကမ္ဘာကျော်အဆောက်အအုံကြီးအဖြစ် နှစ်ပေါင်း ၁၃၀ကျော်တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ပါသည်။


၁၈၈၉ ခုနှစ်က ပြင်သစ်တော်လှန်ရေး နှစ်၁၀၀ ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ပဲရစ်မြို့တွင် ကျင်းပသော ကမ္ဘာ့ပြပွဲအတွက် ယာယီမုခ်ဦးအဖြစ်တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ထိုမုခ်ဦးအတွက် လာရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည့် ဒီဇိုင်းများစွာအနက်မှ Mr.Gustave Eiffel ၏ ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီက ရွေးချယ်ခံခဲ့ရပါသည်။ အီဖယ်လ်ဆိုသည့်အမည်မှာ Mr.Gustave Eiffel ကို ဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် မှည့်ထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသူသည် လေဘာတီရုပ်တုကြီး ဒီဇိုင်းဆွဲရာမှာလည်း ဝိုင်းဝန်းအကြံပေးခဲ့သူဖြစ်ပါသည်။


အီဖယ်လ်မျှော်စင်သမိုင်းက မရိုးရှင်း မလွယ်ကူခဲ့ပါ။ ထိုစဉ်က ပဲရစ်မြို့သူမြို့သား အတော်များများက ပဲရစ်မြို့အလှပျက်စေသည်ဆိုပြီး အီဖယ်လ်မျှော်စင်ကြီးကို မနှစ်မြို့ခဲ့ကြပါဘူး။ အနုပညာရှင်များနှင့် ပညာရှင် အဖွဲ့ဝင်ပေါင်း ၃၀၀ ပါဝင်သည့် ကော်မတီက မျှော်စင်ကြီးကို ဆန္ဒပြခဲ့ကြပါသည်။ မျှော်စင်ကြီးသည် အသုံးမဝင်သလို ရုပ်ဆိုးသည်ဟုဆိုကာ ပဲရစ်အစိုးရထံ ထိုပရောဂျက်ကို ဆန့်ကျင်ကြောင်း လက်မှတ်များ ထိုးထားသည့် အသနားခံစာ တင်ခဲ့ကြပါသည်။


ဆန့်ကျင်သူများသည့်ကြားက ၁၈၈၉မှာကျင်းပခဲ့သည့် ကမ္ဘာ့ပြပွဲအောင်မြင်ခဲ့ပါသည်။ ပြပွဲအတွင်း မျှော်စင်ကြီးပေါ်သို့ လူအယောက် ၂သန်း တက်ရောက်ခဲ့ကြပြီး ဝင်ငွေများစွာရရှိခဲ့ပါသည်။ စဖွင့်ကတည်းက ခုချိန်ထိ မျှော်စင်ကြီးသို့ လူဦးရေ သန်းပေါင်း ၃၀၀ ကျော် လာရောက်ကြပြီး နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ဧည့်သည်ပေါင်း ၇သန်းနီးပါး မျှော်စင်ကြီးပေါ်တက်လေ့ရှိကြပါသည်။ ကမ္ဘာကျော်ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာမှာလည်း ပါဝင်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာကျော်လွန်းသဖြင့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံပေါင်းများစွာက မျှော်စင်ပုံတူများ လိုက်ပြီးတည်ဆောက်ခဲ့ကြရပါသည်။


အီဖယ်လ်မျှော်စင်ကြီးကို အလုပ်သမားပေါင်း ၃၀၀ ကျော်က သံပေါင်း ၇၅၀၀ တန်နှင့် သံမှိုပေါင်း ၂.၅သန်းအသုံးပြုခဲ့ကာ နှစ်နှစ်ကြာဆောက်လုပ်ခဲ့ရပါသည်။ အမြဲလှပနေအောင်၊ သံချေးမတက်အောင် ၇နှစ်တစ်ခါ ဆေးပြန်သုတ်လေ့ရှိကာ တစ်ခါသုတ်တိုင်း ဆေးတန်ပေါင်း ၆၀ကျော်သုံးရပါသည်။ မျှော်စင်ကြီးတွင် အလုပ်လုပ်နေသည့် ဝန်ထမ်းပေါင်းမှာလည်း အယောက် ၅၀၀ ကျော်ရှိပါသည်။


အီဖယ်လ်မျှော်စင်ကြီးကို စဆောက်ခဲ့တုန်းက အနှစ် ၂၀အကြာမှာ ပြန်ဖြိုချဖျက်စီးမည်ဟု ရည်ရွယ်ခဲ့ကြသော်လည်း အဖျက်စီးမခံရဖို့ Mr.Gustave Eiffel က အစွမ်းကုန်ကြိုးပမ်းခဲ့ပါသည်။ သိပ္ပံပညာအတွက် အသုံးဝင်ကြောင်းပြသသည့်အနေဖြင့် သိပ္ပံဓာတ်ခွဲခန်း၊ လက်တွေ့စမ်းသပ်ခန်းကို မျှော်စင်ပေါ် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး အာကာသပညာ၊ ဇီဝကမ္မဗေဒ၊ ရူပဗေဒ၊ လေခွင်းအားဘာသာရပ်များကို လေ့လာခဲ့ကြပါသည်။ ၁၉ရာစုက ပြင်သစ်သိပ္ပံပညာရှင်များနှင့် အင်ဂျင်နီယာ ၇၂ယောက် နာမည်များကိုလည်း အီဖယ်လ်မျှော်စင်တွင် ရေးထွင်းထားပါသည်။ သို့သော် တကယ်တမ်း မျှော်စင်မဖြိုဖြစ်ခဲ့သည့်အကြောင်းက မျှော်စင်ကြီးကို ရေဒီယိုအင်တာနာတာဝါအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ခြင်းကြောင့်ပါ။ ယခုလက်ရှိတိုင် ရုပ်မြင်သံကြားနှင့်ရေဒီယိုအသံလွှင့်ရာမှာ အသုံးပြုဆဲဖြစ်ပါသည်။


၁၉၄၄ခုနှစ်မှာလည်း ဟစ်တလာက ပဲရစ်မြို့ကို မဟာမိတ်တပ်များဆီ လက်လွတ်ဆုံးရှုံးတော့မည့် အချိန်မှာ အီဖယ်(လ်)မျှော်စင်အပါအဝင် ပဲရစ်တစ်မြို့လုံးကို ဖြိုဖျက်ဖို့ အမိန့်ပေးခဲ့ပါသည်။ သို့သော် ကံကောင်းချင်တော့ စစ်တပ်မှူးကြီးက အမိန့်မနာခံခဲ့သဖြင့် ယခုတိုင် ဆက်လက်တည်ရှိနေဆဲဖြစ်ခဲ့ပါသည်။


အီဖယ်လ်မျှော်စင်ကြီးသည် စတည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့စဉ်က ၁၀၂၃ပေ အမြင့်ရှိကာ ကမ္ဘာ့အမြင့်ဆုံးအဆောက်အအုံအဖြစ် နှစ်ပေါင်း၄၀ကျော် ရပ်တည်ခဲ့ပါသည်။ မျှော်စင်ကြီးတွင် အထပ်သုံးထပ်ရှိကာ မျှော်စင်ပေါ်သို့ လှေကားနှင့်ရော၊ ဓာတ်လှေကားနှင့်ပါ တက်ရောက်နိုင်ပါသည်။


ပထမထပ်မှာ ၁၈၉ပေမြင့်ပြီး ရှုခင်းကြည့်သည့်နေရာ၊ အနုပညာပြပွဲ၊ စားသောက်ဆိုင်နှင့် အမှတ်တရပစ္စည်းအရောင်းဆိုင်များရှိကာ မှန်ကြမ်းခင်းပေါ်လည်း နင်းလျှောက်နိုင်ပါသည်။ ၃၇၉ပေအမြင့်ရှိသည့် ဒုတိယထပ်မှာလည်း ရှုခင်းကြည့်သည့်နေရာနှင့် စားသောက်ဆိုင်ရှိပါသည်။ ထိပ်ဆုံးအထပ်ကတော့ ၉၀၅ပေအမြင့်ရှိကာ ပတ်ပတ်လည်ရှုခင်းကို ကြည့်ရှုခံစားနိုင်သည့် ရှန်ပိန်ဘားတစ်ခု ရှိပါသည်။ မျှော်စင်ထိပ်တွင် လျှို့ဝှက်တိုက်ခန်းတစ်ခုရှိပြီး Mr.Gustave Eiffel က သောမက်(စ်)အက်ဒီဆင်ကဲ့သို့ နာမည်ကျော်ဧည့်သည်များကို ဖိတ်ခေါ်ဧည့်ခံခဲ့သည်ဟု သိရပါသည်။ ယခုအခါ ထိုတိုက်ခန်းကို အများပြည်သူကြည့်ရှုနိုင်ရန်အတွက် ဖွင့်လှစ်ပေးထားပါသည်။ မျှော်စင်အောက်ခြေတွင် စစ်ဘက်သုံး လျှို့ဝှက်မြေတိုက်ခန်းရှိခဲ့ပြီး ယခုအခါ ပြခန်းအဖြစ် ဖွင့်လှစ်ပြသထားပါသည်။ မျှော်စင်ပေါ် ပေ၂၀၀ အမြင့်တွင် ရေခဲပြင်စကိတ်လျှောစီးကွင်းလည်း ရှိပြီး ဒီဇင်ဘာvမှ ဖေဖော်ဝါရီလကြား ဆောင်းတွင်းကာလတွင် ဖွင့်လှစ်လေ့ရှိကြောင်း သိရပါသည်။

Dr. Nu Myat Theingi Oo

Nu Myat around the World

ရှေးဟောင်းရဲတိုက်ကြီးများရှိရာ စကော့တလန်

ရှေးဟောင်းရဲတိုက်ကြီးများရှိရာ စကော့တလန်


စကော့တလန်ဆိုသည်နှင့် အကွက်စကတ်တိုများ ဝတ်ထားသည့် ထောင်ထောင်မောင်းမောင်း စကော့တလန်နိုင်ငံသားများ၊ ရှေးဟောင်း ရဲတိုက်ကြီးများ၊ ဒဏာရီထဲမှ Loch Ness အကောင်ကြီး၊ စကော့တစ်(ရှ်)ဝီစကီစသည်တို့နှင့် တွဲမြင်ကြမှပါ။ စကော့တလန်မှာ ထိုအရာများအပြင် ရင်သပ်ရှုမောဖွယ်ကောင်းသောရှုခင်းများနှင့် ရေအိုင်ကြီးများက ကြွယ်ဝသောသမိုင်းကြောင်းနှင့်အတူ တွဲလျှက်ရှိနေပါသေးသည်။


စကော့တလန်တွင် ထောင်စုနှစ်များစွာကတည်းက လူနေထိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း ဘုရင့်နိုင်ငံအနေဖြင့် အလယ်ခေတ်မှ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ စကော့တလန်သည် အင်္ဂလန်၊ ဝေလ၊ အိုင်ယာလန်နှင့် စကော့တလန်တို့ဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဂရိတ်ဗြိတိန်နှင့် ယူကေနိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ပြည်မကြီးက ဂရိတ်ဗြိတိန်ကျွန်း၏ မြောက်ဘက်သုံးပုံတစ်ပုံတွင်တည်ရှိနေပြီး အင်္ဂလန်နိုင်ငံနှင့် အရှေ့တောင်ဘက်တွင် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေကာ အနောက်ဘက်နှင့်မြောက်ဘက်တွင် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် မြောက်ပင်လယ်၊ တောင်ဘက်တွင် အိုင်းရစ်(ရှ်)ပင်လယ်တို့က ဝန်းရံထားပါသည်။


စကော့တလန်သည် ဂရိတ်ဗြိတိန်ကျွန်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း ကျွန်းပေါင်း ၉၀၀ခန့် ပိုင်ဆိုင်ထားပါသည်။ ၎င်းတို့အနက် ကျွန်းပေါင်း ၁၀၀ ခန့်တွင်သာ လူနေထိုင်ကြပြီး ကျွန်းကူးခရီးစဉ်မှာ စကော့တလန်တွင် ရေပန်းစားပါသည်။ ကျွန်းငယ်လေးများစွာ ပြန့်ကျဲနေသဖြင့် ကျွန်းတစ်ကျွန်း နှင့်တစ်ကျွန်းကြား လေယာဉ်များပြေးဆွဲလေ့ရှိသောကြောင့် ကမ္ဘာ့အတိုဆုံး ခရီးသည်တင်ယာဉ်မှာ စကော့တလန်တွင် ပြေးဆွဲနေပါသည်။ ၁.၇မိုင်သာခြားသည့် ကျွန်းနှစ်ကျွန်းကြား ပြေးဆွဲနေသဖြင့် လေယာဉ်ပျံသန်းချိန်မှာ ၂မိနစ်သာကြာပါသည်။


စကော့တလန်တွင် ကျွန်းပေါင်းများစွာရှိနေသလို တောင်တန်းများစွာလည်း ရှိလို့နေပါသည်။ အမြင့်ဆုံးတောင်မှာ ယူကေရှိအမြင့်ဆုံးတောင် Ben Nevis ဖြစ်ပြီး Eas a’Chual Aluinn အမည်ရှိ ဗြိတိန်နိုင်ငံရှိ အမြင့်ဆုံးရေတံခွန်လည်း ရှိပါသည်။ နှစ်ပေါင်း ၃၀၀၀ ခန့်သက်တမ်းရှိ ဥရာပရှိရှေးအကျဆုံးသစ်ပင်ကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်ထားပါသည်။ စကော့တလန်၌ စတုရန်းမိုင် ၆၀၀ ကျော် ရှိသည့် ရေချိုကန်များရှိသဖြင့် နိုင်ငံသားအားလုံးအတွက် ရေ အခမဲ့ အသုံးပြုခွင့်ပေးထားပါသည်။


သမိုင်းတလျှောက်တွင် စကော့တလန်နိုင်ငံသားများသည် တီထွင်မှုများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့ကြပါသည်။ တယ်လီဖုန်းတီထွင်သူ အလက်ဇန်းဒါးဂရေဟမ်ဘဲလ်သည် စကော့လူမျိုးဖြစ်ပြီး အခြားထင်ရှားသော စကော့တလန်တီထွင်မှုများမှာ ပန်နီစလင်ဆေး၊ အင်ဆူလင်ဆီးချိုဆေး၊ ရုပ်မြင်သံကြား၊ စက်ဘီးနှင့် ရေနွေးငွေ့အင်ဂျင်စက်တို့ ဖြစ်ပါသည်။ ကမ္ဘာ့ပထမဦးဆုံး အရောင်ဓာတ်ပုံကို စကော့တလန်တွင် ရိုက်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်ပြီး စကော့တလန်ရိုးရာအဆင်ရှိဖဲကြိုးပုံဖြစ်ပါသည်။ မြို့တော် အီဒင်ဘာသည်လည်း ကိုယ်ပိုင်မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ရှိသည့် ကမ္ဘာ့ပထမဆုံးမြို့ဖြစ်ခဲ့ပါသည်။ စကော့တလန်သည် အားကစားတွင်လည်း ခေတ်ရှေ့ပြေးခဲ့ကြပါသည်။ ဂေါက်သီးရိုက်အားကစား မွေးဖွားရာမြေဖြစ်ပြီး ၁၅ ရာစုကတည်းက ကစားခဲ့ကြပါသည်။ ကမ္ဘာ့ပထမဆုံးဘောလုံးပွဲကိုလည်း ၁၈၇၂ခုနှစ်တွင် စကော့တလန်၌ကစားခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်ပါသည်။


သမိုင်းကြောင်းကြီးခဲ့သော စကော့တလန်တွင် ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံများရှိပြီး ရဲတိုက်ပေါင်း ၃၀၀၀ ခန့်ရှိကာ ယူနက်စကိုက ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားသည့်နေရာပေါင်း ၆ခုရှိနေပါသည်။ မြို့တော်အီဒင်ဘာမြို့တွင် နာမည်ကြီးနေရာများမှာ အီဒင်ဘာရဲတိုက်၊ Royal Mile လမ်းမကြီး၊ ဘုရင်မအဲလစ်ဇဘက် (၂)နေထိုင်နေသည့် Holyrood နန်းတော်၊ Arthur’s Seat မီးတောင်ဟောင်း၊ အမျိုးသားပြတိုက်၊ Calton တောင်ကုန်း၊ Scott အထိမ်းအမှတ်ကျောက်တိုင်တို့ပဲ ဖြစ်ပါသည်။


အကြီးဆုံးမြို့ ဂလက်စ်ဂို(Glasgow)တွင် မြစ်ကမ်းဘေးပြတိုက်၊ Kelvingrove အနုပညာပြခန်းနှင့်ပြတိုက်၊ လိုမွန်ရေကန်၊ Trossachs အမျိုးသားပန်းခြံတို့မှာ ထင်ရှားပါသည်။ စကော့တလန်၏ မြို့သေးလေးတစ်မြို့ဖြစ်သည့် Bonnybridge သည် ပန်းကန်ပြားပျံများမကြာမကြာတွေ့လေ့ရှိတဲ့မြို့အဖြစ် နာမည်ကျော်ပါတယ်။ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ပန်းကန်ပြားပျံ အခု၃၀၀ကျော်လောက်တွေ့မြင်ရကြောင်း သတင်းပေးခံထိလေ့ရှိပါသည်။


အခြားထင်ရှားသော နေရာများမှာ Skye ကျွန်း၊ Callanish ကျောက်တုံးကြီးများ၊ Loch Ness Monster အကောင်ကြီးနေထိုင်သည့်ရေကန်အဖြစ် နာမည်ကြီးသည့် နက်စ်ရေကန်နှင့် အနီးရှိ Urquhart ရဲတိုက်ဟောင်းကြီး၊ စကော့တလန်ရှိ သမိုင်းဝင်နှင့်ဗိသုကာအရ အရေးကြီးဆုံးရဲတိုက်ဖြစ်သည့် စတာလင်ရဲတိုက်နှင့် Dunnottar ရဲတိုက်တို့ပဲ ဖြစ်ပါသည်။

Dr. Nu Myat Theingi Oo

Nu Myat around the World

သက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်စနစ် သက်တမ်းအကြာဆုံးနိုင်ငံ ဒိန်းမတ် Denmark

သက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်စနစ် သက်တမ်းအကြာဆုံးနိုင်ငံ ဒိန်းမတ်


ဒိန်းမတ်နိုင်ငံက ဥရောပမြောက်ပိုင်းနိုင်ငံ စကန်ဒီနေးဗီးယန်းနိုင်ငံတွေထဲ အသေးဆုံးနဲ့ တောင်ဘက်အကျဆုံးနိုင်ငံပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဆွီဒင်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းနဲ့ နော်ဝေနိုင်ငံ တောင်ပိုင်းမှာရှိပြီး တောင်ဘက်မှာဂျာမနီနိုင်ငံ၊ အရှေ့တောင်ဘက်မှာ ဘယ်လ်တစ်ပင်လယ်၊ ကျန်တဲ့ဘက်တွေမှာ မြောက်ပင်လယ်နဲ့ နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေပါတယ်။

မြို့တော်ကိုပေဟင်ဂင်ရှိ တော်ဝင်နန်းတော်


စကန်ဒီနေးဗီးယန်းနိုင်ငံတွေက တောင်တွေ ရေကန်တွေ၊ ကျောက်ကမ်းပါး ပင်လယ်ရေထွက်ပေါက်တွေနဲ့ သဘာဝအလှတရားတွေ ပိုင်ဆိုင်ထားတယ်လို့ သိထားကြပေမဲ့ ဒိန်းမတ်ကတော့ ဒါတွေမရှိတဲ့ သေးငယ်တဲ့နိုင်ငံပါ။ အကျယ်အဝန်းစတုရန်းမိုင်ပေါင်းက ၁၆၅၇၃မိုင်သာ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်းပေါင်း ၄၄၃ ကျွန်းပိုင်ဆိုင်ထားပြီး ကျွန်းပေါင်း ၇၀ကျော်မှာသာ လူနေထိုင်ကြပါတယ်။ အဲဒီကျွန်းတွေထဲမှာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရကျွန်းတွေဖြစ်တဲ့ ဂရင်းလန်းကျွန်း(Greenland) နဲ့ ဖာရိုး(Faroe) ကျွန်းတွေလည်း ပါပါတယ်။

ဂရင်းလန်းကျွန်းက အရမ်းကြီးပြီး ကမ္ဘာပေါ်မှာ တိုက်အနေနဲ့ သီးသန့်ခွဲထွက်မနေတဲ့ အကြီးဆုံးကျွန်းပါ။ ကျွန်းရဲ့၈၀ရာခိုင်နှုန်းက နှင်းတွေဖုံးနေပြီး ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက်ပဲ လူနေထိုင်ကြတာပါ။ ဂရင်းလန်းကျွန်းက ဘယ်လောက်တောင်ကြီးသလဲဆိုရင် ရေခဲမဖုံးတဲ့နေရာတောင် ဒိန်းမတ်တစ်နိုင်ငံလုံးထက် ဆယ်ဆလောက်ကြီးပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဂရင်းလန်းကျွန်းနဲ့ ဖာရိုးကျွန်းတွေပါပါရင်တော့ ဒိန်းမတ်နိုင်ငံရဲ့ အကျယ်က စတုရန်းမိုင် ၈သိန်းခွဲကျော်အကျယ်ရှိပြီး ကမ္ဘာ့ ၁၂နိုင်ငံမြောက်အကြီးဆုံးအထိ ဖြစ်သွားပါတယ်။

Greenland (Photo-Credit)


ဒိန်းမတ်မှာ ကျွန်းတွေများတော့ ကမ်းရိုးတန်းတွေလည်း များပါတယ်။ ကမ်းရိုးတန်းအရှည်က ၄၅၄၅မိုင်အရှည် ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံမှာဆိုရင် ဘယ်နေရာကမှ ပင်လယ်ကနေ ၃၂မိုင်ကျော်တဲ့အထိ မဝေးပါဘူး။ မြို့တော် ကိုပေဟေဂင်မှာဆိုရင် ဆိပ်ကမ်းကရေတွေက သန့်လို့ ရေဆင်းကူးနိုင်တဲ့အထိပါ။ မြို့လယ်ကနေ မိနစ်၃၀အကွာအဝေးမှာတင် သဲသောင်တွေ ကမ်းခြေတွေရှိနေပါတယ်။ ရေတွေကသန့်လွန်းလို့ ရေဘုံဘိုင်ခေါင်းကရေတွေကိုတောင် သောက်နိုင်ပါတယ်။

Nyhavn ဆိပ်ကမ်း


ဒိန်းမတ်နိုင်ငံဟာ စကန်ဒီနေးဗီးယန်းနိုင်ငံတို့ရဲ့ ထုံးစံအတိုင်း ကမ္ဘာ့အပျော်ဆုံးနိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် UN ကမ္ဘာ့ပျော်ရွှင်ခြင်းစစ်တမ်းမှာ အမြဲလိုလိုထိပ်နားကပါတတ်ပါတယ်။ နှစ်နှစ်ဆက်တိုက်လည်း ကမ္ဘာ့အပျော်ဆုံးနိုင်ငံအဖြစ် အသိအမှတ်အပြုခံခဲ့ရပါတယ်။ လူဦးရေကတော့ စုစုပေါင်း ၅.၈သန်းရှိပြီး မြို့တော်မှာ ၁.၃သန်းရှိပါတယ်။


ဒိန်းမတ်က စက်ဘီးစီးတဲ့ဓလေ့နဲ့လည်း နာမည်ကြီးပါတယ်။ တစ်နိုင်ငံလုံးအနှံ့ စက်ဘီးလမ်းကြောင်းတွေ ၇၄၀၀မိုင်ကျော်တောင် ရှိပါတယ်။ စက်ဘီးစီးဖို့ စိတ်ချရပြီး မြေပြန့်ကာ တောင်တွေမရှိတော့ ကုန်းတက်တွေ မစီးရတော့ပါဘူး။ မြို့တော်ကိုပေဟေဂင်က မြို့သူမြို့သားတွေဆို အယောက်တစ်ဝက်ကျော်လောက်က အလုပ်သွားအလုပ်ပြန် စက်ဘီးစီးကြပါတယ်။ ပျမ်းမျှအနေနဲ့ တစ်ယောက်ကို တစ်နေ့ ၁.၈မိုင်နှုန်းစက်ဘီးစီးကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။

LEGOLAND ကစားကွင်း (Photo – Credit)


ဒိန်းမတ်နိုင်ငံသားတွေက ကလေးတွေ အပန်းဖြေဖို့အတွက်လည်း စွန့်ဦးတီထွင်ခဲ့ကြပါတယ်။ ကမ္ဘာ့နာမည်ကျော်ပုံပြင်ရေးဆရာ Hans Christian Andersenက ဒိန်းမတ်နိုင်ငံသားပါ။ ကမ္ဘာတဝန်းက ကလေးတွေ အဆော့များတဲ့ LEGO အိမ်ဆောက်တုံးတွေကိုလည်း ဒိန်းမတ်က စတီထွင်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး မူလပထမ LEGOLAND ကစားကွင်းနဲ့ LEGO အိမ်တွေကိုလည်း သွားလည်နိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဒိန်းမတ်မှာ Bakken နဲ့ Tivoli Garden ဆိုတဲ့ ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး ကစားကွင်း နှစ်ခုလည်းရှိပါတယ်။


ရှေးကျတဲ့အကြောင်းပြောရမယ်ဆိုရင် ဒိန်းမတ်အလံကလည်း ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး အလံပါ။ အနီရောင်အောက်ခံပေါ်က အဖြူရောင်လက္ခဏာနဲ့ ဒိန်းမတ်အလံကို ၁၂၁၉ခုနှစ်ကတည်းက စတင်အသုံးပြုခဲ့လို့ ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး နိုင်ငံပိုင်အလံအဖြစ် ဂင်းနစ်စံချိန်တင်ခဲ့ပါတယ်။ အလံထက်ပိုရှေးကျတာကတော့ ဒိန်းမတ်ရဲ့ သက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်စနစ်ပါ။ ၉၃၅ ခုနှစ်ကကျင့်သုံးလာတာ အခုထက်ထိပဲဆိုတော့ နှစ်ပေါင်း ထောင်ကျော်ကြာနေပါပြီ။ အခုလောလောဆယ် အုပ်ချုပ်နေတာကတော့ ဘုရင်မ မာဂရီသီ(၂)ပဲဖြစ်ပါတယ်။

Denmark Royal Family


ဒိန်းမတ်နိုင်ငံရဲ့ အထင်ကရနေရာတွေကတော့ မြို့တော်ကိုပေဟင်ဂင်မှာ တော်ဝင်နန်းတော်၊ Nyhavn ဆိပ်ကမ်းက ရောင်စုံအဆောက်အအုံတွေ၊ ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး ကစားကွင်းတွေ၊ နာမည်ကျော် ရေသူမကြေးရုပ်၊ အမျိုးသားပြတိုက်၊ Frederiksborg နန်းတော်၊ အမျိုးသားသမိုင်းပြတိုက်တို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဒုတိယအကြီးဆုံး Aarhus မြို့က မြို့ဟောင်းနေရာ၊ တတိယအကြီးဆုံး Odense မြို့က ဗိုက်ကင်းရဲတိုက်၊ Roskilde မြို့က ဗိုက်ကင်းသင်္ဘောပြတိုက်၊ Skagen မြို့က ကမ်းခြေတွေ၊ Odense မြို့က Hans Christian Andersen ပြတိုက်၊ Billund မြို့က LEGO House၊ Elsinore မြို့က Kronborg ရဲတိုက်နဲ့ တခြားရဲတိုက်တွေကိုလည်း သွားလည်နိုင်ပါတယ်။

Dr. Nu Myat Theingi Oo

(Nu Myat around the World)

မြို့တော်ကိုပေဟင်ဂင်

မိုနာလီဇာပန်းချီကားရှိရာ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ပြတိုက်

မိုနာလီဇာပန်းချီကားရှိရာ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ပြတိုက်


ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပဲရစ်မြို့၏ အထင်ကရ Louvre ပြတိုက်သည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးပြတိုက် ဖြစ်သည့်အပြင် တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်သော အနုပညာလက်ရာများ အထူးသဖြင့် မိုနာလီဇာပန်းချီကားကြောင့် ကျော်ကြားပါသည်။ နှစ်စဉ် ဧည့်သည်ဆယ်သန်းနီးပါး လာရောက်လေ့လာလေ့ရှိသဖြင့် ကမ္ဘာ့လူဝင်အများဆုံးပြတိုက်အဖြစ်လည်း နှစ်ပေါင်းများစွာတိုင် ဗိုလ်စွဲခဲ့သည်။ Louvre ပြတိုက်ကို ပြင်သစ်လို “လူဗာ”ဟု အသံထွက်ပြီး အမေရိကန်လိုဆိုလျှင်တော့ “လု(ဗ်)”ဟု အသံထွက်ပါသည်။


Louvre ပြတိုက်သည် ၁၅ ဧက အကျယ်ရှိပြီး အထပ်လေးထပ် ရှိပါသည်။ ပြတိုက်ဝင်ပေါက်ရှိရာ ပိရမစ်ပုံစံ အဆောက်အအုံကြီးသည် ပဲရစ်မြို့၏ အကျော်ကြားဆုံး အထင်ကရ အဆောက်အအုံတစ်ခုဖြစ်သည်။ မှန်နှင့်သတ္တုဖြင့ ်ပြုလုပ်ထားသည့် ထိုပိရမစ်အဆောက်အအုံကို တရုတ်-အမေရိကန်ဗိသုကာ I.M.Pei မှ တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင်ပြီးစီးခဲ့သည်။ ပြတိုက်ဝန်းထဲတွင် ပိရမစ်ပုံစံငယ်အဆောက်အအုံ သုံးခုလည်း ရှိပါသေးသည်။


Louvre ပြတိုက်ကို မူလက ၁၂ ရာစု မှ ၁၃ ရာစုအကြား ဖိလစ်ဘုရင် (၂) လက်ထက်တွင် ရဲတိုက်ကြီးအဖြစ် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၆ ရာစုတွင် တော်ဝင်နန်းတော်အဖြစ် ပြောင်းလဲကာ တော်ဝင်မိသားစုများစံမြန်းခဲ့ပြီးနောက် ၁၇၉၃ ခုနှစ်တွင်မှ ပြတိုက်အဖြစ် တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ပြတိုက်ကြီးသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း နာဇီတို့ သိမ်းပိုက်ခဲ့သမျှ ပစ္စည်းများ သိမ်းဆည်းရာနေရာအဖြစ်လည်း အသုံးပြုခံခဲ့ရပါသည်။


ပြတိုက်တွင် အစောပိုင်းက တော်ဝင်မိသားစု စုဆောင်းထားသည့် ပန်းချီကားများကိုသာ ပြသခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတိုးချဲ့ခဲ့ရာ ယခုအခါ အနုပညာလက်ရာပေါင်း ၃သိန်း၈သောင်းကျော်ရှိပြီဖြစ်သည်။ ပြတိုက်တွင် ထိုပစ္စည်း၏ ဆယ်ပုံတစ်ပုံခန့်ကိုသာ ခင်းကျင်းပြသထားသော်လည်း ပြတိုက်တစ်ခုလုံးကို တစ်ရက်တည်းအပြီး ကြည့်ရှုရန် မဖြစ်နိုင်ပါ။ တစ်လဆိုလျှင်တောင် မလုံလောက်ပါ။ အကယ်၍ အနုပညာလက်ရာတစ်ခုစီကို စက္ကန့် ၃၀ အချိန်ပေးခံစားမည်ဆိုပါက မအိပ်မစားဘဲ ဆက်တိုက်ဆိုလျှင်တောင် ရက်ပေါင်း ၁၀၀ ကျော် အချိန်ပေးရပါလိမ့်မည်။


ပြတိုက်တွင် ဥရောပ လက်ရာများသာမက အီဂျစ်၊ ဂရိ၊ ရောမ၊ အစ္စလာမ်၊ အရှေ့တိုင်းဆိုင်ရာ ပန်းချီကားများ၊ ပန်းပုများ၊ အနုပညာလက်ရာများနှင့် ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများစွာ ရှိလို့နေပါသည်။ ပစ္စည်းများကို အပိုင်းရှစ်ပိုင်းခွဲကာ ပြသထားကာ ပန်းချီပြခန်းမှာ နာမည်အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ပန်းချီပြခန်းတွင် ပန်းချီကားပေါင်း ၇၅၀၀ နီးပါးခန့်ရှိပြီး ၆၆ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ပြင်သစ်အနုပညာရှင်များ၏ လက်ရာများဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာကျော်ပန်းချီဆရာ လီယိုနာဒိုဒါဗင်ချီ၏ မိုနာလီဇာပန်းချီသည် ပြတိုက်၏ အကျော်ကြားဆုံးဆွဲဆောင်မှုဖြစ်ပြီး နှစ်စဉ်လူသန်းချီသော ဧည့်သည်တို့သည် မိုနာလီဇာအပြုံးကို မျက်ဝါးထင်ထင်မြင်ဖူးရန် ပြတိုက်ကို လာရောက်လေ့ရှိကြပါသည်။ ထိုပန်းချီကားကို ကျည်ကာမှန်ဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားပြီး ကိုယ်ပိုင်လုံခြုံရေးများလည်းရှိကာ ပန်းချီကားကြည့်ရန် အကြာကြီးတန်းစီရပါသည်။


Louvre ပြတိုက်သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင်သာမက တခြားမှာလည်းရှိပါသေးသည်။ ၎င်းမှာ အဘူဒါဘီမြို့တွင် ၂၀၁၇ ခုနှစ်က ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ပြတိုက်ဖြစ်ပြီး အာရေဘီယန်ကျွန်းဆွယ်မှာ အကြီးဆုံးအနုပညာပြတိုက်ဖြစ်သည်။ ပြင်သစ်နှင့် ယူအေအီး နှစ်နိုင်ငံပေါင်း၍ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁.၃ ဘီလီယျံတန် စာချုပ်ချုပ်ကာ တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး Louvre ပြတိုက် အမည် အသုံးပြုခတင် သန်းပေါင်း ၅၂၀ ကုန်ကျခဲ့သည်ဟု သိရပါသည်။


Louvre ပြတိုက်သည် အနုပညာလက်ရာများကို တစ်နေရာထဲတွင် လေ့လာနိုင်သည့် နေရာဖြစ်သည်။ ပြင်သစ်ကိုရောက်ပြီး Louvre ပြတိုက်ကို မရောက်ပါက မပြည့်စုံဟုဆိုရပေမည်။ ပြတိုက်ဝင်ကြေးမှာ ပုံမှန်ဝင်ကြေးဆိုလျှင် ၁၅ ယူရို (မြန်မာငွေ သုံးသောင်းကျပ်နီးပါး) ကျသင့်ပါလိမ့်မည်။


ဒေါက်တာနုမြတ်သိင်္ဂ ီဦး

ဘောလုံးအားကစားအစပြုရာ အင်္ဂလန်

ဘောလုံးအားကစားအစပြုရာ အင်္ဂလန်


အင်္ဂလန်နိုင်ငံသည် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း (United Kingdom) နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်ကာ ဥရောပတိုက်ကုန်းမကြီးအနောက်ဘက် မြောက်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိနေပါသည်။ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းဆိုသည်မှာ အင်္ဂလန်၊ ဝေလ၊ စကော့တလန်နှင့် မြောက်အိုင်ယာလန် လေးနိုင်ငံပေါင်းကာ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ အင်္ဂလန်သည် အနောက်ဘက်တွင် ဝေလနယ်၊ မြောက်ဘက်တွင်စကော့တလန်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေကာ အရှေ့ဘက်တွင် မြောက်ပင်လယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် အင်္ဂလိပ်ရေလက်ကြားတို့ရှိနေပါသည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံသည် ဥရောပကုန်းမြေမကြီးမှ သီးခြားကွဲထွက်နေသည့် ကျွန်းပေါ်မှာရှိသော်လည်း ၂၁မိုင်အရှည်ရှိ ရေအောက်ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းမှတစ်ဆင့် ဥရောပကုန်းမြေမကြီးရှိ ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်နိုင်ပါသည်။


အင်္ဂလန်၏ လူဦးရေမှာ ၅၆ သန်းကျော်ရှိပြီး ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံများအနက် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်သည်။ အဓိကတရားဝင်ဘာသာစကားဖြစ်သည့် အင်္ဂလိပ်စကားသည် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအများစုတွင် အသုံးများကြသည့် ဘာသာစကားဖြစ်ကာ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ လူ ၁ ဘီလီယံသည် အင်္ဂလိပ်စကားပြောကြသည်။


အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၅၀၃၀၁ မိုင်ရှိပါသည်။ ပြည်နယ် ၉ ခုနှင့် စီရင်စု ၄၈ ခုရှိပြီး Isle of Wight နှင့် Hayling ကျွန်းကဲ့သို့ ကျွန်းငယ်များစွာလည်းရှိပါသည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးမြို့နှင့်မြို့တော်မှာ လန်ဒန်ဖြစ်သည်။ လန်ဒန်သည် ဥရောပ၌ လူဦးရေအများဆုံးမြို့လည်းဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၉ သန်းကျော်ရှိသည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးမြို့တော်မှာ ဝင်ချက်စတာမြို့ (Winchester) ဖြစ်ပြီး အခြားမြို့ကြီးများမှာ ဘာမင်ဂမ်၊ မန်ချက်စတာ၊ ရှက်ဖီးလ်၊ လီဗာပူးလ်၊ နယူးကာဆယ်နှင့် လိဒ်စ်တို့ဖြစ်သည်။

Britain’s Queen Elizabeth II (3L) stands with her husband Britain’s Prince Philip, Duke of Edinburgh (3R), her son Britain’s Prince Charles, Prince of Wales (2L) and his wife Britain’s Camilla, Duchess of Cornwall (L), and her grandson Britain’s Prince William, Duke of Cambridge (2R) and his wife Britain’s Catherine, Duchess of Cambridge, as they pose photo a photograph ahead of the annual evening reception for members of the Diplomatic Corps at Buckingham Palace, London on December 8, 2016. / AFP / POOL / Dominic Lipinski (Photo credit should read DOMINIC LIPINSKI/AFP/Getty Images)


အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ အစိုးရမှာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေစည်းမျဉ်းခံ ဘုရင်စနစ်ဖြစ်သည်။ နန်းတက်ဘုရင်ရှိသော်လည်း နိုင်ငံရေးဆုံးဖြတ်ချက်များကို အစိုးရနှင့် ပါလီမန်ကသာ ချမှတ်လေ့ရှိပါသည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် နန်းတက်ခဲ့သည့် အဲလစ်ဇဘက်ဘုရင်မကြီးသည် ကမ္ဘာ့နန်းသက်အရှည်ဆုံး ဘုရင်မကြီး ဖြစ်ပါသည်။ ဘုရင်မကြီး စံမြန်းရာနေရာတစ်ခုဖြစ်သည့် ဝင်ဆာရဲတိုက်ကြီး (Windsor Castle) သည် ၁၁ ရာစုကတည်းက ယခုထက်ထိ အသုံးပြုနေသည့် ကမ္ဘာ့သက်တမ်းအရှည်ဆုံးနှင့် အကြီးမားဆုံးရဲတိုက်ကြီးဖြစ်ကာ တချို့အပိုင်းတွေကို အများပြည်သူလေ့လာနိုင်ရန် ဖွင့်ပြထားပါသည်။
၁၇၆၀ ဝန်းကျင်က စတင်ခဲ့သော စက်မှုတော်လှန်ရေးအပြီး အင်္ဂလန်သည် ပထမဆုံးစက်မှုထွန်းကားသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ကာ စီးပွားရေးအင်အားကြီးမားပါသည်။ နိုင်ငံတွင်းအသုံးပြုသည့် ပေါင်စတာလင်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ယခုထက်ထိအသုံးပြုနေဆဲ သက်တမ်းအရင့်ဆုံးငွေကြေးဖြစ်ပါသည်။


အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ပညာရေးစနစ် အဆင့်မြင့်သောကြောင့် တက္ကသိုလ်များတွင် နိုင်ငံတကာကျောင်းသားများ လာရောက်ပညာသင်ယူလေ့ရှိကြပါသည်။ အောက်စ်ဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်သည် ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ သက်တမ်းအရင့်ဆုံး အဆင့်မြင့်ပညာရေးဌာနဖြစ်သည်။ ဗြိတိန်စာကြည့်တိုက်သည် ကမ္ဘာ့ဒုတိယအကြီးဆုံးစာကြည့်တိုက်ဖြစ်ကာ စာအုပ်စာတန်းပေါင်း ၁၅၀ သန်းကျော်ရှိပါသည်။ လန်ဒန်တွင် ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော ဗြိတိန်ပြတိုက်မှ သေးငယ်သော ယပ်တောင်ပြတိုက်ထိ လေ့လာစရာ ပြတိုက်ပေါင်း ၁၇၀ကျော်ရှိသည်။


အင်္ဂလိပ်လူမျိုးများသည် အားကစားဝါသနာပါကြကာ ဘောလုံး၊ တင်းနစ်၊ ခရစ်ကတ်နှင့်ရပ်ဘီကဲ့သို့ ကမ္ဘာ့အကျော်ကြားဆုံး အားကစားများသည် အင်္ဂလန်မှ စတင်ကစားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အင်္ဂလန်တွင် လူကြိုက်အများဆုံး အားကစားမှာ ဘောလုံးဖြစ်သည်။


သြဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိသော အင်္ဂလိပ်စာရေးဆရာများရှိခဲ့ပြီး နာမည်ကျော်ကြား လူကြိုက်အများဆုံးမှာ ရိုမီယိုနှင့် ဂျူလိယက်ကဲ့သို့ ဂန္ထဝင်ပြဇာတ်များကိုရေးသားခဲ့သည့် ဝီလျံရှိတ်စပီးယားဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်ကွန်ပျူတာသိပ္ပံပညာရှင် တင်(မ်)ဘာနာ(စ်)လီးသည် ကမ္ဘာ့အင်တာနက်ကွန်ယက် (World Wide Web) ကို တီထွင်ခဲ့သည်။ အခြား အင်္ဂလန်မှ ကျော်ကြားသူများမှာ ဝင်စတန်ချာချီ၊ သိပ္ပံပညာရှင် အိုင်းဆက်နယူတန်၊ ချားစ်ဒါဝင်၊ စတီဖင်ဟောကင်းနှင့် ဘောလုံးသမား ဒေးဗစ်ဘက်ခမ်း တို့ဖြစ်ပါသည်။


အင်္ဂလန်တွင် ကမ္ဘာကျော် အထင်ကရနေရာများစွာရှိပါသည်။ တော်ဝင်မိသားစုနေထိုင်ရာ ဘာကင်ဟမ်နန်းတော်၊ ကမ္ဘာပေါ်တွင်အမြင့်ဆုံး ရှုခင်းကြည့်ချားရဟတ် London Eye၊ လန်ဒန်တံတား၊ သိမ်းမြစ်နှင့် ဗြိတိသျှပြတိုက်တို့သည် လန်ဒန်တွင်တည်ရှိပါသည်။ လန်ဒန်ရှိ Big Ben ကို ကမ္ဘာ့အကျော်ကြားဆုံးနာရီအဖြစ် သိထားကြသော်လည်း တကယ်တမ်းမှာ ၁၃တန်အလေးချိန်ရှိ ခေါင်းလောင်းကြီးတစ်ခုသာဖြစ်သည်။


အင်္ဂလန်ရှိအခြားထင်ရှားသော နေရာများမှာ Stonehenge၊ York Minster၊ Millennium Dome အဆောက်အအုံ နှင့် Anwick ရဲတိုက်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ Stonehenge သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှေးအကျဆုံး အဆောက်အအုံတစ်ခုဖြစ်ကာ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၅၀၀၀ ကျော် ၃၀၀၀ ဘီစီမတိုင်ခင်ကတည်းက ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်ဟု သိရသည်။

ရဲတိုက်များစွာရှိသည့် ဝေလနိုင်ငံ

ရဲတိုက်များစွာရှိသည့် ဝေလနိုင်ငံ


ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း(ယူကေ)နိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည့် ဝေလ (Wales) နိုင်ငံသည် ရင်သပ်ရှုမောဖွယ် အမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ တောင်တန်းများ၊ ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော ရဲတိုက်များ၊ လှပသော ရှုခင်းများကြောင့် ခရီးသွားများကြား ကျော်ကြားလှသည်။ ၎င်းသည် ဂရိတ်ဗြိတိန်ကျွန်း၏ အနောက်တောင်ဘက်တွင်ရှိကာ အရှေ့ဘက်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံနှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် အိုင်းရစ်ပင်လယ်ခြားကာ အိုင်ယာလန် သမ္မတနိုင်ငံရှိပြီး တောင်ဘက်တွင် Bristol ရေလက်ကြား ရှိသည်။ လန်ဒန်မြို့မှ ကားဖြင့်မောင်းပါက နှစ်နာရီသာကြာရောက်သည့်နေရာတွင်ရှိသဖြင့် လန်ဒန်သွားလည်ရင်း သွားလေ့ရှိကြသည်။ စာရေးသူကိုယ်တိုင်လည်း ဝေလနိုင်ငံသို့ လန်ဒန်မှ သွားရောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။


ဝေလနိုင်ငံတွင် သိုးအုပ်များကို နေရာတိုင်းလိုလိုတွေ့နိုင်ပြီး လူများထက် သိုးများ ပိုများသည်။ နိုင်ငံတွင်း လူဦးရေ ၃ သန်းသာရှိသော်လည်း သိုးကောင်ရေ ၁၀ သန်းထိ ရှိပေသည်။ မြို့ခြောက်မြို့သာရှိပြီး အကြီးဆုံးမြို့နှင့် မြို့တော်မှာ ကာဒစ်ဖ်မြို့ဖြစ်ကာ လူဦးရေပေါင်း ၃၆၀,၀၀၀ ရှိသည်။ ဤမြို့သည် ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင်မှ မြို့တော်ဖြစ်လာခဲ့သဖြင့် ဥရောပတွင် သက်တမ်းအနုဆုံး မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ခမ်းနားထည်ဝါသော ဈေးဝယ်စင်တာများနှင့် သမိုင်းဝင်အဆောက်အအုံများစွာရှိကာ နိုင်ငံတွင်းအလှဆုံးရဲတိုက်ဖြစ်သည့် Cardiff ရဲတိုက်နှင့် ကာဒစ်(ဖ်) အမျိုးသားပြတိုက်လည်း ရှိသည်။ နိုင်ငံတွင်းရှိ အကြီးဆုံးပင်လယ်ကမ်းခြေအပန်းဖြေမြို့မှာ Llandudno မြို့ဖြစ်သည်။ St Davids မြို့သည် ဗြိတိန်တွင် အသေးငယ်ဆုံးမြို့ဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၂၀၀၀ ထက်နည်းသည်။


ဝေလနိုင်ငံကို ၎င်း၏နာမည်ကျော် စောင်းဆရာများ၊ အဆိုပညာရှင်များနှင့် တစ်ကိုယ်တော် အနုပညာရှင်များကြောင့် ‘သီချင်းပြည်’ ဟု မကြာခဏ ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။ နိုင်ငံတော်အလံသည် အခြားနိုင်ငံတော်အလံများနှင့်မတူဘဲ တစ်မူထူးခြားကာ ဝေလနယ်၏ သင်္ကေတဖြစ်သည့် နဂါးကြီးတစ်ကောင် ရေးဆွဲထားသည်။


ဝေလနိုင်ငံတွင် စိမ်းလန်းသာယာသောရှုခင်းများပိုင်ဆိုင်ထားပြီး Pembrokeshire Coast အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ Snowdonia အမျိုးသားဥယျာဉ်နှင့် Brecon Beacons အမျိုးသားဥယျာဉ်ဟူသော အမျိုးသားဥယျာဉ် ၃ ခုရှိကာ ၎င်းတို့မှာ နိုင်ငံ၏ ငါးပုံတစ်ပုံကို လွှမ်းခြုံထားသည်။ အမြင့်ဆုံးတောင်မှာ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၃၅၆၀ ပေ အမြင့်ရှိ Snowdon တောင်ဖြစ်ပြီး တောင်ထိပ်သို့ လမ်းလျှောက်တက်နိုင်သလို ရထားနှင့်လည်း တက်နိုင်သည်။ နိုင်ငံ၏အကြီးဆုံး သဘာဝရေကန်မှာ ‘ငြိမ်သက်ခြင်း၏ရေကန်’ ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသော Llyn Tegid ရေကန်ဖြစ်သည်။ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတွင် လာရောက်လည်ပတ်မှု အများဆုံးရေတံခွန်ဖြစ်သည့် Swallow ရေတံခွန်လည်းရှိသလို ဂရိတ်ဗြိတိန်ကျွန်း၏ အနက်ဆုံးလှိုဏ်ဂူလည်း ရှိသည်။


ဝေလနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ မည်သည့်နေရာထက်မဆို တစ်စတုရန်းမိုင်အတွင်းရှိ ရဲတိုက်အရေအတွက် ပိုများသည်။ နေရာတိုင်းတွင် ရဲတိုက်များရှိသည်။ ဝေလပြည်နယ်တွင် ရဲတိုက်အချို့ ပြိုကျပျက်စီးနေသော်လည်း ယနေ့ထက်ထိ ရဲတိုက်ပေါင်း ၆၀၀ ကျော်ရှိနေသေးသည်။ Caerphilly သည် အကြီးဆုံးရဲတိုက်ဖြစ်ပြီး အင်္ဂလန်ရှိ Windsor ရဲတိုက်ပြီးနောက် ဥရောပတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးရဲတိုက်လည်းဖြစ်သည်။ ဥရောပတွင် ထိန်းသိမ်းမှုအကောင်းဆုံး အလယ်ပိုင်းခေတ် ရဲတိုက်တစ်ခုဖြစ်သည့် Caernarfon ရဲတိုက်ကြီး၊ Conwy မြို့ရှိ Conwy ရဲတိုက်ကြီးနှင့် Pembrokeshire ကမ်းရိုးတန်းရှိ Pembroke ရဲတိုက် တို့သည်လည်း ထင်ရှားသည်။


ထို့ပြင် တံတား သုံးခု ကပ်ရပ်တည်ရှိနေသည့် Devil’s Bridge၊ အီတလီ ငါးဖမ်းရွာလေးကဲ့သို့ ဖန်တီးတည်ဆောက်ထားသည့် Portmeirion ဟိုတယ်၊ ရှုခင်းလှပသာယာသည့် Beddgelert နှင့် Betws-y-Coed ရွာနှစ်ရွာ၊ အလှဆုံး ဥယျာဉ်တစ်ခုဖြစ်သည့် Bodnant ဥယျာဉ်ကြီး၊ Caernarfon ရှိ အမျိုးသားကျောက်တုံးပြတိုက်၊ ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာဖြစ်သည့် Pontcysyllte Aqueduct နှင့် Llangollen တူးမြောင်းတို့သည်လည်း ဝေလနယ်၏ နာမည်ကျော်နေရာများဖြစ်သည်။


ဒေါက်တာနုမြတ်သိင်္ဂ ီဦး

ကမ္ဘာ့မြောက်ဘက်အကျဆုံးမြို့တော် ရေခါဗစ်(ခ်)

ကမ္ဘာ့မြောက်ဘက်အကျဆုံးမြို့တော် ရေခါဗစ်(ခ်)


အိုက်စလန်နိုင်ငံသည် မီးတောင်ရှင်များ၊ ရေခဲမြစ်များ၊ ရေပူစမ်းများနှင့် မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ဆန်းကျယ်လှသည်။ အိုက်စလန်နိုင်ငံ၏ မြို့တော်မှာ ရေခါဗစ်(ခ်) (Reykjavik) မြို့ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့မြောက်ဘက်အကျဆုံး မြို့တော်ဖြစ်သည်။ အာတိတ်စက်ဝိုင်းအောက် လတ္တီကျု ၂ ဒီဂရီသာ ရောက်သောကြောင့် ဆောင်းတွင် နေ့တာတိုပြီး နွေတွင် နေ့တာရှည်လျားလှသည်။ ဆောင်းတွင်းတွင် နေရောင်ခြည် လေးနာရီလောက်သာ ရပေမဲ့ နွေရာသီတွင်တော့ ၂၁ နာရီလောက်ထိ ရနေတတ်ပါသည်။


ရေခါဗစ်(ခ်)သည် မြို့တော်ဖြစ်သော်ငြား လူပေါင်း ၁သိန်း ၂သောင်းကျော်သာနေထိုင်သည့် မြို့ငယ်လေးဖြစ်သည်။ အိုက်စလန်နိုင်ငံတွင် လူဦးရေနည်းပါးပြီး တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ လူဦးရေ ၃သိန်းခွဲကျော်သာရှိသဖြင့် မြို့တော်နေလူဦးရေမှာနည်းသော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံး၏ သုံးပုံတစ်ပုံရှိနေပါသည်။ ရေခါဗစ်(ခ်)သည် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုပေါင်းစုံသောမြို့ဖြစ်သည်။ အခြားမြို့ပြများကဲ့သို့ပင် ရေခါဗစ်(ခ်)မြို့သို့ ကမ္ဘာအနှံ့မှလူများ လာရောက်နေထိုင်လုပ်ကိုင်ကြပြီး လူမျိုးစု ၁၃၁ စုရှိကာ မြို့နေလူဦးရေ၏ ၈.၅% ရှိသည်။


အိုက်စလန်က လူဦးရေနှင့်ယှဉ်လျှင် စာအုပ်အများဆုံးထွက်ရှိရာ နိုင်ငံဖြစ်ပြီး နိုင်ငံသားဆယ်ယောက်မှာ တစ်ယောက်လောက်က ဘဝတစ်သက်တာမှာ စာအုပ်တစ်အုပ်လောက်တော့ ရေးသားထုတ်ဝေဖူးကြသည်။ ထို့ကြောင့် မြို့တော် ရေခါဗစ်(ခ်)ကို စာပေမြို့အဖြစ် ယူနက်စကိုက အသိအမှတ်ပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့အသိအမှတ်ပြုခံရသည်မှာ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား မပြောသည့်နိုင်ငံများအနက် ပထမဆုံးဖြစ်သည်။


ရေခါဗစ်(ခ်) (Reykjavik) ဆိုသည့်အမည်မှာ “မီးခိုးအူသော ပင်လယ်အော်”ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ရေပူစမ်းများက ထွက်သည့် အငွေ့များကြောင့် ထိုအမည်တွင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်မည်။ မြို့နှင့် ၃၁ မိုင်အကွာရှိ ရေပြာအိုင် (Blue Lagoon)က ခရီးသည်များအကြား ပေါ်ပြူလာဖြစ်ကာ ရေပူစမ်းစိမ်ရန် သွားလေ့ရှိကြပါသည်။


ရေခါဗစ်(ခ်)သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် အထိန်းသိမ်းဆုံးမြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ အိုက်စလန်၏ စွမ်းအင်လိုအပ်ချက်၏ ၈၅% ကို ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင် အရင်းအမြစ်များဖြစ်သည့် ဘူမိအပူစွမ်းအင် (၆၅%) နှင့်ရေအားလျှပ်စစ် (၂၀%) တို့မှ ရရှိသည်။


ရေခါဗစ်(ခ်)မြို့ကို ကြောင်များ၏မြို့တော်ဟုလည်း သိကြပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၁၉၂၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၄ ခုနှစ်ထိ နှစ် ၆၀ ကာလအတွင်း မြို့တွင်ခွေးများကိုပိတ်ပင်တားမြစ်ထားပြီး ၂၀၀၆ ခုနှစ်အထိ ပိတ်ပင်မှုကို လုံးဝမရုပ်သိမ်းသေးပါ။ ခွေးများကို ပိတ်ပင်တားမြစ်ထားသဖြင့် ကြောင်များကိုသာ မွေးမြူခဲ့ကြပြီး မြို့တွင်းကြောင်များစွာ ရှိလို့နေခြင်းဖြစ်သည်။
ရေခါဗစ်(ခ်)မြို့ကို ပက်ဖင်းငှက်များ၏မြို့တော်ဟုလည်း သိကြသည်။ အိုက်စလန်သည် အတ္တလန္တိတ်ပင်လယ်ပျော်ငှက် ပက်ဖင်းငှက်မျိုး၏ အကြီးမားဆုံးနှင့် အရေးအပါဆုံး အသိုက်နေရာ တစ်ခုဖြစ်ကာ ထိုငှက်အားလုံး၏ ခန့်မှန်းခြေ ၆၀% မှာ အိုက်စလန်တွင်နေထိုင်ကြသည်။ အထူးသဖြင့် ရေခါဗစ်(ခ်)မြို့ရှိ Faxafloi ပင်လယ်အော်တွင် အများဆုံးနေထိုင်လေ့ရှိကြသည်။ ထိုငှက်များသည် မြို့တော်သို့ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များလာရောက်ရာ အဓိကဆွဲဆောင်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။


ရေခါဗစ်(ခ်)မြို့ရှိ အထင်ရှားဆုံးအဆောက်အအုံမှာ အမြင့်ပေ ၂၄၀ ပေရှိ Hallgrimskirkja ဘုရားကျောင်းဖြစ်သည်။ မီးတောင်မှထွက်သည့် ချော်ခဲတိုင်များကဲ့သို့ဆောက်ထားသည့် ထိုဘုရားကျောင်းကို ၄၁ နှစ်ကြာတည်ဆောက်ခဲ့ရပြီး ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့ပါသည်။ မြို့တွင်း အမြင့်ဆုံး အဆောက်အအုံဖြစ်ကာ တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ဒုတိယအမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။
မြို့ရှိ အခြားထင်ရှားသည့်အဆောက်အအုံဖြစ်သည့် Perlan သည် အပူချိန် ၁၈၅ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်ရှိ ရေဂါလံသန်းတစ်သန်းကျော်ကိုယ်စီ သိုလောင်ထားသည့် ရေလှောင်ကန် ၆ခု ပေါ်ရှိ အမိုးခုံး အဆောက်အအုံဖြစ်သည်။ ထိုရေကန်များသည် မြို့အတွက် ရေထောက်ပံ့ပေးပြီး Perlan အမိုးခုံးပေါ်တွင် လည်နေသည့် မှန်များဖြင့်သာကားထားသည့် စားသောက်ဆိုင်တစ်ခုရှိကာ မြို့တော်၏ မြင်ကွင်းကျယ်ကို ရှုစားနိုင်ပါသည်။ အဆောက်အအုံထဲတွင် အိုက်စလန်အကြောင်းကောင်းစွာ လေ့လာနိုင်မည့်ပြတိုက်ရှိသလို လူလုပ်ရေခဲလှိုဏ်ဂူထဲသို့လည်း ဝင်ရောက်နိုင်ပါသည်။


မြို့ရှိအခြားထင်ရှားသော နေရာများမှာ Sun Voyager ရုပ်တု၊ ဂီတပွဲများကျင်းပရာ Harpa ခန်းမ အဆောက်အအုံ၊ ဆိပ်ကမ်းဟောင်း၊ အိုက်စလန်အမျိုးသားပြတိုက်၊ ရိုးရာအဆောက်အအုံများလေ့လာနိုင်သည့် Árbæjarsafn လဟာပြင်ပြတိုက်၊ ရေခါဗစ်(ခ်)ရေကြောင်းပြတိုက်၊ အိုက်စလန်သမိုင်းလေ့လာနိုင်သည့် Saga ပြတိုက်၊ အိုက်စလန်ဝေလငါးများပြတိုက်၊ Videy ကျွန်းငယ်၊ Tjörnin ရေအိုင်ပတ်လည်ရှိ အဆောက်အအုံများ၊ Nauthólsvík ရေပူစမ်းစိမ်ကမ်းခြေ၊ Bruarfoss ရေတံခွန်၊ Grotta မီးပြတိုက်တို့ ဖြစ်ကြသည်။


ထို့ပြင်မြို့မှတစ်ဆင့် သွားရောက်နိုင်သည့် ဥတ္တရအလင်းတန်းကြည့်ခရီးစဉ်၊ Golden Circle နေ့ချင်းပြန်ခရီးစဉ်၊ ဝေလငါးကြည့်ခရီးစဉ်၊ ပက်ဖင်းငှက်ကြည့်ခရီးစဉ်တို့ကိုလည်း သွားရောက်နိုင်ပါသည်။

ဒေါက်တာနုမြတ်သိင်္ဂီဦး